Kwisa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kwisa
Mapa Górnych Łużyc z 1635 roku z rzeką graniczną Kwisą
Mapa Górnych Łużyc z 1635 roku z rzeką graniczną Kwisą
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Rzeka
Długość 126,8 km
Powierzchnia zlewni 1026 km²
Źródło
Miejsce Góry Izerskie,
Izerskie Garby
Wysokość 1020 m n.p.m.
Ujście
Recypient Bóbr
Miejsce okolice Żelisławia
Wysokość 110 m n.p.m.
Kwisa na wysokości Gryfowa Śląskiego
Kwisa w Ławszowej

Kwisa (niem. Queis) – rzeka w południowo-zachodniej Polsce, płynie przez województwo dolnośląskie i lubuskie, lewy (najdłuższy) dopływ Bobru, długość 126,8 km, powierzchnia zlewni 1026 km² (z czego na terenie kraju 994,9 km²), źródła na wysokości ok. 1020 m n.p.m., ujście – ok. 110 m n.p.m.

Płynie przez Pogórze Izerskie i kompleks leśny Borów Dolnośląskich. Zasila Bóbr w okolicach Żagania.

Opis[edytuj]

Wypływa z północnych zboczy Izerskich Garbów (Wysoki Grzbiet Gór Izerskich). Płynie głęboko wciętą doliną pomiędzy Wysokim Grzbietem a Grzbietem Kamienickim na północny zachód. W Świeradowie skręca na północny wschód (NNE). W Krobicy - Orłowicach opuszcza Góry Izerskie, nie zmieniając kierunku. Płynie przez Pogórze Izerskie. W Gryfowie Śląskim skręca na zachód, a w Leśnej na północ z lekkim odchyleniem ku wschodowi (NNE). W głębokiej, wąskiej i krętej dolinie między Gryfowem a Leśną wybudowano dwie zapory i utworzono malownicze jeziora. Za Nowogrodźcem skręca na północ i wpływa na Nizinę Śląsko-Łużycką. W jej obrębie płynie przez Bory Dolnośląskie, a następnie przez Równinę Szprotawską. w obrębie której wpada do Bobru[1].

Dopływy[edytuj]

Najważniejsze dopływy to[2][1][3]:

Miejscowości[edytuj]

Ważniejsze miejscowości leżące nad Kwisą to Świeradów-Zdrój, Mirsk, Gryfów Śląski, Leśna, Lubań i Nowogrodziec.

Historia[edytuj]

Od połowy XIII wieku (1241), po klęsce Polaków z Tatarami w bitwie pod Legnicą, stanowi historyczną, zachodnią granicę Dolnego Śląska, a dawniej również Polski. Wówczas granica Milska przesunięta została z zachodniego wododziału Nysy Łużyckiej na zachodni wododział Kwisy lub na samą Kwisę. Błędnie na mapach Polski z czasów Mieszka I granica Milska rysowana jest na Kwisie. Wówczas granica wschodnia Milska przebiegała zachodnim wododziałem Nysy Łużyckiej. Przyjmuje się, że leżące na zachód od Kwisy tereny aktualnie należą już do Łużyc Górnych. Jeszcze w pierwszej połowie XX w. w rzece żyły małże perłoródki, z których pozyskiwano perły. Muszle wykorzystywano do przyrządzania leczniczego proszku. Z uwagi na zanieczyszczenia po 1945 roku małże były spotykane coraz rzadziej, wreszcie wymarły[4].

Po włączeniu rzeki w granice Polski w 1945 przez krótki czas używano równolegle nazwy "Gwizd"[5].

Jeziora zaporowe[edytuj]

W początkach XX w. powstały na niej dwa sztuczne zbiorniki retencyjne: Jezioro Złotnickie i Jezioro Leśniańskie.

Infrastruktura[edytuj]

Nad rzeką (jako nad jedną z niewielu rzek w kraju) poprowadzą dwie autostrady: A4 i A18.


Przypisy

  1. a b Słownik geografii turystycznej Sudetów, t. 2 Pogórze Izerskie (A-Ł), red. Marek Staffa, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław, 2003, ISBN 83-85773-60-6
  2. Słownik geografii turystycznej Sudetów, t. 1 Góry Izerskie, red. Marek Staffa, Wydawnictwo PTTK "Kraj", Warszawa – Kraków 1989, ISBN 83-7005-095-6
  3. Słownik geografii turystycznej Sudetów, t. 2 Pogórze Izerskie (M-Ż), red. Marek Staffa, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław, 2003, ISBN 83-85773-61-4
  4. Przełomy Kwisy, [w:] CyprianC. Skała CyprianC., Sudety, 2008, ISBN 978-83-7513-135-2 [dostęp 2016-11-30].
  5. Rzeka Kwisa, serwis miasta Nowogrodziec

Bibliografia[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]