Lasy Państwowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Państwowe Gospodarstwo Leśne „Lasy Państwowe”
Logo LP
Logo LP
Państwo  Polska
Data utworzenia 28 czerwca 1924
Dyrektor Generalny Konrad Tomaszewski[1][2]
Zastępcy Andrzej Borowski[2]
Krzysztof Janeczko
Tomasz Zawiła-Niedźwiecki[2]
Adres
ul. Grójecka 127
02-124 Warszawa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Państwowe Gospodarstwo Leśne „Lasy Państwowe”
Państwowe Gospodarstwo Leśne „Lasy Państwowe”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Państwowe Gospodarstwo Leśne „Lasy Państwowe”
Państwowe Gospodarstwo Leśne „Lasy Państwowe”
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Państwowe Gospodarstwo Leśne „Lasy Państwowe”
Państwowe Gospodarstwo Leśne „Lasy Państwowe”
Ziemia52°12′00,4″N 20°58′03,8″E/52,200111 20,967722
Strona internetowa
Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych w Warszawie

Państwowe Gospodarstwo Leśne „Lasy Państwowe” – państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, niebędąca przedsiębiorstwem, działająca na terenie Polski. Lasy Państwowe prowadzą gospodarkę leśną, dbając przy tym o stan zarządzanych terenów, tj. o zachowanie walorów przyrodniczych i krajobrazowych.

Lasy państwowe zajmują 7,6 miliona ha i na ich terenie możliwe jest zbieranie runa leśnego – jagód, grzybów itp. Lasy Państwowe reprezentują Skarb Państwa w zakresie zarządzania mieniem. Kontrolują również pozyskiwanie drewna z lasów prywatnych[3], jeśli wykonanie takiej działalności zleci i opłaci właściwe starostwo powiatowe.

Historia[edytuj]

Powstały w 1924 roku jako przedsiębiorstwo państwowe Polskie Lasy Państwowe (formalnie powołane Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 28 czerwca 1924[4]). Charakter przedsiębiorstwa państwowego Lasy Państwowe utraciły 1 lutego 1925 roku[5].

W wyniku upaństwowienia lasów po zakończeniu II wojny światowej wszystkie lasy o obszarze przekraczającym 25 hektarów znalazły się w rękach państwa[6]. W efekcie w 2005 roku około 85% powierzchni lasów należało do państwa.

Lasy Państwowe działają na podstawie ustawy z 28 września 1991 r. o lasach[7], jako państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej.

W grudniu 1990 roku zapadła decyzja w sprawie budowy Systemu Informatycznego Lasów Państwowych. Dostawcą sprzętu zostało przedsiębiorstwo Hewlett-Packard, a oprogramowania – Schnelldatenservice-SDS Austria. Wdrażanie systemu rozpoczęto w roku 1995, a funkcjonuje od 1997 roku we wszystkich nadleśnictwach w Polsce.

W 2010 rząd zaplanował włączenie Lasów Państwowych do sektora finansów publicznych[8]. Sprzeciw wyraziły liczne środowiska związane z leśnictwem[9]. Rozpoczęto również zbieranie podpisów pod wnioskiem o poddanie pod referendum ogólnokrajowe sprawy przyszłości PGL „Lasy Państwowe”[10]. W marcu 2010 dziennik „Rzeczpospolita” skrytykował Lasy Państwowe za umożliwienie wybranym pracownikom wykupu niektórych nieruchomości z 95% bonifikatą[11]. W 2012 roku tygodnik „Polityka” poruszył temat rozbudowy nieruchomości leżących na terenie rezerwatów i należących do osób z kierownictwa LP[12].

Drugi koalicyjny rząd Donalda Tuska powrócił do kwestii Lasów Państwowych w 2013/2014, proponując nałożyć na Lasy Państwowe w latach 2014–2015 obowiązek odprowadzenia do budżetu państwa łącznej kwoty 1,6 mld złotych. Od roku 2016 Lasy miałyby dokonywać wpłaty w wysokości 2 proc. od wartości sprzedaży drewna[13]. Szacowano, że byłaby to kwota 100–150 mln zł rocznie. W reakcji ruszyła kolejna akcja zbierania podpisów pod wnioskiem o referendum ogólnokrajowe.

Finanse[edytuj]

Fundamentem ekonomicznym Lasów Państwowych jest zasada samofinansowania – PGL LP przeznacza wygospodarowane środki na własne potrzeby, nie płacąc właścicielowi (państwu) żadnej formy dywidendy (takie rozwiązania są powszechne w zachodniej Europie). W Polsce działalność związana z leśnictwem, a więc podstawowa działalność PGL LP, jest zwolniona z podatku dochodowego, a podlega pod podatek leśny[14]. Stąd w roku 2012, przy przychodach 7,355 mld zł, podatek dochodowy CIT zapłacony przez Lasy Państwowe wyniósł 42 mln zł, a podatek leśny 168 mln zł[15]. W sumie w roku 2012, podobnie ja w kolejnych latach, do skarbu państwa PGL LP odprowadziły mniej niż 3% przychodów.

PGL LP posiada także unikalny instrument wyrównywania niedoborów finansowych w poszczególnych nadleśnictwach – Fundusz Leśny. Zasilają go przede wszystkim środki pochodzące z nadleśnictw, tzw. odpis podstawowy, czyli ustalany corocznie procent przychodów od sprzedanego drewna (w roku 2013 14,5%). Dysponentem funduszu jest Dyrektor Generalny Lasów Państwowych. Typowym przykładem działania tego instrumentu jest wsparcie nadleśnictw, w których drzewostany zostały dotknięte klęską żywiołową. Niemniej istnieje także opinia, że fundusz działa demotywacyjnie, gdyż brak jest kryteriów oceny rentowności poszczególnych nadleśnictw[potrzebny przypis].

We wnioskach pokontrolnych z 2015 roku Najwyższa Izba Kontroli zwróciła uwagę na znaczny wzrost produkcji drewna przez LP, która przekłada się głównie na wzrost wynagrodzeń (o 29% od 2010 roku) oraz wzrost wydatków na nieruchomości, przy niewielkim udziale wydatków na ochronę lasów i ochronę przyrody oraz licznych wydatkach pozostających bez związku z główną misją PGL LP, jak na przykład rozbudowa ośrodków wypoczynkowych, sal konferencyjnych itd.[16]

Struktura organizacyjna[edytuj]

Jednostki Lasów Państwowych, takie jak nadleśnictwa czy dyrekcje regionalne LP, nie posiadają osobowości prawnej i nie są przedsiębiorstwami, posiadają natomiast zdolność do czynności prawnych (m.in. nadleśniczy reprezentuje Skarb Państwa, ale również wydaje decyzje administracyjne i jest osobiście odpowiedzialny za przestrzeganie prawa).

Od początku istnienia w Lasach Państwowych przyjęto trójstopniowy model organizacji. Lasami Państwowymi zarządza Dyrekcja Generalna kierowana przez powoływanego i odwoływanego przez ministra środowiska dyrektora generalnego Lasów Państwowych. W lutym 2012 został nim Adam Wasiak, który zastąpił sprawującego tę funkcję w latach 2008–2012 Mariana Pigana. Od listopada 2015 dyrektorem generalnym jest Konrad Tomaszewski[1].

Drugim szczeblem organizacyjnym jest 17 regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych. Ich siedziby znajdują się w następujących miastach:

Trzecim szczeblem w hierarchii administracji leśnej są nadleśnictwa, na których czele stoją nadleśniczowie. Nadleśnictw jest 430 (2013 r.). Nadleśnictwa podzielone są na 1–5 obrębów, a obręby dzielą się na kilka-, kilkanaście leśnictw, w których gospodarują leśniczowie i pomagający im podleśniczowie.

Lasy w Polsce[edytuj]

 Osobny artykuł: Lasy w Polsce.

Skład gatunkowy lasów w Polsce (2005) według gatunków panujących[edytuj]

Struktura wiekowa polskich lasów (2005)[edytuj]

  • od 1 roku do 20 lat – 11,0%
  • od 21 do 40 lat – 17,5%
  • od 41 do 60 lat – 23,9%
  • od 61 do 80 lat – 19,2%
  • od 81 do 100 lat – 13,5%
  • od 101 do 120 lat – 5,9%
  • pozostałe – 2,8%

Zasobność lasów pod zarządem LP[edytuj]

Według wyników WISL 2009–2013 przeciętna zasobność lasów w Polsce wynosi 266 m³/ha[17]. Wcześniej, według stanu na 1 stycznia 2008, średnia zasobność drzewostanów w LP wynosiła 240 m³/ha[18].

Przypisy

  1. a b Konrad Tomaszewski dyrektorem Lasów Państwowych. pulshr.pl, 2015-11-18. [dostęp 2015-11-21].
  2. a b c Zmiany w kierownictwie Lasów Państwowych (pol.). lasy.gov.pl, 2015-11-20. [dostęp 2015-11-21].
  3. Kiedy właściciel lasu może wyciąć drzew?. Nadleśnictwo Limanowa.
  4. Dz.U. z 1924 r. Nr 56, poz. 570.
  5. Dz.U. z 1924 r. Nr 119, poz. 1079.
  6. Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa. (Dz.U. 1944 nr 15, poz. 82).
  7. Dz.U. z 2017 r. poz. 788.
  8. rp.pl: Lasy pomogą budżetowi. [dostęp 2010-11-10].
  9. lasy.gov.pl: „Nie” dla Lasów Państwowych w sektorze finansów publicznych. [dostęp 2010-11-10].
  10. naszdziennik.pl: Brońmy polskich Lasów Państwowych. [dostęp 2010-11-10].
  11. Wielki wyrąb lokali. Rzeczpospolita, 2010.
  12. Jak to się stało, że leśnicy mają piękne domy w rezerwatach przyrody?. Polityka, 2012.
  13. Polskie Radio Online
  14. Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 374).
  15. Lasy Państwowe: Sprawozdanie finansowo-gospodarcze za rok 2012. 2013. [dostęp 2015-07-09].
  16. NIK o Lasach Państwowych. Najwyższa Izba Kontroli.
  17. RAPORT O STANIE LASÓW W POLSCE 2013.
  18. RAPORT O STANIE LASÓW W POLSCE O STANIE LASÓW W POLSCE 2008 (pol.). bip.lasy.gov.pl, 2009-06. [dostęp 2015-11-21].

Linki zewnętrzne[edytuj]

Informacja NIK o wynikach kontroli: