Latający Potwór Spaghetti

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Symbol wyznawców Latającego Potwora Spaghetti.

Latający Potwór Spaghetti (LPS) (ang. Flying Spaghetti Monster, FSM; esp. Fluganta Spagetmonstro) – bóstwo opisane po raz pierwszy w 2005 przez fizyka Bobbiego Hendersona[1], w którego istnienie wierzą wyznawcy pastafarianizmu (pastafarianie), skupieni w Kościele Latającego Potwora Spaghetti (KLPS) (ang. Church of the Flying Spaghetti Monster). Pastafarianizm zaliczany jest przez część religioznawców do parodii religii[2][3]. KLPS oficjalnie twierdzi, że pastafarianizm parodią religii nie jest[4].

Historia[edytuj]

Grupa wyznawców LPS przygotowuje się do Summer Solstice Parade we Fremont, Seattle.

Początki pastafarianizmu wiążą się z wysłaniem w czerwcu 2005 przez fizyka Bobby Hendersona listu otwartego do Board of Education (Zarządu Edukacji) w stanie Kansas w odpowiedzi na debatę, czy należy dać teorii inteligentnego projektu równouprawnienie względem teorii ewolucji i równy czas w nauczaniu na lekcjach biologii. Na swojej stronie venganza.org, której nazwa pochodzi od hiszpańskiego słowa „zemsta”, formalnie zażądał równego czasu na nauczanie o Latającym Potworze Spaghetti jako stwórcy Wszechświata – takiego samego, jak dla pozostałych wersji teorii inteligentnego projektu oraz ewolucji. Ostrzegł, że jeśli jego żądanie nie zostanie spełnione, będzie zmuszony postąpić zgodnie z procedurami prawnymi. Zwróciło to uwagę debatujących na problem, że jeśli nauczanie jakiejkolwiek religii ma stać się obowiązkowe w szkołach, to wybór jednej z nich może wywołać sprzeciw wszystkich pozostałych.

Strona venganza.org zyskała większe zainteresowanie, gdy portal Boing Boing wspomniał o niej w czerwcu 2005. Portal ogłosił, że zapłaci 250 000 dolarów każdemu, kto udowodni, że Jezus nie był synem Latającego Potwora Spaghetti. Ruch na stronie wzrósł także w sierpniu 2005, gdy informacje o LPS zaczęły pojawiać się na blogach internetowych. Według polskich religioznawców, m.in. dr. Pawła Bonieckiego, deklarowanie wiary w Latającego Potwora Spaghetti zyskało popularność wśród ateistów i agnostyków[5][6].

Ponieważ pastafarianizm uznaje piratów za osoby święte, prorok Bobby planuje budowę statku pirackiego za fundusze uzyskane ze sprzedaży swej książki traktującej o Latającym Potworze Spaghetti oraz zagadnieniach związanych z religią.

Pastafarianizm a prawo[edytuj]

Austria[edytuj]

Wyznawczyni Latającego Potwora Spaghetti, Mediolan 2012.

W 2011 głośny był przypadek pastafarianina z Wiednia, Niko Alma, który uznał za niesprawiedliwy przepis austriackiego prawa zakazujący pozowania do oficjalnych fotografii w nakryciu głowy. Przepis ów wyłączał przypadki, w których nakrycie głowy jest związane z wyznawaną religią. Niko Alm, wyrabiając nowe prawo jazdy, dołączył do urzędowego wniosku własne fotografie, do których pozował z durszlakiem na głowie. Austriak tłumaczył, że służące do odcedzania makaronu naczynie jest religijnym nakryciem głowy pastafarian. Urzędnicy odrzucili wniosek, jednak po trwającym trzy lata procesie sąd przyznał Almowi rację. Od tamtej pory pastafarianin legitymuje się prawem jazdy, na którym widnieje jego fotografia z durszlakiem na głowie[7].

Czechy[edytuj]

W 2013 czeski pastafarianin, Lukáš Nový, otrzymał zgodę na wyrobienie tymczasowego (ważnego 30 dni) dowodu osobistego ze zdjęciem, na którym nosi durszlak na głowie. Nový argumentował, że jego religia wymaga, by nosił takie okrycie głowy przez cały czas, włącznie z momentem robienia fotografii do dokumentu. Jednocześnie czeskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych zapowiedziało, że wydanie dowodu osobistego z takim zdjęciem nie będzie możliwe, gdyż Kościół Latającego Potwora Spaghetti nie jest w Czechach zarejestrowany[8].

Nowa Zelandia[edytuj]

W Nowej Zelandii pastafarianizm uznano za pełnoprawną religię[9]. Od 2015r. pary pastafarian tej samej i różnej płci mogą uzyskać licencję ślubną w Nowej Zelandii[10][11].

Stany Zjednoczone[edytuj]

W roku 2014 polityk Christopher Schaeffer złożył w Pomfret (w stanie New York) przysięgę służbową z durszlakiem na głowie[12][13].

Polska[edytuj]

W lipcu 2012, polscy pastafarianie złożyli formalny wniosek o wpis swojego kościoła do rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych[14] prowadzony przez ministra administracji i cyfryzacji, który rozpatrując sprawę, powołał biegłych religioznawców[15].

W sporządzonej przez prof. dr. hab. Kazimierza Banka oraz dr. Piotra Czarneckiego z Instytutu Religioznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego ekspertyzie biegli zastrzegli, że nie można dać jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy ruch można zaliczyć do systemu wierzeń, jakim jest religia, ponieważ w religioznawstwie istnieje wiele jej definicji[16][17].

W opinii niektórych polskich religioznawców Kościół Latającego Potwora Spaghetti może być uznany za wspólnotę religijną w zakresie indywidualnym i prywatnym, natomiast nie może zostać uznany za wspólnotę religijną w zakresie urzędowym[17]. Ekspertyza nie jest wiążąca dla Ministerstwa[16].

W marcu 2013 minister administracji i cyfryzacji, Michał Boni, odmówił wpisu do rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych Kościoła Latającego Potwora Spaghetti. W uzasadnieniu decyzji minister stwierdził, że Kościół Latającego Potwora Spaghetti nie został stworzony w celu wyznawania i szerzenia wiary religijnej i tym samym nie spełnia wymogów ustawy[18][19]. Uznał ten kościół za parodię religii[19].

Przedstawiciele KLPS zapowiedzieli odwołanie od decyzji, a także skargi do Sądu Administracyjnego w Warszawie, Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Praw Człowieka[20]. 8 kwietnia 2014 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem uchylił decyzje Ministra Administracji i Cyfryzacji, Michała Boniego z 2013 roku[3][21]. Następca Boniego na stanowisku ministra administracji i cyfryzacji, Rafał Trzaskowski zapowiedział możliwość zmiany decyzji ministerstwa[22] na korzystną dla pastafarian. W październiku 2014 roku sekretarz stanu Stanisław Huskowski wydał w imieniu Ministra Administracji i Cyfryzacji decyzję o ponownej odmowie rejestracji Kościoła Latającego Potwora Spaghetti. Od decyzji MAC Kościół się odwołał i następna rozprawa w sprawie rejestracji odbyła się w dniu 28 kwietnia 2015[23], kiedy to Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na korzyść Kościoła, gdyż decyzje odmowne zostały dwukrotnie wydane przez tego samego urzędnika[24][25][26].

Skarga na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji, oprócz argumentów dotyczących prawa administracyjnego, zawierała również powołanie się na art. 9 EKPC:

Art. 9 EKPC całkowicie wyłącza wykonywanie przez państwo jakiejkolwiek oceny przekonań religijnych, jako że ocena taka stoi w sprzeczności z obowiązkiem państwa do zachowania neutralności i bezstronności. Wolność religijna jest bowiem przede wszystkim kwestią indywidualnych przekonań.

Wynika to z istoty tego, czym jest religia. Religia nie jest bowiem wiedzą, nie jest nauką, opiera się na wierze, na systemie indywidualnych przekonań danego człowieka. Jest naukowo, prawnie i logicznie nieweryfikowalna w żadnym zakresie. Dlatego prawo nie przewiduje legalnej definicji religii, a już tym bardziej nie pozwala na administracyjne badanie, czy czyjeś indywidualne przekonania zasługują na przyznanie im statusu religii, czy też nie.

Nie ma tutaj znaczenia, czy inne osoby postrzegają daną religię za coś śmiesznego, dziwacznego, czy nawet niedorzecznego, gdyż religia nie jest i nie może być oceniana w tych kategoriach. Religia polega bowiem na tym, że wierzy się w coś, co niekoniecznie może innym wydawać się racjonalne, naukowo udowodnione czy w jakikolwiek inny sposób uzasadnione. Przykładowo w Polsce najwięcej wyznawców ma religia katolicka, zaś członkowie Kościoła Rzymskokatolickiego wierzą w to, że człowiek (Jonasz) spędził trzy dni i trzy noce w brzuchu wieloryba, czy w płonący pustynny krzew, który mówi. Z tego powodu nikt nie kwestionuje prawa członków Kościoła Rzymskokatolickiego do wyznawania takich, a nie innych przekonań.

Zasada obiektywizmu i bezstronności władzy państwowej, zasada niedyskryminacji wymaga jednakowego traktowania przekonań religijnych osób innych wyznań, jak bardzo nieuprawnione by one się wydawały.
– Skarga na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dn. 22.12.2014 r.[27]

Obecnie Kościół oczekuje na rozprawę przed Najwyższym Sądem Administracyjnym[23][28][29].

Wierzenia[edytuj]

Korelacja pomiędzy malejącą liczbą piratów a ociepleniem klimatu.

Wiele spośród ogłoszonych przez pastafarian dogmatów jest porównywalnych do teorii inteligentnego projektu lub innych religii monoteistycznych. Religia LPS głosi że:

  • Latający Potwór Spaghetti jest miłym i dowcipnym bogiem, lubującym się w piratach i piwie. Nieustannie sprawdza naszą czujność poprzez podrzucanie nam fałszywych tropów. I jeśli kiedykolwiek zostanie udowodnione jego nieistnienie - obiecuje zniknąć.
  • Latający Potwór Spaghetti stworzył świat, zaczynając od gór, drzew i karła. Wszystkie dowody na rzecz ewolucji zostały specjalnie przez niego podłożone.
  • Ludzie wyewoluowali z piratów. Ludzie dzielą około 95% DNA z małpami, ale ponad 99,9% DNA z piratami[30].
  • Globalne ocieplenie, huragany, trzęsienia ziemi i inne katastrofy naturalne są bezpośrednią konsekwencją spadku liczby piratów, począwszy od początków XIX wieku. Można to zobaczyć na wykresie obrazującym odwrotnie proporcjonalną korelację między liczbą piratów a temperaturą[31].
  • Potwór kontynuuje kierowanie sprawami ludzkimi poprzez swą makaronową mackę. Akt konwersji, który wymaga po prostu pomyślenia czule o LPS, nazywany jest Dotknięciem Makaronowej Macki.
  • Pastafarianizm ma wiele nauk nieznanych w tradycyjnych religiach – takich jak wulkan piwny i striptiz w niebie czy święto religijne w każdy piątek. Innowiercom obiecuje "Piekło light", w którym piwo jest rozgazowane, a striptizerki mają choroby weneryczne. Obiecuje jednakowoż program resocjalizacji i odkupienia win.
  • Modlitwę kończy się słowem ramen.
  • Jako jedyny akceptuje w świętej księdze fakt, iż ludzie miewają alergię i usprawiedliwia odmowę konsumpcji świętego dania.

Wyznawanie Latającego Potwora Spaghetti często jest łączone z teorią inteligentnego spadania, z Latającym Potworem Spaghetti jako bytem sprawczym (tzn. Macki LPS trzymają wszystko we właściwej pozycji bądź ruchu). Nazwa „pastafarianizm” pochodzi od połączenia słów rastafarianizm i pasta (z wł. makaron).

Ewangelia Latającego Potwora Spaghetti[edytuj]

Pastafarianie wierzą, że Latający Potwór Spaghetti nie ustanowił żadnych przykazań, za których łamanie groziłaby kara. Ich zdaniem dał jednak osiem wskazówek, dotyczących rzeczy, których jego wyznawcy robić nie powinni[32].

„Luźny Kanon”[edytuj]

We wrześniu 2005, zanim Henderson otrzymał grant na napisanie „Ewangelii Latającego Potwora Spaghetti”, pastafarianin znany pod pseudonimem Solipsy rozpoczął zbieranie tekstów od innych współwyznawców, co miało zaowocować stworzeniem tzw. „Luźnego Kanonu” (ang. Loose Canon), świętej księgi LPS.[33] Księga została skompletowana w 2010 i dostępna jest do pobrania w internecie[34].

Jam jest Latający Potwór Spaghetti. Nie będziesz miał innych potworów przede Mną. (Potem OK; tylko zabezpiecz się.) Jedynym Potworem, który zasługuje na pisanie jego imienia wielką literą, jestem Ja! Inne potwory są fałszywymi potworami i na to nie zasługują.

Sugestie 1:1[35]

Przypisy

  1. Marcin Markowski: Świat stworzył Latający Potwór Spaghetti. W: Gazeta Wyborcza [on-line]. Agora SA, 2013-03-15. [dostęp 2014-08-22].
  2. Decyzja Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji ws. wpisu do Rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych Kościoła Latającego Potwora Spaghetti. klps.pl. [dostęp 2014-10-06].  Cytat: „religioznawcy zgodnie zaliczają Kościół Latającego Potwora Spaghetti do joke religions oraz traktują ten ruch jako parodię religijną (...)”
  3. a b „Kościół Latającego Potwora Spaghetti” nową religią? Sąd: MAiC ma ponownie rozpatrzyć wniosek wyznawców. tokfm.pl, 2014-04-08. [dostęp 2014-04-15].
  4. About The Church of the Flying Spaghetti Monster (ang.). venganza.org. [dostęp 2014-04-15].
  5. Pastafarianizm – religia czy kpina? „Pacjenci szpitala psychiatrycznego też wierzą w urojoną rzeczywistość”. tokfm.pl, 2014-04-09. [dostęp 2014-04-15].
  6. Pastafarianie wspólnotą religijną? Jest ekspertyza naukowców UJ. „I tak, i nie”. gazeta.pl, 2013-02-19. [dostęp 2014-04-15].
  7. Polscy pastafarianie rejestrują kościół. Biegli z ministerstwa ocenią, czy można wierzyć w makaron. ZeŚwiata.pl. [dostęp 2014-04-15].
  8. Lee Moran: ‘Pastafarian’ gets permission to wear sieve on his head for official ID card (ang.). New York Daily News, 2013-08-02. [dostęp 2014-04-15].
  9. Proste jak spaghetti [dostęp 2016-08-17].
  10. http://www.bbc.co.uk/news/blogs-news-from-elsewhere-35112484
  11. https://gazette.govt.nz/notice/id/2015-go7246
  12. Pastafarian politician takes oath of office wearing colander on his head - Daily News, 7. Stycznia 2014.
  13. Pastafarian minister Christopher Schaeffer is sworn into New York Town Council - The Independent, 7. Stycznia 2014.
  14. Ku Chwale Jego Makaronowatości!. Oficjalna strona polskiego Kościoła Latającego Potwora Spaghetti. [dostęp 2014-04-15].
  15. Polscy pastafarianie rejestrują kościół. Biegli z ministerstwa ocenią, czy można wierzyć w makaron. ZeŚwiata.pl. [dostęp 2014-04-15].
  16. a b Czy można wierzyć w makaron? Jest opinia ekspertów. ZeŚwiata.pl. [dostęp 2014-04-15].
  17. a b Ekspertyza prof. dra hab. Kazimierza Banka i dra Piotra Czarneckiego z Instytutu Religioznawstwa Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, ws. możliwości uznania Kościoła Latającego Potwora Spaghetti za wspólnotę religijną. ZeŚwiata.pl. [dostęp 2014-04-15].
  18. Ministerstwo odrzuciło wniosek o rejestrację Kościoła Latającego Potwora Spaghetti. ZeŚwiata.pl. [dostęp 2014-04-15].
  19. a b Decyzja Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji ws. wpisu do Rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych Kościoła Latającego Potwora Spaghetti. klps.pl. [dostęp 2014-10-06].
  20. Kościół Latającego Potwora Spaghetti: Pójdziemy do Strasburga. Większość religii była na początku prześladowana. gazeta.pl, 2013-03-18.
  21. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. I SA/Wa 1517/13.
  22. Żakowski pyta min. Trzaskowskiego, czy można wyrejestrować Kościół Katolicki. wiadomości.gazeta.pl, 2014-04-11. [dostęp 2014-04-15].
  23. a b Rejestracja Kościoła Latajacego Potwora Spaghetti, Oficjalna strona polskiego Kościoła Latającego Potwora Spaghetti. [dostęp 2016-08-13] (pol.).
  24. PatrycjaP. Dudek PatrycjaP., Kościół Latającego Potwora Spaghetti nadal niezarejestrowany, Gazeta Prawna, 28 kwietnia 2015 [dostęp 2016-08-13] (pol.).
  25. Komunikat w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 381/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie [dostęp 2016-08-13] (pol.).
  26. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2015 r. sygn. I SA/Wa 381/15 (wersja archiwalna, zamieszczona na stronie Kościoła)
  27. Skarga na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dn. 22.12.2014 r., str. 4
  28. W Warszawie zapadł wyrok w sprawie rejestracji Kościoła Latającego Potwora Spaghetti, WawaLove.pl, 19 maja 2016 [dostęp 2016-08-13] (pol.).
  29. WiktorW. Ferfecki WiktorW., Kościół Latającego Potwora Spaghetti bez rejestracji, Rzeczpospolita [dostęp 2016-08-13] (pol.).
  30. Frequently Asked Questions (ang.). Church of the Flying Spaghetti Monster. [dostęp 2014-04-15].
  31. Global Average Temperature vs. Number of Pirates (ang.). Church of the Flying Spaghetti Monster. [dostęp 2014-04-15].
  32. Osiem „Naprawdę wolałbym, żebyś nie…”. Oficjalna strona polskiego Kościoła Latającego Potwora Spaghetti. [dostęp 2014-04-15].
  33. The Big Announcement („Wielkie oświadczenie”) (ang.). 2005. [dostęp 2014-04-15].
  34. Oficjalna strona Luźnego Kanonu. 2010. [dostęp 2014-04-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-09-18)].
  35. Wise Council of the Olive Garden: Official Site of The Loose Canon: The Random Number of Not Commandments, Suggestions (ang.). 2010. [dostęp 2014-04-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-04-23)].

Linki zewnętrzne[edytuj]