Léon Degrelle

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Léon Degrelle
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 15 czerwca 1906
Bouillon
Data i miejsce śmierci 31 marca 1994
Malaga
Zawód polityk, przedsiębiorca
Narodowość Belg

Léon Degrelle (ur. 15 czerwca 1906 w Bouillon w Belgii, zm. 31 marca 1994 w Maladze w Hiszpanii) – belgijski polityk o poglądach nacjonalistyczno-faszystowskich[1], kolaborant Niemiec nazistowskich, zaocznie skazany na śmierć.

Oficer SS (wojnę zakończył w stopniu SS-Standartenführer d. R. Waffen-SS), w czasie II wojny światowej dowodził 28 Ochotniczą Dywizją Grenadierów Pancernych SS „Wallonien” walczącą u boku armii niemieckiej na froncie wschodnim. Po wojnie znaczący działacz neofaszystowski. Głosiciel kłamstwa oświęcimskiego i negator holocaustu[2].

W ostatnich dniach wojny przedostał się do Hiszpanii, gdzie przebywał do końca życia. Zmarł w wieku 87 lat w szpitalu San-Antonio-Park w Maladze.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i młodość[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie katolickiej, ojciec był właścicielem browaru. Ukończył szkołę średnią w Namur prowadzoną przez jezuitów. Od 1925 roku studiował na wydziale prawa Uniwersytetu w Louvain, gdzie aktywnie działał w Akcji Katolickiej. W tym okresie zetknął się z twórczością Charlesa Maurrassa ideologa Akcji Francuskiej, twórcy nacjonalizmu integralnego, który wywarł na niego duży wpływ[3]. W 1930 roku opuścił uniwersytet bez uzyskania dyplomu[4].

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

W 1930 r. wyjechał do Meksyku ogarniętego powstaniem Cristeros, gdzie napisał serię artykułów o prześladowaniach katolików[potrzebny przypis]. Po powrocie do Belgii władze kościelne powierzyły mu stanowisko[potrzebny przypis] dyrektora katolickiego wydawnictwa Christus Rex. W 1935 r. założył ruch nacjonalistyczny Christus Rex[4]. W 1936 r. Rex uzyskał 271 491 głosów, co stanowiło 11,5% wszystkich głosów w wyborach do belgijskiego parlamentu i dało partii 21 miejsc w niższej izbie parlamentu i 8 w senacie. Wynik ten uznano za największe zaskoczenie wyborów[5].

Przed wybuchem wojny Degrelle nawiązał kontakty międzynarodowe i m.in. uczestniczył jako gość na zjeździe NSDAP[potrzebny przypis], spotykał się z Josephem Goebbelsem, pobierał wsparcie finansowe od Benita Mussoliniego[4]. W 1939 roku partia przegrała jednak wybory, zdobyła znacznie mniej głosów niż w 1936 roku, jedynie 103 636 głosów, co dało jej tylko 3 miejsca w parlamencie. Wpływ na słaby wynik mógł mieć fakt, że prymas Belgii uznał partie za "zagrożenie dla kraju i kościoła" i zakazał katolikom głosować na partie[6].

Pod okupacją[edytuj | edytuj kod]

Po wkroczeniu w maju 1940 r. wojsk niemieckich do Belgii, Degrelle został aresztowany z pogwałceniem immunitetu parlamentarnego przez służby specjalne i wydany w ręce Francuzów. Obawiano się bowiem, że będzie współpracował z nazistami przeciwko państwu belgijskiemu jako niemiecka piąta kolumna[7]. Po uwolnieniu powrócił do Belgii i rozpoczął rozmowy z okupantem na temat utrzymania jej jedności państwowej[potrzebny przypis]. Rex został oficjalnie uznany przez nazistów za jedyną legalną partie w Walonii, wszystkie inne partie musiały zjednoczyć się z Rex lub zostać rozwiązane[8].

Po utworzeniu w lipcu 1941 r. Legionu Walońskiego w ramach Wehrmachtu zgłosił się do armii jako ochotnik na front wschodni[9]. W sierpniu 1941 legion udał się na ćwiczenia w Polsce a następnie został skierowany na front wschodni[10].

Wojna dała Degrellowi możliwość wzbogacenia się. Na początku 1943 roku powrócił z frontu do Belgii i zajął się przejmowaniem majątku po społeczności żydowskiej, za zdobyte w ten sposób pieniądze kupował nieruchomości w Cannes. Stworzył także pismo L’ Avenir, które przyniosło mu ogromne dochody[11]. 12 kwietnia 1943 zamordował kochanka swojej żony, nie został za to ukarany[11]. Dążył do tego, by stać się naczelną postacią wśród Belgów kolaborujących z III Rzeszą, 31 stycznia 1943 roku Hitler wydał polecenie: „wszelkimi sposobami musimy popierać Degrelle’a”, w praktyce oznaczało to akty przemocy i ataki na oponentów reksistów[12].

W lipcu 1943 roku Degrelle został ekskomunikowany przez hierarchów belgijskiego kościoła katolickiego[13]. Ksiądz Michel Poncelet odmówił udzielenia mu sakramentu Eucharystii. Na skutek tego zwolennicy Degrelle'a pobili księdza, wyrzucili go z kościoła i zamknęli w grobowcu[13]. Klątwa została odwołana w grudniu 1943 roku[14].

W maju 1943 roku spotkał się z przywódcą SS Heinrichem Himmlerem i ustalił, że Legion Waloński zostanie przemianowany na Brygadę Szturmową SS „Walonia” i podporządkowany SS[15].

W listopadzie 1943 roku Degrelle udał się ponownie na front wschodni, tym razem jako jeden z przywódców oddziału SS[14]. Brał udział w walkach nad Dnieprem i w bitwie pod Czerkasami[16]. W 1945 r. 28 Ochotnicza Dywizja Grenadierów Pancernych SS „Wallonien” została rozbita na Pomorzu, a Degrelle trafił wraz z niedobitkami do Berlina. Wielokrotnie ranny podczas walk, Degrelle zakończył wojnę w stopniu SS-Standartenführera d. R. der Waffen-SS (odpowiednik polskiego pułkownika). Odznaczony wieloma odznaczeniami hitlerowskimi, w tym Krzyżem Rycerskim Krzyża Żelaznego z liśćmi dębowymi (Ritterkreuz des Eisernen Kreuzes zum Eichenlaub). Wręczając mu to odznaczenie, na początku 1945 roku, Adolf Hitler powiedział: gdybym miał syna, chciałbym by był taki jak Ty[17].

Za kolaborację z hitlerowskimi Niemcami w grudniu 1944 r. skazany zaocznie przez belgijski sąd na karę śmierci[18].

Na emigracji[edytuj | edytuj kod]

Bezpośrednio po zakończeniu działań wojennych zbiegł do Danii, a następnie do Norwegii, która w tym czasie była jeszcze pod okupacją niemiecką. Dzięki Albertowi Speerowi otrzymał do dyspozycji samolot typu Heinkel He 111. Podczas lądowania na plaży w San Sebastián w północnej Hiszpanii samolot uległ zniszczeniu, a Degrelle odniósł poważne obrażenia[19]. Frankistowskie władze odmówiły ekstradycji powołując się na zły stan jego zdrowia. Po zaaranżowanej ucieczce ze szpitala zamieszkał pod przybranymi nazwiskami Juan Munoz oraz Leon Jose de Ramirez Reina w Madrycie, gdzie prowadził życie przedsiębiorcy. Siedmiokrotnie usiłowano go zabić lub porwać. Jeszcze w roku 1954 próbował wrócić do kraju i oczyścić się z zarzutów na nim ciążących, władze belgijskie odmówiły jednak powtórzenia procesu.

W wywiadzie w 1977 roku stwierdził: "byłem hitlerowcem, ciągle nim jestem i pozostanę nim do śmierci"[20]. Negował Holokaust, w wywiadzie w 1985 roku stwierdził, że komory gazowe nigdy nie istniały a Josef Mengele był zwykłym lekarzem[21]. W 1979 roku napisał list do papieża Jana Pawła II, w którym sprzeciwiał się wizycie papieża w Auschwitz w celu upamiętnienia Holokaustu[22]. W Hiszpanii współorganizował ruchy neonazistowskie[23].

Do końca życia pozostał na emigracji, zmarł w Hiszpanii 31 marca 1994.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Awaryjne lądowanie Degrelle'a w San Sebastián

Jest autorem między innymi następujących książek:

Publikacje w języku angielskim:

Zobacz też [edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. A. Meller określa jego postawę mianem „nacjonalizmu integralnego”, zob. tegoż, „Sztuka pod dyktaturą” Jerzego Waldorff a – szkic o relacjach między faszyzmem a kulturą na przykładzie Włoch, „Historia i Polityka”, 2009-2010, nr 2-3 (9-10), s. 106.
  2. Léon Degrelle, le dernier fasciste, Jean-Marie Frérotte, Bruxelles, Paul Legrain, 1987
  3. David Littlejohn: The Patriotic traitors : a history of collaboration in German-occupied Europe, 1940-45. London: 1972, s. 138.
  4. a b c Littlejohn 1972 ↓, s. 138.
  5. Littlejohn 1972 ↓, s. 139.
  6. Littlejohn 1972 ↓, s. 141.
  7. Littlejohn 1972 ↓, s. 145.
  8. Littlejohn 1972 ↓, s. 159.
  9. Littlejohn 1972 ↓, s. 167.
  10. Littlejohn 1972 ↓, s. 168.
  11. a b Kuberski 2014 ↓, s. 129.
  12. Kuberski 2014 ↓, s. 131.
  13. a b Kuberski 2014 ↓, s. 134.
  14. a b Kuberski 2014 ↓, s. 135.
  15. Kuberski 2014 ↓, s. 133.
  16. Kuberski 2014 ↓, s. 136.
  17. Littlejohn 1972 ↓, s. 179.
  18. Littlejohn 1972 ↓, s. 183.
  19. Degrelle. Les années de collaboration. 1940–1944 : le Rexisme de guerre, Martin Conway, Ottiginies Louvain-La-Neuve, Quorum, 1994, p. 303
  20. Leon Degrelle, Fascist Leader In Belgium, 87 (ang.). New York Times, 02-04-1994. [dostęp 11-10-2018].
  21. Leon Degrelle, Belgian Fascist, Hitler Ally, Dies (ang.). Washington Post. [dostęp 11-10-2018].
  22. Florian Berger: The face of courage : the 98 men who received the Knight's Cross and the Close-Combat Clasp in Gold. Mechanicsburg, PA: 2011, s. 65. ISBN 978-0-8117-1055-8. (ang.)
  23. Leon Degrelle, Belgian Fascist, Hitler Ally, Dies (ang.). Washington Post. [dostęp 11-10-2018].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]