Krystyna Prońko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krystyna Prońko
Ilustracja
Krystyna Prońko (2013)
Data i miejsce urodzenia 14 stycznia 1947
Gorzów Wielkopolski
Gatunek jazz, rock
Zawód wokalista, kompozytor, pedagog, publicysta, producent muzyczny
Aktywność od 1969
Wytwórnia płytowa Polskie Nagrania „Muza”, Pronit, Tonpress, Wifon
Powiązania Ernest Bryll, Andrzej Mogielnicki, Zenon Słaboszewski
Zespół
Respekt, Skaldowie, Czerwone Gitary
Odznaczenia
Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Odznaka honorowa za Zasługi dla Województwa Lubuskiego
Strona internetowa

Krystyna Prońko (ur. 14 stycznia 1947 w Gorzowie Wielkopolskim) – polska piosenkarka i kompozytorka, pedagog muzyczny, a także osobowość telewizyjna.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jej rodzina wywodziła się z Łemkowszczyzny i przed II wojną światową mieszkała na kresach wschodnich (terenie obecnej Białorusi), a po wojnie osiedliła się w Gorzowie Wielkopolskim, gdzie Krystyna Prońko się urodziła[1]. Ukończyła technikum chemiczne - dziś noszące nazwę Zespołu Szkół Technicznych i Ogólnokształcących w Gorzowie Wielkopolskim, następnie rozpoczęła pracę w jednym z gorzowskich laboratoriów jako chemik-analityk.[2] Później studiowała na Wydziale Jazzu i Muzyki Rozrywkowej Akademii Muzycznej w Katowicach, gdzie uzyskała dyplom magistra sztuki wraz z nagrodą rektorską rektora Mikołaja Góreckiego. Debiutowała w 1969 z zespołem Respekt na I Ogólnopolskim Festiwalu Awangardy Beatowej w Kaliszu. Współpracowała z Czesławem Niemenem (śpiewając w chórkach)[1], zespołami Refleks, Skaldowie i Czerwone Gitary. W czasie studiów śpiewała w akademickim Big Bandzie, a w latach 1987–1989 występowała z big bandem Gustava Broma.

W 1973 wstąpiła na Festiwalu Wokalistów Jazzowych w Lublinie i na Krajowym Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu, gdzie wyróżniono jej interpretacje piosenek „Po co ci to chłopcze” oraz „Umarłe krajobrazy”. Dwa lata później, w 1975 zdobyła w Opolu główną nagrodę[1] za utwór „Niech moje serce kołysze Ciebie do snu”, czym powtórzyła swój pierwszy sukces. Przebój ten uzyskał także miano piosenki roku w plebiscycie prestiżowego magazynu muzycznego „Non Stop”. Występowała na Festiwalu Piosenki Radzieckiej w Zielonej Górze[3]. Na Krajowym Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu występowała jeszcze wielokrotnie, m.in. w roku 1979, 1980, 1981, 1986 czy 1987. Według plebiscytu pisma „Non Stop” Krystyna Prońko dwukrotnie - w roku 1975 i 1977 - została uznana za najpopularniejszą wokalistkę w Polsce [4]. W 1980 została okrzyknięta Piosenkarką Roku. Kilkakrotnie śpiewała także na jednym z największych festiwali jazzowych Jazz Jamboree, Praskim Festiwalu Jazzowym czy Festiwalu w Castlebar [5].

W latach 1979–1981 prowadziła klasę śpiewu w Akademii Muzycznej w Katowicach. Przez rok pracowała również z młodymi piosenkarzami w Teatrze Muzycznym w Gdyni. W 1981 brała udział w wystawionym przez Teatr oratorium Ernesta Brylla do muzyki Wojciecha Trzcińskiego Kolęda-Nocka. Po wprowadzeniu stanu wojennego przedstawienie zostało zdjęte z afisza, a Krystyna Prońko została zwolniona z pracy tak w Akademii Muzycznej w Katowicach jak i z Teatru Muzycznego w Gdyni [6]. Wielokrotnie prowadziła warsztaty bluesowe dla wokalistów w Bolesławcu. Od października 2001 prowadziła klasę śpiewu na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej na Wydziale Artystycznym w Instytucie Muzyki w Lublinie[5].

W 1991 roku założyła własne wydawnictwo płytowe Power Music[1]. W okresie 1992–1995 zajmowała się dziennikarstwem muzycznym, prowadziła wiele autorskich programów radiowych m.in. w radiu Gdańsk, Kraków, Białystok, Szczecin czy w radiu Gorzów w rodzinnym Gorzowie Wielkopolskim [7].

W 2008 roku z rąk ministra kultury i dziedzictwa narodowego Bogdana Zdrojewskiego odebrała Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Wraz z Markiem Kościkiewiczem i Markiem Tysperem wiosną 2010 zasiadała w jury pierwszej edycji programu Śpiewaj i walcz produkcji TVP1 [8].

W 2013 roku wystąpiła na gali jubileuszowej - Opole! Kocham Cię! podczas 50. Krajowego Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu

W 2014 roku uzyskała mandat radnej Rady m.st. Warszawy z listy Platformy Obywatelskiej.[9]

W 2015 wystąpiła gościnnie na płycie Albo Inaczej z interpretacją utworów Oszuści oraz Dyskretny chłód.

Piosenkarka mieszka w Warszawie. Nie ma dzieci. Przez pewien czas była związana m.in. z kompozytorem Januszem Komanem, autorem części jej piosenek[1].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Albumy solowe[edytuj | edytuj kod]

Albumy koncertowe[edytuj | edytuj kod]

Kompilacje[edytuj | edytuj kod]

DVD[edytuj | edytuj kod]

Single winylowe 45 obr./min.[edytuj | edytuj kod]

Płyty zawierające nagrania Krystyny Prońko (lub z jej udziałem)[edytuj | edytuj kod]

  • 1970 – EP Respekt: „Cały maj”; „Górnik gola” / „Dziura”; „Daleko przed siebie” (PN Pronit N 0611))
  • 1970 – LP różni wykonawcy Discorama m.in. Respekt: „Oboje” (PN Pronit XL 0673)
  • 1971 – LP Czesław Niemen: Niemen (1. płyta; chórek z Z. Borcą i E. Linkowską) (PN Muza XL 0710)
  • 1974 – LP różni wykonawcy: Opole '74 – Premiery (Polskie Nagrania „Muza” SXL 1131)
  • 1975 – LP różni wykonawcy Dyskoteka Polskich Nagrań 8 m.in. Krystyna Prońko: „Biedna” (PN Muza SX 1213)
  • 1976 – LP różni wykonawcy" Opole '76 – Premiery (Polskie Nagrania Muza SX 1357)
  • 1976 – LP różni wykonawcy Zapraszamy do Trójki 1 m.in. Krystyna Prońko: „Niech moje serce kołysze ciebie do snu” (PN Muza SX 1379)
  • 1977 – LP różni wykonawcy Zbudujemy nową Polskę m.in. Krystyna Prońko: „Deszcz w Cisnej” (PN Muza SX 1517)
  • 1978 – 3 x SP różni wykonawcy: „Interkosmos 1978” S 114, strona A: Krystyna Prońko – „Homokosmos” (Tonpress S 113, 114, 115)
  • 1978 – LP różni wykonawcy: Lato Muminków (bajka muzyczna) (Pronit SLP 4001–4002)
  • 1979 – LP różni wykonawcy Zapraszamy do Trójki 2 m.in. Krystyna Prońko: „Zaprzęgnę słońce, osiodłam chmury” (PN Muza SX 1738)
  • 1980 – LP różni wykonawcy Zapraszamy do Trójki 3 m.in. Krystyna Prońko: „Poranne łzy” (PN Muza SX 1869)
  • 1981 – LP różni wykonawcy: Kolęda Nocka (Wifon / Pronit SLP 4017, złota płyta)
  • 1983 – LP Halina Frąckowiak: Serca gwiazd (duet w utworze „Tam, gdzie lekki wieje wiatr”) (Wifon LP 051)
  • 1988 – LP Big Warsaw Band: Summertime – The Best of George Gershwin (Wifon LP 129)
  • 1993 – CD różni wykonawcy Nie zadzieraj nosa - Piosenki Marka Gaszyńskiego m.in. Respekt: „Cały maj” (PN Muza PNCD 248)
  • 2005 – DVD różni wykonawcy: Honor jest Wasz – Solidarni
  • 2013 – CD różni wykonawcy: REFlekcje o miłości;;
  • 2015 – CD różni wykonawcy: Albo Inaczej

Notowane utwory[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł Najwyższa pozycja liczba tygodni
1983
Jesteś lekiem na całe zło[13]
7
7
1983
Bożek gorzelny[14]
18
4
1983
Może pisać to palcem na wodzie[15]
28
2
1985
Firma: Ja i Ty (& Janusz Panasewicz)[16]
14
8
1997
Złość (nieprzytomny mix)[17]
23
7
1998
Opadają mi ręce[18]
46
4

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Wywiad Izy Michalewicz z Krystyną Prońko: Są Kryśki i jest Prońko, "Wysokie Obcasy" nr 49(808)/2014, 20 grudnia 2014, ss.29-33.
  2. http://www.weranda.pl/archiwum/267-2010-12/14675-moje-male-szczescie
  3. XII Festiwal Piosenki Radzieckiej, Zielona Góra, 9-12 czerwca 1976, b.n.s.
  4. J. Kawecki, J. Sadłowski, M. Ćwikła, W. Zając: Encyklopedia polskiej muzyki rockowej. Kraków: Rock-Serwis, 1995, s. 303–304. ISBN 83-85335-25-0.
  5. 5,0 5,1 Krystyna Prońko – oficjalny serwis internetowy
  6. Krystyna Prońko: Nie sądziliśmy, że .... polskieradio.pl. [dostęp 1 maja 2014].
  7. Krystyna Prońko – oficjalny serwis internetowy
  8. Śpiewaj i walcz (pol.). tvp.pl. [dostęp 2010-03-05].
  9. http://warszawa.gazeta.pl/warszawa/1,34862,17009348,Wybory_2014__Rada_Warszawy__pelna_lista_radnych_nowej.html
  10. Warszawa. Złoty medal Gloria Artis dla Beaty Tyszkiewicz. e-teatr.pl, 15 października 2008. [dostęp 29 czerwca 2011].
  11. Uchwała nr XI/98/2007; Wykaz Osób, Instytucji i Organizacji, którym przyznano "Odznakę Honorową za Zasługi dla Województwa Lubuskiego". lubuskie.pl. [dostęp 24 lipca 2012]. – poz. 48.
  12. Krystyna Prońko – Krystyna Prońko. http://www.discogs.com,+17 lipca 2012.
  13. Archiwum Listy Przebojów Programu Trzeciego
  14. Archiwum Listy Przebojów Programu Trzeciego
  15. Archiwum Listy Przebojów Programu Trzeciego
  16. Archiwum Listy Przebojów Programu Trzeciego
  17. Archiwum Listy Przebojów Programu Trzeciego
  18. Archiwum Listy Przebojów Programu Trzeciego