Lasy Państwowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Państwowe Gospodarstwo Leśne „Lasy Państwowe”
Logo LP
Logo LP
Państwo  Polska
Data utworzenia 1924, 1991
Dyrektor Generalny Adam Wasiak
Zastępcy Janusz Zaleski
Krzysztof Janeczko
Wiesław Krzewina
Adres ul. Grójecka 127
02-124 Warszawa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Państwowe Gospodarstwo Leśne „Lasy Państwowe”
Państwowe Gospodarstwo Leśne „Lasy Państwowe”
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Państwowe Gospodarstwo Leśne „Lasy Państwowe”
Państwowe Gospodarstwo Leśne „Lasy Państwowe”
Ziemia 52°12′00,4″N 20°58′03,8″E/52,200111 20,967722
Strona internetowa
Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych w Warszawie
Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Gdańsku

Państwowe Gospodarstwo Leśne „Lasy Państwowe” – państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, niebędąca przedsiębiorstwem w rozumieniu prawa, działająca na terenie Polski. Lasy Państwowe prowadzą gospodarkę leśną dbając przy tym o stan zarządzanych terenów, tj. o zachowanie walorów przyrodniczych i krajobrazowych.

Lasy państwowe stanowią 7,6 milionów ha i na ich terenie możliwe jest zbieranie runa leśnego – jagód, grzybów itp. Lasy Państwowe reprezentują Skarb Państwa w zakresie zarządzania mieniem. Lasy Państwowe kontrolują również pozyskiwanie drewna z lasów prywatnych[1], jeśli wykonanie takiej działalności zleci i opłaci właściwe Starostwo Powiatowe.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Lasy Państwowe powstały w 1924 roku jako przedsiębiorstwo państwowe Polskie Lasy Państwowe (formalnie powołane Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 28 czerwca 1924[2]). Charakter przedsiębiorstwa państwowego Lasy Państwowe utraciły już 1 lutego 1925 roku[3].

W wyniku upaństwowienia lasów po zakończeniu II wojny światowej wszystkie lasy o obszarze przekraczającym 25 hektarów znalazły się w rękach państwa[4]. W efekcie w 2005 roku około 85% powierzchni lasów należało do państwa.

Lasy Państwowe działają na podstawie ustawy z 28 września 1991 r. o lasach[5], jako państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej.

W grudniu 1990 roku zapadła decyzja w sprawie budowy Systemu Informatycznego Lasów Państwowych. Dostawcą sprzętu została firma Hewlett-Packard, a oprogramowania – firma Schnelldatenservice-SDS Austria. System rozpoczęto wdrażać w roku 1995, a funkcjonuje od 1997 roku we wszystkich nadleśnictwach w Polsce.

W 2010 rząd zaplanował włączenie Lasów Państwowych do sektora finansów publicznych[6], sprzeciw wyraziły liczne środowiska związane z leśnictwem[7]. Rozpoczęto również zbieranie podpisów pod wnioskiem o poddanie pod referendum ogólnokrajowe sprawy przyszłości PGL „Lasy Państwowe”[8].

W marcu 2010 dziennik „Rzeczpospolita” skrytykowała Lasy Państwowe za umożliwienie wybranym pracownikom wykupu niektórych nieruchomości z 95% bonifikatą[9]. W 2012 roku tygodnik „Polityka” poruszyła temat rozbudowy nieruchomości leżących na terenie rezerwatów i należacych do osób z kierownictwa LP[10].

Drugi koalicyjny rząd Donalda Tuska powrócił do kwestii Lasów Państwowych w 2013/2014, proponując nałożyć na Lasy Państwowe w latach 2014-2015 obowiązek odprowadzenia do budżetu państwa łącznej kwoty 1,6 mld złotych. Od roku 2016 Lasy miałyby dokonywać wpłaty w wysokości 2 proc. od wartości sprzedaży drewna[11]. Szacowano, że będzie to kwota 100-150 mln zł rocznie. W reakcji ruszyła kolejna akcja zbierania podpisów pod wnioskiem o referendum ogólnokrajowe.

Finanse[edytuj | edytuj kod]

Fundamentem ekonomicznym Lasów Państwowych jest zasada samofinansowania – PGL LP przeznacza wygospodarowane środki na własne potrzeby, nie płacąc właścicielowi (państwo) żadnej formy dywidendy (takie rozwiązania są powszechne w zachodniej Europie). Należy przy tym zauważyć, że w Polsce działalność związana z leśnictwem, a więc podstawowa działalność PGL LP, jest zwolniona z podatku dochodowego, a podlega pod podatek leśny[12]. Stąd w roku 2012, przy przychodach 7,355 mld zł, podatek dochodowy CIT zapłacony przez Lasy Państwowe wyniósł 42 mln zł, a podatek leśny 168 mln zł[13].

PGL LP posiada także unikalny instrument wyrównywania niedoborów finansowych w poszczególnych nadleśnictwach – Fundusz Leśny. Zasilają go przede wszystkim środki pochodzące z nadleśnictw, tzw. odpis podstawowy, czyli ustalany corocznie procent przychodów od sprzedanego drewna (w roku 2013 14,5%). Dysponentem funduszu jest Dyrektor Generalny Lasów Państwowych. Typowym przykładem działania tego instrumentu jest wsparcie nadleśnictw, w których drzewostany zostały dotknięte klęską żywiołową. Niemniej istnieje także opinia, że fundusz działa demotywacyjnie, gdyż brak jest kryteriów oceny rentowności poszczególnych nadleśnictw[potrzebne źródło].

W 2010 r. Lasy Państwowe odprowadziły w formie różnych podatków łącznie dokładnie 915,5 mln zł. Z tytułu podatku VAT LP zapłaciły 740,1 mln zł, a 25,6 mln zł wyniósł CIT. Resztę podatków zapłaconych przez LP stanowiły taksy lokalne. Był to przede wszystkim podatek leśny, który wyniósł ponad 122 mln zł, podatek od nieruchomości w kwocie 25 mln zł, podatek rolny – 1,2 mln zł, a także podatek od środków transportowych – 0,6 mln zł.

W 2010 r. LP otrzymały z budżetu łącznie 5,35 mln zł. Według informacji zawartych na stronie Lasów Państwowych, wykorzystanie środków z budżetu państwa przez LP systematycznie się zmniejsza – z 33,9 mln zł w 2004 r. spadło do 27,9 mln zł w 2008 r. i do 4,2 mln zł w 2011 r. (według planu)”[14].

W odpowiedzi na pojawiające się w mediach zarzuty Lasy Państwowe w 2012 r. opublikowały na swojej stronie sprostowanie: „W ostatnim czasie w mediach pojawiają się wypowiedzi niektórych osób, zawierające nieprawdziwe informacje dotyczące zasad finansowania Lasów Państwowych i ich wkładu do budżetu państwa oraz samorządów, które wprowadzają odbiorców w błąd. Przykładem jest choćby wypowiedź Adama Wajraka w programie „Jan Pospieszalski: Bliżej” z 15 marca 2012 r. (TVP Info, godz. 22:30). Nieprawdą jest, jak stwierdził Wajrak, że Lasy Państwowe „nie płacą do budżetu ani złotówki od swoich zysków, a nawet jeśli coś płacą, to jest to znikoma kwota, nie pokrywająca subwencji, które otrzymują z budżetu”.

Ogólne przychody w roku 2012 przekroczyły 7 355 mln złotych, przychody ze sprzedaży drewna wyniosły ponad 6 320 mln złotych, a zysk netto 259 mln złotych[13].

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Radomiu

Jednostki Lasów Państwowych, takie jak nadleśnictwa czy dyrekcje regionalne LP, nie posiadają osobowości prawnej i nie są przedsiębiorstwami w rozumieniu prawa, posiadają natomiast zdolność do czynności prawnych (m.in. nadleśniczy reprezentuje Skarb Państwa, ale również wydaje decyzje administracyjne).

Od początku swego istnienia w Lasach Państwowych przyjęto trójstopniowy model organizacji. Lasami Państwowymi zarządza Dyrekcja Generalna kierowana przez powoływanego i odwoływanego przez minister środowiska dyrektora generalnego Lasów Państwowych. W lutym 2012 został nim Adam Wasiak, który zastąpił sprawującego tę funkcję w latach 2008–2012 Mariana Pigana.

Drugim szczeblem organizacyjnym jest 17 regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych. Ich siedziby znajdują się w następujących miastach:

Trzecim szczeblem w hierarchii administracji leśnej są nadleśnictwa, na których czele stoją nadleśniczowie. Nadleśnictw jest 430 (2013 r.). Nadleśnictwa podzielone są na 1-5 obrębów, a obręby dzielą się na kilka-, kilkanaście leśnictw, w których gospodarują leśniczowie i pomagający im podleśniczowie.

Lasy w Polsce[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Lasy w Polsce.

Skład gatunkowy lasów w Polsce (2005) według gatunków panujących[edytuj | edytuj kod]

Struktura wiekowa polskich lasów (2005)[edytuj | edytuj kod]

  • od 1 roku do 20 lat – 11,0%
  • od 21 do 40 lat – 17,5%
  • od 41 do 60 lat – 23,9%
  • od 61 do 80 lat – 19,2%
  • od 81 do 100 lat – 13,5%
  • od 101 do 120 lat – 5,9%
  • pozostałe – 2,8%

Zasobność lasów pod zarządem LP[edytuj | edytuj kod]

Według wyników WISL 2009–2013 przeciętna zasobność lasów w Polsce wynosi 266 m³/ha[15]

Wcześniej, według stanu na 1 stycznia 2008 średnia zasobność drzewostanów w lasach LP wynosiła 240 m³/ha[16]

Przypisy

  1. Kiedy właściciel lasu może wyciąć drzew?. Nadleśnictwo Limanowa.
  2. Dz. U. z 1924 r. Nr 56, poz. 570.
  3. Dz. U. z 1924 r. Nr 119, poz. 1079.
  4. Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa. (Dz.U. 1944 nr 15 poz. 82).
  5. Dz. U. z 1991 r. Nr 101, poz. 444.
  6. rp.pl: Lasy pomogą budżetowi. [dostęp 10.11.2010].
  7. lasy.gov.pl: „Nie” dla Lasów Państwowych w sektorze finansów publicznych. [dostęp 10.11.2010].
  8. naszdziennik.pl: Brońmy polskich Lasów Państwowych. [dostęp 10.11.2010].
  9. Wielki wyrąb lokali. Rzeczpospolita, 2010.
  10. Jak to się stało, że leśnicy mają piękne domy w rezerwatach przyrody?. Polityka, 2012.
  11. http://www.polskieradio.pl/5/3/Artykul/1060957,Bedzie-referendum-w-sprawie-Lasow-Panstwowych.
  12. Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym Dz. U. z 2002 r. Nr 200, poz. 1682
  13. 13,0 13,1 Lasy Państwowe: Sprawozdanie finansowo-gospodarcze za rok 2012. 2013. [dostęp 2015-07-09].
  14. Krzysztof Trębski: Ile Lasy Państwowe płacą podatków. 2012-03-16. [dostęp 2013-07-09].
  15. RAPORT O STANIE LASÓW W POLSCE 2013.
  16. RAPORT 2009.indd.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Informacja NIK o wynikach kontroli: