Przejdź do zawartości

Rafał Trzaskowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Rafał Trzaskowski
Ilustracja
Rafał Trzaskowski (2020)
Pełne imię i nazwisko

Rafał Kazimierz Trzaskowski

Data i miejsce urodzenia

17 stycznia 1972
Warszawa

Prezydent m.st. Warszawy
Okres

od 22 listopada 2018

Przynależność polityczna

Platforma Obywatelska / Koalicja Obywatelska

Poprzednik

Hanna Gronkiewicz-Waltz

Minister administracji i cyfryzacji
Okres

od 3 grudnia 2013
do 22 września 2014

Przynależność polityczna

Platforma Obywatelska

Poprzednik

Michał Boni

Następca

Andrzej Halicki

Faksymile
Odznaczenia
Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Order „Jedność i Wola”
Strona internetowa
Rafał Trzaskowski jako sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych podczas 66. posiedzenia Senatu (2014)
Rafał Trzaskowski z Donaldem Tuskiem i Grzegorzem Schetyną podczas szczytu Europejskiej Partii Ludowej w Brukseli (2017)

Rafał Kazimierz Trzaskowski (ur. 17 stycznia 1972 w Warszawie[1]) – polski polityk, politolog, samorządowiec i nauczyciel akademicki, specjalista w zakresie spraw europejskich, doktor nauk humanistycznych.

Poseł do Parlamentu Europejskiego VII kadencji (2009–2013), minister administracji i cyfryzacji (2013–2014), sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych (2014–2015), poseł na Sejm VIII kadencji (2015–2018), prezydent miasta stołecznego Warszawy (od 2018), wiceprzewodniczący Platformy Obywatelskiej (2020–2025), wiceprzewodniczący Koalicji Obywatelskiej (od 2025). Kandydat na urząd prezydenta RP w wyborach w 2020 (drugich) i 2025.

Życiorys

Wykształcenie

Uczył się w Szkole Podstawowej nr 158 im. Jana Kilińskiego w Warszawie[2], gdzie był w jednej klasie z Michałem Żebrowskim[3]. W 1987 przez kilka miesięcy uczęszczał do prowadzonej przez marystów szkoły średniej Marcellin College(inne języki) na obrzeżach Sydney[4][5]. Absolwent XI Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Reja w Warszawie. Pod koniec lat 80. został przewodniczącym samorządu szkolnego, pokonując w wyborach Mikołaja Dowgielewicza; współorganizował Międzyszkolny Komitet Solidarności[5][4]. Przed wyborami w 1989 zgłosił się jako wolontariusz do pomocy w biurze stołecznego Komitetu Obywatelskiego w kawiarni „Niespodzianka” przy placu Konstytucji 6[6][4]. Pracował pod opieką Jana Lityńskiego jako tłumacz języka angielskiego, oprowadzał też nieoficjalnie po Warszawie amerykańskich dziennikarzy i kongresmenów zaproszonych przez Polską Zjednoczoną Partię Robotniczą do obserwacji wyborów. Poznany wówczas współpracownik gubernatora stanu Michigan Jamesa Blancharda(inne języki) zaoferował mu stypendium w Cranbrook-Kingswood High School(inne języki) w Bloomfield Hills, gdzie Rafał Trzaskowski podjął naukę w 1990. W 1991 zdał egzamin maturalny[6][7][4][8][5].

W 1996 został absolwentem stosunków międzynarodowych na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego[1]. Ukończył także filologię angielską na Wydziale Neofilologii UW (1996)[7][9] i europeistykę w Kolegium Europejskim w Natolinie (1997)[1], gdzie do jego wykładowców należał Jacek Saryusz-Wolski[6][5]. Był stypendystą Open Society Institute na Uniwersytecie Oksfordzkim (1995)[10], kształcił się również w Instytucie Unii Europejskiej Studiów nad Bezpieczeństwem w Paryżu (2002)[10]. W 2004 uzyskał |stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW na podstawie pracy pt. Dynamika reformy instytucjonalnej w Unii Europejskiej przygotowanej pod kierunkiem profesora Stanisława Parzymiesa[11].

Deklaruje znajomość pięciu języków obcych: angielskiego, francuskiego, hiszpańskiego, rosyjskiego i włoskiego[12][13].

Działalność zawodowa

Od 1995 pracował jako tłumacz symultaniczny[12]. Był również nauczycielem języka angielskiego[14]. W 1998 został wykładowcą w Krajowej Szkole Administracji Publicznej[15], a w 2002 w Collegium Civitas[16]. W latach 2000–2001 był doradcą sekretarza Komitetu Integracji Europejskiej Jacka Saryusza-Wolskiego[13]. Od 2002 pracował też jako analityk w Centrum Europejskim Natolin[9]. W pracy zawodowej zajmował się m.in. teorią integracji europejskiej i stosunków międzynarodowych.

Działalność polityczna do 2018

W latach 2004–2009 był doradcą delegacji Platformy Obywatelskiej w Parlamencie Europejskim[13]. W wyborach w 2009 z listy tego ugrupowania w okręgu warszawskim uzyskał mandat eurodeputowanego VII kadencji, zdobywając 25 178 głosów[17]. W kampanii wyborczej wspierali go m.in. Tomasz Karolak, Grzegorz Turnau i Michał Żebrowski[12]. W PE został członkiem frakcji Europejskiej Partii Ludowej i wiceprzewodniczącym Komisji Spraw Konstytucyjnych. Pracował również w Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów[18]. W 2010 był szefem sztabu wyborczego Hanny Gronkiewicz-Waltz w trakcie kampanii samorządowej[19].

20 listopada 2013 premier Donald Tusk zapowiedział jego nominację na stanowisko ministra administracji i cyfryzacji[20][21]. Został powołany na ten urząd przez prezydenta Bronisława Komorowskiego 27 listopada 2013 (z mocą od 3 grudnia 2013)[22]. Złożył w związku z tym mandat eurodeputowanego.

Zakończył urzędowanie w dniu zaprzysiężenia rządu Ewy Kopacz 22 września 2014. W nowym gabinecie w tym samym miesiącu został powołany na stanowisko sekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych odpowiedzialnego za sprawy europejskie[23]. Pełnił również funkcję pełnomocnika premiera do spraw Rady Europejskiej[24].

W 2015 wystartował w wyborach parlamentarnych jako lider listy wyborczej PO w okręgu krakowskim. Otrzymał 47 080 głosów, uzyskując mandat posła na Sejm VIII kadencji[25]. W niższej izbie parlamentu został wiceprzewodniczącym Komisji do Spraw Unii Europejskiej[26]. W 2016 został członkiem zarządu krajowego PO[27]. W listopadzie tego samego roku został powołany na funkcję ministra spraw zagranicznych w gabinecie cieni utworzonym przez Platformę Obywatelską[28]. W marcu 2017 został wiceprzewodniczącym Europejskiej Partii Ludowej[29].

Prezydent Warszawy (od 2018)

W listopadzie 2017 został przedstawiony jako wspólny kandydat Platformy Obywatelskiej i Nowoczesnej na prezydenta m.st. Warszawy w wyborach samorządowych w 2018[30]. W głosowaniu z października 2018 zwyciężył w I turze z wynikiem 56,67% (505 187 głosów)[31]. W związku z wyborem na urząd prezydenta miasta wygasł jego mandat poselski[32]. Urzędowanie rozpoczął po zaprzysiężeniu 22 listopada 2018[33].

18 lutego 2019 podpisał przygotowaną przez Stowarzyszenie Miłość Nie Wyklucza Deklarację LGBT+, zakładającą realizację w stolicy określonych społecznych postulatów społeczności LGBT+, w tym m.in. reaktywację hostelu interwencyjnego dla osób LGBT+ będących w trudnej sytuacji życiowej, patronat prezydenta Warszawy nad Paradą Równości, wprowadzenie edukacji antydyskryminacyjnej i seksualnej zgodnej ze standardami WHO czy powołanie pełnomocnika prezydenta miasta do spraw społeczności LGBT+[34]. Podpisanie przez Rafała Trzaskowskiego tego dokumentu spotkało się z krytyką niektórych środowisk politycznych (m.in. PiS)[35], organizacji pozarządowych oraz mediów, zwłaszcza o profilu katolickim i konserwatywnym[36][37]. Krytyczne stanowisko wobec deklaracji wydali również Konferencja Episkopatu Polski[38] i rzecznik praw dziecka Mikołaj Pawlak[39]. Przychylnie o podpisanym dokumencie wypowiedział się rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar, podkreślając jego antydyskryminacyjny charakter[40].

Zarządzane przez Rafała Trzaskowskiego miasto jako pierwsze w Polsce wprowadziło program darmowych żłobków (w 2019)[41]. Wprowadziło też refundację procedury zapłodnienia in vitro do 90%, z której to do połowy 2019 skorzystało ok. 2000 mieszkańców stolicy[42]. W czerwcu 2020 prezydent Warszawy podpisał porozumienie o jej przystąpieniu, jako pierwszego miasta w Polsce, do programu Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju „Zielone Miasta”[43]. Podczas jego pierwszej kadencji w stolicy m.in. posadzono ponad 630 tysięcy drzew[44], wybudowano 11 stacji drugiej linii metra[45] i prawie 200 km dróg rowerowych (2019–2023)[46], zorganizowano 12 szkół i 26 przedszkoli[47] oraz ponad 17 tysięcy miejsc w żłobkach[41]. W pierwszym kwartale 2024 prezydent Warszawy podpisał umowę na zaprojektowanie trzeciej linii metra[48].

W 2024 Rafał Trzaskowski ponownie ubiegał się o urząd prezydenta Warszawy. Został wybrany w I turze, uzyskując 444 006 głosów (57,41%)[49]. 7 maja 2024 został zaprzysiężony na drugą kadencję[50].

Pozostała działalność polityczna od 2018

Lata 2018–2020

Małgorzata i Rafał Trzaskowscy na spotkaniu przed drugą turą wyborów prezydenckich w 2020 w Katowicach

W 2019 był uczestnikiem spotkania Grupy Bilderberg[51]. W listopadzie 2019 został członkiem Europejskiego Komitetu Regionów[52] (w 2022 objął w nim funkcję przewodniczącego Komisji Środowiska, Zmiany Klimatu i Energii[53][54]). W 2020 został jednym z ambasadorów Europejskiego Paktu na rzecz Klimatu[55][56]. W lutym 2020 został wybrany przez radę krajową Platformy Obywatelskiej na wiceprzewodniczącego partii[57]. Od tego samego miesiąca współtworzył sztab wyborczy ubiegającej się o prezydenturę Małgorzaty Kidawy-Błońskiej[58].

Wybory prezydenckie w 2020

Rafał Trzaskowski podczas rozmowy z prezydentem USA Joe Bidenem i premierem Polski Mateuszem Morawieckim (2022)
Donald Tusk, Michał Kołodziejczak i Rafał Trzaskowski podczas „Marszu Miliona Serc” w Warszawie przed wyborami parlamentarnymi (2023)
Rafał Trzaskowski na spotkaniu z Antonym Blinkenem (2024)

15 maja 2020, po uprzedniej rezygnacji kandydatki Koalicji Obywatelskiej Małgorzaty Kidawy-Błońskiej, Rafał Trzaskowski został przedstawiony jako nowy kandydat KO w wyborach prezydenckich w tym samym roku[59]. Zadeklarował zebranie 1,6 miliona podpisów poparcia[60], został następnie zarejestrowany przez Państwową Komisję Wyborczą jako kandydat na prezydenta RP[61]. Hasło jego kampanii wyborczej brzmiało Silny prezydent, wspólna Polska[62].

W przeprowadzonej 28 czerwca 2020 pierwszej turze głosowania Rafał Trzaskowski zajął drugie miejsce, zdobywając 5 917 340 głosów, co stanowiło 30,46% głosów ważnych. Przeszedł do drugiej tury głosowania wraz z ubiegającym się o reelekcję Andrzejem Dudą, który otrzymał 43,50% głosów ważnych[63].

Spośród kandydatów, którzy nie przeszli do drugiej tury, oddanie na niego głosu zadeklarowali bądź zasugerowali Robert Biedroń[64], Szymon Hołownia[65] i Władysław Kosiniak-Kamysz[66]. Rafała Trzaskowskiego poparły partie związane z Koalicją Obywatelską (PO, Nowoczesna, iPL, Zieloni, SDPL i WiR), w pierwszej turze oficjalnego poparcia udzieliło mu także SD[67], a w drugiej turze ponadto UED, LPR[68] i TR[69].

Przed drugą turą nie doszło do debaty pomiędzy kandydatami, ponieważ Andrzej Duda nie przyjął zaproszenia na zaplanowaną 2 lipca 2020 debatę zorganizowaną przez TVN24, Onet.pl i Wirtualną Polskę[70], a Rafał Trzaskowski nie stawił się na debacie organizowanej przez TVP (w której odbyła się debata wszystkich 11 kandydatów przed I turą i która została skrytykowana przez obserwującą procesy wyborcze międzynarodową organizację OBWE[71]), określając ją jako „ustawkę” oraz „wiec wyborczy PiS”[72]. Odpowiadał natomiast w Lesznie w ramach Areny Prezydenckiej na pytania dziennikarzy z kilkunastu redakcji[73].

W drugiej turze głosowania z 12 lipca 2020 otrzymał 10 018 263 głosy, co stanowiło 48,97% głosów ważnych. Tym samym przegrał ze swoim konkurentem[74]. 13 lipca pogratulował Andrzejowi Dudzie zwycięstwa[75].

Lata 2020–2025

Rafał Trzaskowski i Andrij Deszczycia na demonstracji solidarnościowej z Ukrainą w Warszawie (2022)

Po wyborach prezydenckich zapowiedział utworzenie ruchu obywatelskiego[76]. We wrześniu 2020 powołał fundację swojego imienia[77]. W październiku tego samego roku zainaugurował powstanie Ruchu Wspólna Polska[78]. Założona przez niego instytucja zajęła się organizacją Campusu Polska Przyszłości[79]. W 2021 został przewodniczącym rady politycznej samorządowego stowarzyszenia Tak! Dla Polski[80].

Podczas wywiadu w 2022 użył określania dupiarz, co wywołało kontrowersje i szereg komentarzy – zarówno krytycznych, jak i broniących polityka, wskazujących na żartobliwy wydźwięk całości wypowiedzi; ostatecznie Rafał Trzaskowski przeprosił za użycie tego sformułowania[81][82][83][84].

W 2023 brał udział w kampanii wyborczej Koalicji Obywatelskiej przed wyborami parlamentarnymi, uczestnicząc w spotkaniach z wyborcami[85] oraz wygłaszając przemówienie na rozpoczęciu zorganizowanego przez tę formację „Marszu Miliona Serc[86].

Wybory prezydenckie w 2025

W listopadzie 2024 wystartował w prawyborach Koalicji Obywatelskiej wyłaniających jej kandydata na prezydenta w planowanych na następny rok wyborach prezydenckich. Pokonał w nich Radosława Sikorskiego, uzyskując 74,75% głosów i zdobywając tym samym nominację[87][88][89].

20 stycznia 2025 złożono w PKW zawiadomienie o utworzeniu komitetu wyborczego Rafała Trzaskowskiego w zaplanowanych na 18 maja tego roku wyborach prezydenckich[90]. Zadeklarował złożenie ponad 1 miliona podpisów poparcia[91], w marcu 2025 jego kandydatura została zarejestrowana[92].

W kwietniu 2025 wraz ze swoim sztabem wyborczym zorganizował debatę prezydencką w hali sportowej w Końskich[93], do której początkowo zaprosił jedynie kontrkandydata Karola Nawrockiego. Decyzja ta spotkała się z krytyką części pozostałych kandydatów na prezydenta[94][95]. Negatywnie m.in. oceniono udział w tym przedsięwzięciu Telewizji Polskiej, która poinformował, że „nie jest inicjatorem ani gospodarzem debaty, a także nie ma żadnego wpływu na liczbę jego uczestników”[96]. Ostatecznie debata odbyła się z udziałem ośmiu kandydatów[97]. Pod koniec tego samego miesiąca Rafał Trzaskowski był uczestnikiem debaty prezydenckiej zorganizowanej przez „Super Express[98], a w maju 2025 przed pierwszą turą wziął udział w debacie prezydenckiej zorganizowanej przez TVP[99].

W pierwszej turze głosowania z 18 maja 2025 uzyskał 31,36% poparcia, zdobywając 6 147 797 głosów, zajmując pierwsze miejsce[100]. Do drugiej tury przeszedł wraz z Karolem Nawrockim[101].

Po pierwszej turze jego kandydaturę oficjalnie poparły Polskie Stronnictwo Ludowe[102], Nowa Lewica[103] i Polska 2050[104]. Poparcia udzielili mu kandydujący w pierwszej turze Szymon Hołownia[105], Magdalena Biejat[106] oraz Joanna Senyszyn[107], a także nowo wybrany prezydent Rumunii Nicușor Dan[108]. Apel o głos na Rafała Trzaskowskiego w wystosowało również kilkudziesięciu działaczy opozycji demokratycznej z czasów PRL, w tym Lech Wałęsa, Adam Michnik, Jan Krzysztof Bielecki i Władysław Frasyniuk[109]. Wsparli go też m.in. Marcin Gortat[110], Jacek Siewiera[111], Leszek Miller[112], Bronisław Komorowski[113], Waldemar Pawlak[114], Aleksander Kwaśniewski[115] i Jolanta Kwaśniewska[116].

23 maja 2025 wziął udział w debacie prezydenckiej z Karolem Nawrockim przed II turą wyborów[117]. Nie pojawił się natomiast na debacie w Końskich organizowanej kilka dni później przez Telewizję Republika[118]. W drugiej turze głosowania z 1 czerwca 2025 otrzymał 10 237 286 głosów, co stanowiło 49,11% głosów ważnych, przegrywając w konsekwencji wybory[119].

Poglądy

Kwestie ekonomiczne ustrojowe i społeczne

Określany jako polityk o poglądach centrowych[120][121][106][122][123][124] i liberalnych[125][126][127][128][129][130].

W 2015 krytykował zapowiadane przez premier Beatę Szydło liczne zmiany w obszarze spraw społecznych, wskazując na zagrożenia dla budżetu ze względu na krótki w jego opinii czas na ich zrealizowanie[131][132].

Po ogłoszeniu swojej kandydatury w wyborach prezydenckich w 2020 opowiedział się jako przeciwnik ówczesnych rządów Prawa i Sprawiedliwości, nawołując jednocześnie do jedności narodowej[133]. Stwierdził też, że nie będzie „prezydentem totalnej opozycji”[133]. Wskazywał, że „prezydent kraju powinien patrzeć władzy na ręce; powinien być partnerem rządzących, a nie ich instrumentem”, a równocześnie „prezydent musi współpracować z rządem, jeżeli rząd chce wzmacniać Polskę”[134]. W trakcie kampanii zaproponował emeryturę wolną od podatku[135] oraz dodatek 200 złotych do emerytury dla kobiet za każde urodzone dziecko[136][137]. Zapowiedział zawetowanie każdej ustawy podnoszącej wiek emerytalny[138], deklarując przy tym zmianę zdania w tej kwestii[139], oraz każdej ustawy podnoszącej podatki[140]. W zakresie polityki rodzinnej deklarował utrzymanie programu 500+[141][133], rozwój publicznej sieci bezpłatnych żłobków i przedszkoli, wdrożenie przez państwo bezpłatnego programu zapłodnienia in vitro oraz zwiększanie liczby tanich mieszkań gminnych[141]. Zadeklarował dofinansowanie do 10 tysięcy złotych dla każdego gospodarstwa domowego na inwestycje energetyczne[141][142], przywrócenie programu Mieszkanie dla Młodych[141] oraz stworzenie funduszu stypendialnego dla najzdolniejszej młodzieży z małych i średnich miejscowości[143]. Postulował większą samodzielność finansową dla samorządów[144], zwiększenie nakładów na służbę zdrowia[145], podwyżki dla nauczycieli[143], usprawnienia w rozliczaniu VAT-u[141], ustawę mającą ograniczać zarobki w zarządach spółek kontrolowanych przez Skarb Państwa[146][147]. Opowiedział się za prawem kobiet do zdrowia, bezpieczeństwa, odpowiedzialnego macierzyństwa i równości ekonomicznej[141]. Do priorytetów zaliczył walkę z globalnym ociepleniem, dbanie o czyste powietrze oraz dążenie do neutralności klimatycznej przy jednoczesnym chronieniu miejsc pracy[148][149]. W ramach swojego programu wyborczego Nowa Solidarność[150] przedstawił propozycje podniesienia kwoty wolnej od podatku[141] oraz utworzenia funduszu Inwestycje za rogiem skierowanego do małych miejscowości i mającego na celu tworzenie w nich nowych miejsc pracy[141]. Dziennikarze TVP w czasie kampanii zadawali Rafałowi Trzaskowskiemu pytania dotyczące m.in. jego życia prywatnego, w tym udziału jego dzieci w pierwszej komunii świętej[151]. Rafał Trzaskowski odpowiadał krytyką TVP, zarzucając jej upolitycznienie i groteskowe ataki na jego osobę[152]; postulował również likwidację stacji TVP Info[153].

Podczas kampanii wyborczej w 2025 opowiedział się jako zwolennik reformy instytucji sądowniczych i odbudowy instytucji demokratycznych w Polsce[121]. Zapowiedział złożenie prezydenckiego projektu ustawy o liberalizacji prawa aborcyjnego, utworzenie nowego Centralnego Okręgu Przemysłowego, likwidację Funduszu Kościelnego, powołanie Prezydenckiego Funduszu Inwestycyjnego, dofinansowanie usług publicznych na równym poziomie, podniesienie nakładów finansowych na obronność do 5% PKB czy promocję tożsamości regionalnej[154][155][156][157]. Zadeklarował się jako zwolennik patriotyzmu gospodarczego(inne języki)[157]. Wyraził chęć rozwinięcia linii lotniczych LOT, zainwestowania w Lotnisko Chopina na Okęciu oraz równoległego inwestowania w budowę Centralnego Portu Komunikacyjnego. Zadeklarował poparcie dla budowy elektrowni atomowej w Polsce[139]. Zapowiedział podpisanie ustawy o antykoncepcji postkoitalnej i języku śląskim[154]. Wyraził sprzeciw wobec wprowadzenia prawa do adopcji dzieci przez pary jednopłciowe[158]. W trakcie transmitowanej na żywo rozmowy ze Sławomirem Mentzenem nie podpisał przygotowanej przez tegoż ośmiopunktowej deklaracji. Poparł jednak cztery z wymienionych w niej punktów[159], które dotyczyły sprzeciwu wobec podnoszenia podatków, ograniczania obrotu gotówką, zaostrzania przepisów dotyczących dostępu do broni i ewentualnego wysłania polskich żołnierzy na Ukrainę[160].

Polityka zagraniczna

W kampanii wyborczej w 2020 w zakresie polityki zagranicznej Rafał Trzaskowski opowiedział się za utrzymywaniem pozytywnych relacji z USA, a także za równoczesnym odbudowaniem relacji z Niemcami i Francją w ramach Trójkąta Weimarskiego[138].

W 2021, podczas kryzysu migracyjnego na granicy z Białorusią, opowiedział się przeciwko wprowadzeniu stanu wyjątkowego, proponując m.in. inwestowanie w przygraniczne systemy elektroniczne i budowę fizycznych zabezpieczeń na wschodniej granicy z pomocą Unii Europejskiej. Stwierdził również, że ówczesny rząd postępował w niehumanitarny sposób w odniesieniu do grupy migrantów koczujących na granicy[161]. Opowiedział się za deportacją migrantów nielegalnie przekraczających granicę Polski[162].

Zadeklarował się jako przeciwnik federalizacji UE[163]. Opowiedział się sceptycznie wobec Europejskiego Zielonego Ładu, twierdząc, że jest „źle zaprojektowanym rozwiązaniem”[164]. Argumentował przy tym, że niekontrowersyjna część zbioru inicjatyw dotyczy wyłącznie miast[165]. Opowiedział się za integracją Polski z UE w kwestiach obronności (m.in. poprzez budowę tzw. Tarczy Wschód), jednocześnie będąc przeciwnym tworzeniu wspólnej europejskiej armii[163]. W 2025 postulował odrzucenie umowy między krajami Mercosur a Unią Europejską, oceniając ją jako prowadzącą do zmniejszenia konkurencyjności m.in. polskiego rolnictwa[166].

Wyraził sprzeciw wobec liberalizacji importu żywności z Ukrainy przy jednoczesnym jej wspieraniu w związku z inwazją Rosji na ten kraj[167]. Zadeklarował się jako zwolennik ekshumowania polskich ofiar rzezi wołyńskiej[168], jak i ograniczenia świadczeń z programu 800+ dla niepracujących i nieodprowadzających podatków w Polsce obywateli Ukrainy[169].

Wyniki wyborcze

Wybory Komitet wyborczy Organ Okręg Wynik
2009 Platforma Obywatelska Parlament Europejski VII kadencji nr 4 25 178 (3,04%)T[170]
2015 Sejm VIII kadencji nr 13 47 080 (8,67%)T[171]
2018 Koalicja Obywatelska Prezydent m.st. Warszawy 505 187 (56,67%)T[31]
2020 KW Kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej Rafała Trzaskowskiego
Prezydent RP 5 917 340 (30,46%)[63]
10 018 263 (48,97%)N[74]
2024 Koalicja Obywatelska Prezydent m.st. Warszawy 444 006 (57,41%)T[49]
2025 KW Kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej Rafała Trzaskowskiego
Prezydent RP 6 147 797 (31,36%)[100]
10 237 286 (49,11%)N[119]

Odznaczenia i wyróżnienia

Życie prywatne

Jego pradziad Bronisław Trzaskowski był językoznawcą, nauczycielem i dyrektorem szkoły w Tarnowie, zakładał pierwsze żeńskie gimnazja w Polsce[178]. Rodzicami Rafała Trzaskowskiego byli pianista i kompozytor jazzowy Andrzej Trzaskowski (zm. 1998) oraz Teresa z domu Arens (zm. 2019)[179]. Siostra matki Izabella Skrońska była łączniczką Komendy Głównej Armii Krajowej w powstaniu warszawskim[180].

Jego przyrodni brat Piotr Ferster pełnił funkcję dyrektora Piwnicy pod Baranami w Krakowie[7].

W 1980 Rafał Trzaskowski zagrał w serialu telewizyjnym Nasze podwórko[181].

W czerwcu 2002 ożenił się z Małgorzatą, absolwentką Akademii Ekonomicznej w Katowicach. Jego żona w latach 2007–2019 była zatrudniona w Urzędzie Miasta Stołecznego Warszawy, gdzie zajmowała się m.in. promocją miasta oraz pracowała w Biurze Rozwoju Gospodarczego (w związku z wyborem jej męża na prezydenta Warszawy zrezygnowała z pracy w stołecznym ratuszu i w kwietniu 2019 otrzymała urlop bezpłatny)[182][183][184][185]. Mają dwoje dzieci: Aleksandrę (ur. 2004) i Stanisława (ur. 2009)[183][184]. Zamieszkali na Kabatach w warszawskiej dzielnicy Ursynów[12].

Deklaruje się jako katolik, wychowanek franciszkanów i przeciwnik antyklerykalizmu[186][12].

Publikacje

  • Dynamika reformy systemu podejmowania decyzji w Unii Europejskiej, Wydawnictwo Prawo i Praktyka Gospodarcza, Warszawa 2004. ISBN 978-83-87611-82-8.
  • Przyszły Traktat konstytucyjny. Granice kompromisu w dziedzinie podejmowania decyzji większością kwalifikowaną (wspólnie z Janem Barczem), Wydawnictwo Prawo i Praktyka Gospodarcza, Warszawa 2004, ISBN 83-87611-53-0.
  • Rafał. Rafał Trzaskowski w rozmowie z Donatą Subbotko (wspólnie z Donatą Subbotko), Wydawnictwo Znak Literanova, Kraków 2025, ISBN 978-83-8367-777-4.

Przypisy

  1. a b c Posłowie VIII kadencji: Rafał Trzaskowski [online], sejm.gov.pl [dostęp 2020-05-28].
  2. Powstaje nowa hala sportowa w Śródmieściu, um.warszawa.pl, 4 kwietnia 2024 [zarchiwizowane 2024-05-19].
  3. Aleksandra Frankowska, Mieli 7 lat, gdy usiedli razem w szkolnej ławce. Rafał Trzaskowski i Michał Żebrowski przyjaźnią się do dziś [online], viva.pl, 29 listopada 2024 [dostęp 2025-05-22].
  4. a b c d Rafał Trzaskowski – matura’91 [online], Koło Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. Mikołaja Reja, 24 listopada 2013 [dostęp 2025-08-23].
  5. a b c d Malwina Dziedzic, Rafał Trzaskowski kandydatem PO na prezydenta Warszawy [online], polityka.pl, 1 stycznia 2014 [dostęp 2025-06-14].
  6. a b c Michał Wojtczuk, Prymus szuka bitki, „Gazeta Wyborcza”, 23 maja 2020, s. 15.
  7. a b c Krystyna Lubelska, Cześć, Rafał [online], polityka.pl, 23 czerwca 2009 [dostęp 2013-11-22].
  8. Alumnus Rafal Trzaskowski ’91, current mayor of Warsaw to visit campus September 20 [online], cranbrook.edu, 30 sierpnia 2024 [dostęp 2025-06-14] (ang.).
  9. a b Dr Rafał Trzaskowski, natolin.edu.pl [zarchiwizowane 2009-04-20].
  10. a b Rafał Trzaskowski: Curriculum Vitae, eppgroup.eu [zarchiwizowane 2020-06-11].
  11. Dr Rafał Trzaskowski, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2013-11-20].
  12. a b c d e Michał Wojtczuk, Prymus szuka bitki, „Gazeta Wyborcza”, 23 maja 2020, s. 16.
  13. a b c Kim jest nowy minister administracji i cyfryzacji Rafał Trzaskowski [online], gazetaprawna.pl, 20 listopada 2013 [dostęp 2020-06-06].
  14. Rafał Trzaskowski [online], mamprawowiedziec.pl.
  15. Rafał Trzaskowski – rys biograficzny, bip.warszawa.pl [zarchiwizowane 2020-06-05].
  16. Rafał Trzaskowski prezydentem stolicy [online], civitas.edu.pl, 22 października 2018 [dostęp 2020-06-05].
  17. Wybory do Parlamentu Europejskiego zarządzone na dzień 7 czerwca 2009 [online], pkw.gov.pl [dostęp 2021-10-13].
  18. Rafał Trzaskowski [online], europarl.europa.eu [dostęp 2020-06-05].
  19. Tomasz Bielecki, Bartosz Chyż, Michał Wojtczuk, Poliglota z Europarlamentu zastąpi Boniego. Kim jest Rafał Trzaskowski [online], wyborcza.pl, 21 listopada 2013 [dostęp 2025-06-14].
  20. Kandydaci na ministrów, premier.gov.pl, 20 listopada 2013 [zarchiwizowane 2013-12-02].
  21. Donald Tusk ogłosił zmiany w rządzie. „Potrzebujemy przyspieszenia”, premier.gov.pl, 20 listopada 2013 [zarchiwizowane 2013-12-04].
  22. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 listopada 2013 r. nr 1131-25-2013 o zmianie w składzie Rady Ministrów (M.P. z 2013 r. poz. 1006).
  23. Rafał Trzaskowski sekretarzem stanu w MSZ, msz.gov.pl, 24 września 2014 [zarchiwizowane 2014-12-17].
  24. Warszawa ma nowego prezydenta, um.warszawa.pl, 22 listopada 2018 [zarchiwizowane 2018-11-22].
  25. Wybory do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej 2015 [online], pkw.gov.pl [dostęp 2021-10-13].
  26. Pełny zapis przebiegu posiedzenia Komisji do spraw Unii Europejskiej (nr 1) [online], sejm.gov.pl, 17 listopada 2015 [dostęp 2020-06-05].
  27. Nowa Platforma – najważniejsze decyzje Rady Krajowej PO, platforma.org, 26 lutego 2016 [zarchiwizowane 2016-02-27].
  28. Poznaj skład Gabinetu Cieni, gabinetcieni.org [zarchiwizowane 2016-11-18].
  29. EPP Congress in Malta – Highlights of the First Day [online], epp.eu, 29 marca 2017 [dostęp 2017-04-04] (ang.).
  30. Trzaskowski wspólnym kandydatem Platformy i Nowoczesnej w Warszawie [online], tvn24.pl, 23 listopada 2017 [dostęp 2021-10-13].
  31. a b Wybory samorządowe 2018 [online], pkw.gov.pl [dostęp 2018-10-24].
  32. Postanowienie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 października 2018 r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu posła Rafała Kazimierza Trzaskowskiego (M.P. z 2018 r. poz. 1107).
  33. Rafał Trzaskowski zaprzysiężony na prezydenta Warszawy [online], rmf24.pl, 22 listopada 2018 [dostęp 2018-11-22].
  34. Prezydent stolicy podpisał Deklarację LGBT+, um.warszawa.pl, 18 lutego 2019 [zarchiwizowane 2020-06-11].
  35. Jędrzej Dzierżyński, PiS kontra LGBT. Jak prawica walczy z warszawską deklaracją LGBT+ [online], wyborcza.pl, 11 marca 2019 [dostęp 2020-06-11].
  36. Deklaracja LGBT. Prezydent Warszawy podpisał, katolickie i prawicowe organizacje protestują [online], pap.pl, 26 lutego 2019 [dostęp 2020-06-11].
  37. Publicysta: Celem ataków środowisk LGBT jest tożsamość Polaków, tvp.info, 28 czerwca 2019 [zarchiwizowane 2020-06-11].
  38. Wojciech Karpieszuk, Ostre stanowisko biskupów w sprawie deklaracji LGBT+. Straszą deprawacją dzieci i zagrożeniem demokracji [online], wyborcza.pl, 13 marca 2019 [dostęp 2020-06-11].
  39. Wezwanie do podjęcia czynności w sprawie naruszenia konstytucyjnego prawa rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami [online], rpo.gov.pl, 7 marca 2019 [dostęp 2020-06-24].
  40. Warszawska deklaracja LGBT+ pomoże chronić dzieci przed wykorzystywaniem seksualnym, hejtem i dyskryminacją. RPO odpowiada nowemu rzecznikowi praw dziecka [online], rpo.gov.pl, 18 marca 2019 [dostęp 2020-06-24].
  41. a b Darmowe żłobki. Czy Warszawa wprowadziła je jako pierwsza? [online], Demagog, 1 kwietnia 2024 [dostęp 2025-05-14].
  42. Już 2000 par skorzystało z warszawskiego programu [online], um.warszawa.pl, 14 maja 2019 [dostęp 2025-05-17].
  43. Warszawa dołącza do programu „Zielone Miasta” [online], um.warszawa.pl, 18 czerwca 2020 [dostęp 2021-10-13].
  44. Program nasadzeń drzew, um.warszawa.pl [zarchiwizowane 2024-07-14].
  45. Dokończenie budowy linii M2 oraz stacji postojowych, um.warszawa.pl [zarchiwizowane 2025-06-14].
  46. Michał Wojtczuk, Oceniamy ponad pięć lat rządów Rafała Trzaskowskiego. Wszystkie jego sukcesy i porażki [online], wyborcza.pl, 7 marca 2024 [dostęp 2025-05-19].
  47. Przybywa nowych szkół i przedszkoli, um.warszawa.pl, 28 grudnia 2023 [zarchiwizowane 2024-08-11].
  48. Katarzyna Broda, Trzaskowski podpisał umowę na projekt trzeciej linii metra [online], gazetaprawna.pl, 8 marca 2024 [dostęp 2025-05-27].
  49. a b Wybory samorządowe 2024 [online], pkw.gov.pl [dostęp 2024-04-09].
  50. Prezydent Trzaskowski zaprzysiężony, Rada Miasta ze ślubowaniem [online], um.warszawa.pl, 7 maja 2024 [dostęp 2024-05-07].
  51. Participants 2019 [online], bilderbergmeetings.org [dostęp 2019-11-25] (ang.).
  52. Rafał Kazimierz Trzaskowski, cor.europa.eu [zarchiwizowane 2023-01-05].
  53. Prezydent Warszawy szefem komisji w Europejskim Komitecie Regionów [online], um.warszawa.pl, 7 października 2022 [dostęp 2023-01-07].
  54. O Komisji ENVE, cor.europa.eu [zarchiwizowane 2022-11-27].
  55. Prezydent Warszawy ambasadorem Europejskiego Paktu Klimatycznego z ramienia Komitetu Regionów [online], pap.pl, 17 grudnia 2020 [dostęp 2025-05-23].
  56. Inauguracja Europejskiego Paktu na rzecz Klimatu [online], um.warszawa.pl, 15 grudnia 2020 [dostęp 2025-05-23].
  57. Rada Krajowa PO wybrała nowy zarząd [online], interia.pl, 8 lutego 2020 [dostęp 2020-02-08].
  58. Michał Wojtczuk, Prezydent Warszawy w sztabie wyborczym Małgorzaty Kidawy-Błońskiej [online], wyborcza.pl, 6 lutego 2020 [dostęp 2020-05-21].
  59. Edyta Bieńczak, Rafał Trzaskowski kandydatem KO w wyborach prezydenckich. To on zastąpi Małgorzatę Kidawę-Błońską [online], rmf24.pl, 15 maja 2020 [dostęp 2020-05-15].
  60. Sztab Trzaskowskiego złożył w PKW 1,6 mln podpisów [online], gazetaprawna.pl, 9 czerwca 2020 [dostęp 2020-06-13].
  61. Uchwała nr 190/2020 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 12 czerwca 2020 r. w sprawie listy kandydatów na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w wyborach zarządzonych na dzień 28 czerwca 2020 r. (M.P. z 2020 r. poz. 532).
  62. Leszek Rudziński, Wybory prezydenckie 2020: „Silny prezydent, wspólna Polska” to hasło wyborcze Rafała Trzaskowskiego [online], i.pl, 12 czerwca 2020 [dostęp 2025-06-14].
  63. a b Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 30 czerwca 2020 r. o wynikach głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na dzień 28 czerwca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 1163).
  64. Leszek Rudziński, Biedroń poparł Trzaskowskiego. „Potrzebujemy prezydenta, który będzie rzecznikiem Lewicy” [online], i.pl, 29 czerwca 2020 [dostęp 2025-06-14].
  65. Roch Kowalski, Hołownia: Oczywiście, że będę głosował na Trzaskowskiego i mówię to wprost [online], 300polityka.pl, 1 lipca 2020 [dostęp 2020-07-01].
  66. Władysław Kosiniak-Kamysz o głosowaniu na Rafała Trzaskowskiego: Jestem bliższy temu kierunkowi [online], gazeta.pl, 9 lipca 2020 [dostęp 2020-07-10].
  67. SD poparło Trzaskowskiego, sd.pl, 20 czerwca 2020 [zarchiwizowane 2023-09-21].
  68. LPR w sprawie wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, lpr.pl, 4 lipca 2020 [zarchiwizowane 2020-07-04].
  69. Stanowisko w sprawie poparcia Kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, twojruch.eu, 8 lipca 2020 [zarchiwizowane 2020-07-09].
  70. Agata Szczęśniak, Duda: Dyktat zagranicznych mediów chroni Trzaskowskiego [online], oko.press, 1 lipca 2020 [dostęp 2021-10-13].
  71. ODIHR MISJA SPECJALNA OBSERWACJI WYBORÓW. Rzeczpospolita Polska – Wybory Prezydenckie, 28 czerwca 2020 r. Stanowisko w sprawie wstępnych wniosków i ustaleń, osce.org, 29 czerwca 2020 [zarchiwizowane 2020-07-02].
  72. Jakub Oworuszko, Wybory prezydenckie 2020. Rafał Trzaskowski nie weźmie udziału w debacie organizowanej w Końskich przez TVP [online], i.pl, 2 lipca 2020 [dostęp 2025-06-14].
  73. Magdalena Chrzczonowicz, „Kto nadużywa władzy, zostanie zmieciony ze sceny politycznej”. Trzaskowski słowo w słowo w Lesznie [online], oko.press, 7 lipca 2020 [dostęp 2020-07-08].
  74. a b Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 13 lipca 2020 r. o wynikach ponownego głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1238).
  75. Trzaskowski gratuluje Dudzie. „Oby ta kadencja była rzeczywiście inna” [online], onet.pl, 13 lipca 2020 [dostęp 2025-06-02].
  76. Politycy PO: Ruch Trzaskowskiego powstanie, ale ważne, by miał właściwą formułę [online], gazetaprawna.pl, 1 września 2020 [dostęp 2021-03-20].
  77. Rafał Trzaskowski założył fundację. Jako prezydent Warszawy… sam będzie ją nadzorował [online], polskieradio24.pl, 21 października 2020 [dostęp 2021-03-20].
  78. Rafał Trzaskowski wystartował z ruchem „Wspólna Polska” [online], rp.pl, 17 października 2020 [dostęp 2021-10-13].
  79. Rozpoczął się Campus Polska Przyszłości [online], gazetaprawna.pl, 27 sierpnia 2021 [dostęp 2021-10-13].
  80. Władze Stowarzyszenia, ruchtakdlapolski.pl [zarchiwizowane 2022-05-18].
  81. Burza po słowach prezydenta Warszawy. Trzaskowski się tłumaczy: Błędy się zdarzają [online], interia.pl, 7 czerwca 2022 [dostęp 2025-05-25].
  82. Rafał Trzaskowski przeprosił za „dupiarza”. „Nieformalna konwencja rozmowy” [online], tvn24.pl, 7 czerwca 2022 [dostęp 2025-05-25].
  83. Małgorzata Majewska, Czy w dupiarzu rzeczywiście o dupę chodzi? [online], polityka.pl, 9 czerwca 2022 [dostęp 2025-05-25].
  84. Rafał Trzaskowski przeprasza za swoje słowa w podcaście „WojewódzkiKędzierski” [online], onet.pl, 6 czerwca 2022 [dostęp 2025-05-25].
  85. Dorota Niećko, Rafał Trzaskowski na Śląsku w Bytomiu i Wodzisławiu. I w Bielsku [online], tvs.pl, 5 października 2023 [dostęp 2023-12-03].
  86. Trzaskowski: czujemy fantastyczną energię tych miliona serc [online], tvn24.pl, 1 października 2023 [dostęp 2023-12-03].
  87. Malwina Zaborowska, Znamy kandydata KO na prezydenta. Są wyniki prawyborów [online], rmf24.pl, 23 listopada 2024 [dostęp 2024-11-23].
  88. Prawybory w Koalicji Obywatelskiej. Ogłoszono zwycięzcę [online], tvn24.pl, 23 listopada 2024 [dostęp 2024-11-23].
  89. Wszystko jasne. Koalicja Obywatelska wybrała kandydata na prezydenta [online], onet.pl, 23 listopada 2024 [dostęp 2024-11-23].
  90. Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej 2025 [online], pkw.gov.pl [dostęp 2025-05-04].
  91. Agata Szczęśniak, Rafał Trzaskowski złożył ponad milion podpisów w PKW [online], oko.press, 6 marca 2025 [dostęp 2025-05-13].
  92. Kolejni kandydaci oficjalnie zarejestrowani. Jest zaskoczenie [online], tvp.info, 17 marca 2025 [dostęp 2025-03-17].
  93. Debata w Końskich. Zawiadomienie w prokuraturze na TVP i sztab Trzaskowskiego [online], businessinsider.com.pl, 15 kwietnia 2025 [dostęp 2025-05-08].
  94. Ruszył wyścig do Końskich. Jedni rzucają wszystko i pędzą, a inni krytykują debatę [online], bankier.pl, 11 kwietnia 2025 [dostęp 2025-05-08].
  95. Debata Trzaskowski-Nawrocki. Szymon Hołownia oburzony: absolutny skandal [online], onet.pl, 9 kwietnia 2025 [dostęp 2025-05-08].
  96. Artur Pokorski, „Kuriozalna odpowiedź”. Hołownia grzmi, pokazał pismo TVP [online], interia.pl, 11 kwietnia 2025 [dostęp 2025-06-15].
  97. Dwie debaty w Końskich. Te pytania usłyszeli kandydaci na prezydenta [online], onet.pl, 12 kwietnia 2025 [dostęp 2025-05-13].
  98. Debata prezydencka „Super Expressu”. Polacy w sondażu wskazali zwycięzcę [online], onet.pl, 29 kwietnia 2025 [dostęp 2025-05-13].
  99. Ostatnie takie starcie przed wyborami. Debata prezydencka [online], rmf24.pl, 12 maja 2025 [dostęp 2025-05-13].
  100. a b Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 19 maja 2025 r. o wynikach głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 652).
  101. Druga tura wyborów prezydenckich. Kiedy głosujemy? [online], businessinsider.com.pl, 19 maja 2025 [dostęp 2025-05-19].
  102. PSL udzielił poparcia Rafałowi Trzaskowskiemu. „Z troski o Polskę” [online], bankier.pl, 19 maja 2025 [dostęp 2025-05-20].
  103. Karol Żak, Wiadomo, kogo poprze Nowa Lewica. „Zaangażujemy wszystkie swoje możliwości” [online], rmf24.pl, 24 maja 2025 [dostęp 2025-05-24].
  104. „Jednogłośna” decyzja Polski 2050. Chodzi o poparcie w wyborach [online], onet.pl, 25 maja 2025 [dostęp 2025-06-14].
  105. „Wyborcy to nie są meble”. Trzaskowski spotkał się z Hołownią [online], tvn24.pl, 20 maja 2025 [dostęp 2025-05-20].
  106. a b Leftist candidate backs centrist Trzaskowski in Polish presidential runoff [online], polskieradio.pl, 20 maja 2025 [dostęp 2025-05-22] (ang.).
  107. Zaskakujący gest Senyszyn na marszu Trzaskowskiego. Oddała czerwone korale [online], tokfm.pl, 25 maja 2025 [dostęp 2025-05-25].
  108. Dawid Sieńkowski, „Gość specjalny” na marszu Trzaskowskiego. „Za tydzień wygra cała Polska” [online], dorzeczy.pl, 25 maja 2025 [dostęp 2025-05-25].
  109. Cezary Faber, Apel ws. wyborów. Wśród sygnatariuszy m.in. Wałęsa, Frasyniuk i Michnik [online], rmf24.pl, 23 maja 2025 [dostęp 2025-05-23].
  110. Bartosz Naus, Gortat wyłożył karty na stół ws. II tury wyborów. „Otwórzcie oczy” [online], sport.pl, 22 maja 2025 [dostęp 2025-05-28].
  111. Jacek Gądek, Człowiek Andrzeja Dudy poparł Rafała Trzaskowskiego. PiS liczy, że kandydatowi KO to zaszkodzi [online], newsweek.pl, 22 maja 2025 [dostęp 2025-05-30].
  112. Leszek Miller: Jeśli Karol Nawrocki wygra w obecnym Sejmie może powstać nowy rząd [online], rp.pl, 23 maja 2025 [dostęp 2025-05-30].
  113. Na kogo zagłosuje Komorowski? „Z satysfakcją odnotowuję gesty” [online], tvn24.pl, 25 lutego 2025 [dostęp 2025-05-29].
  114. Waldemar Pawlak: Rafał Trzaskowski będzie prezydentem przyszłości i dobrej współpracy dla dobra Polski [online], wnet.fm, 19 maja 2025 [dostęp 2025-05-31].
  115. Trzy rady Kwaśniewskiego dla Trzaskowskiego. „Bo na niego będę głosował” [online], tvn24.pl, 18 maja 2025 [dostęp 2025-05-29].
  116. „Sam PiS nie wie, kim on jest”. Kwaśniewska o Nawrockim [online], tvn24.pl, 26 maja 2025 [dostęp 2025-05-28].
  117. Debata z udziałem Karola Nawrockiego i Rafała Trzaskowskiego [online], rdc.pl, 23 maja 2025 [dostęp 2025-05-24].
  118. „Gdzie jest Rafał?”. Trzaskowski nie pojawił się w Końskich [online], dorzeczy.pl, 28 maja 2025 [dostęp 2025-07-24].
  119. a b Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 2 czerwca 2025 r. o wynikach ponownego głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r. poz. 714).
  120. Rafał Trzaskowski: TVP robi ze mnie lewaka. Jestem człowiekiem centrum [online], rp.pl, 21 grudnia 2020 [dostęp 2024-05-22].
  121. a b Jakub Krupa, Ashifa Kassam, Centrist Warsaw mayor narrowly ahead in first round of Polish presidential race [online], theguardian.com, 18 maja 2025 [dostęp 2025-06-14] (ang.).
  122. Jan Cienski, Wojciech Kość, Race for Poland’s presidency blows wide open [online], politico.eu, 20 maja 2025 [dostęp 2025-05-22] (ang.).
  123. Poland set for knife-edge presidential runoff as far right surges [online], nbcnews.com, 19 maja 2025 [dostęp 2025-05-22] (ang.).
  124. Adrianna Ebert, Karl Badohal, Polish centrist’s narrow presidential lead leaves pro-EU path in balance, „reuters.com”, 19 maja 2025 [dostęp 2025-05-22] (ang.).
  125. Wojciech Kość, Nationalist Nawrocki wins Polish presidential election [online], politico.eu, 1 czerwca 2025 [dostęp 2025-06-02] (ang.).
  126. An exit poll in Poland’s presidential runoff shows the race is too close to call [online], nbcnews.com, 1 czerwca 2025 [dostęp 2025-06-02] (ang.).
  127. Adam Easton, Warsaw's liberal mayor narrowly wins Polish presidential vote [online], bbc.com, 19 maja 2025 [dostęp 2025-06-02] (ang.).
  128. Rob Picheta, Populist Karol Nawrocki wins Polish presidential election, setting stage for more clashes with PM Tusk [online], cnn.com, 1 czerwca 2025 [dostęp 2025-06-02] (ang.).
  129. What Poland’s new hard-right president means for Europe [online], economist.com [dostęp 2025-06-02] (ang.).
  130. Trump-backed conservative narrowly wins Poland's presidential election [online], cbsnews.com, 2 czerwca 2025 [dostęp 2025-06-02] (ang.).
  131. Tak Trzaskowski pisał o 500+. „Twierdził, że to będzie ekonomiczna katastrofa, a nic takiego się nie stało” [online], polskieradio24.pl, 15 maja 2020 [dostęp 2025-05-23].
  132. Opozycja wciąż kluczy ws. programów społecznych. Są „za, a nawet przeciw” 800+ [online], polskieradio24.pl, 4 czerwca 2023 [dostęp 2025-05-23].
  133. a b c Trzaskowski: nie będę prezydentem totalnej opozycji [online], polsatnews.pl, 30 maja 2020 [dostęp 2020-07-08].
  134. Trzaskowski: Nie będę prezydentem totalnej opozycji. Prezydent musi współpracować z rządem [online], gazetaprawna.pl, 30 maja 2020 [dostęp 2020-07-08].
  135. Wybory prezydenckie 2020. Emerytura bez podatku to ukłon Trzaskowskiego w stronę Kosiniaka [online], money.pl, 3 lipca 2020 [dostęp 2020-07-11].
  136. Rafał Trzaskowski: 500 plus to program potrzebny, ale nie rozwiązał problemów demograficznych [online], businessinsider.com.pl, 6 lipca 2020 [dostęp 2020-07-08].
  137. Michał Danielewski, Magdalena Chrzczonowicz, IBRIS: Duda traci 3 pkt. Trzaskowscy: 200 zł do emerytury dla matek [online], oko.press, 6 lipca 2020 [dostęp 2020-07-08].
  138. a b #10pytań do kandydatów. Poznaj odpowiedzi Rafała Trzaskowskiego [online], tokfm.pl, 8 lipca 2020 [dostęp 2020-07-08].
  139. a b Grzegorz Kowalczyk, CPK, wiek emerytalny i elektrownia atomowa. Poglądy Rafała Trzaskowskiego [online], businessinsider.com.pl, 8 stycznia 2025 [dostęp 2025-05-07].
  140. Arkadiusz Jóźwiak, Trzaskowski: zawetuję każdą próbę podnoszenia podatków [online], portfelpolaka.pl, 30 czerwca 2020 [dostęp 2020-07-08].
  141. a b c d e f g h Anna Piątkowska-Borek, Rafał Trzaskowski – program wyborczy na wybory 2020. Jakie zmiany zapowiada? [online], wp.pl, 7 lipca 2020 [dostęp 2020-07-08].
  142. Co obiecał Rafał Trzaskowski? Sprawdzamy! [online], demagog.org.pl, 8 lipca 2020 [dostęp 2020-07-08].
  143. a b Rafał Trzaskowski chce funduszu stypendialnego dla najzdolniejszej młodzieży i podwyżek dla nauczycieli [online], businessinsider.com.pl, 20 czerwca 2020 [dostęp 2020-07-08].
  144. Rafał Trzaskowski opublikował program wyborczy [online], polsatnews.pl, 25 czerwca 2020 [dostęp 2020-07-08].
  145. Wybory 2020. Rafał Trzaskowski chce przeznaczyć 6 proc. PKB na służbę zdrowia [online], money.pl, 25 czerwca 2020 [dostęp 2020-07-08].
  146. Marcin Walków, Rafał Trzaskowski: zgłoszę projekt ustawy skromnościowej [online], businessinsider.com.pl, 2 czerwca 2020 [dostęp 2020-07-08].
  147. Ustawa skromnościowa. Trzaskowski: Rząd topi miliardy w inwestycje, aby dać pracę koleżankom i kolegom [online], gazeta.pl, 2 czerwca 2020 [dostęp 2020-07-08].
  148. Trzaskowski: walka ze zmianami klimatu wśród absolutnych priorytetów mojej prezydentury [online], energetyka24.com, 18 czerwca 2020 [dostęp 2025-05-25].
  149. Rafał Trzaskowski: musimy walczyć z katastrofą klimatyczną, ale tak, by ochronić wszystkie miejsca pracy [online], businessinsider.com.pl, 6 lipca 2020 [dostęp 2025-05-25].
  150. Nowa Solidarność. Program Rafała Trzaskowskiego 2020 [online], trzaskowski2020.pl, 2020 [dostęp 2020-07-08].
  151. Oktawia Kromer, Michał Wojtczuk, TVP Info do Trzaskowskiego: „Dlaczego pana syn nie poszedł do komunii?”. Przekroczone kolejne granice [online], wyborcza.pl, 29 maja 2020 [dostęp 2020-07-08].
  152. Łukasz Grzegorczyk, „Panika po drugiej stronie jest spora”. Trzaskowski skomentował polityczną nagonkę [online], natemat.pl, 19 maja 2020 [dostęp 2020-07-08].
  153. Rafał Trzaskowski: TVP Info trzeba zlikwidować [online], gazetaprawna.pl, 13 czerwca 2020 [dostęp 2020-07-08].
  154. a b Wybory prezydenckie 2025. Rafał Trzaskowski – program wyborczy [online], onet.pl, 30 maja 2025 [dostęp 2025-06-14].
  155. Likwidacja Funduszu Kościelnego? Rafał Trzaskowski wprost [online], onet.pl, 26 marca 2025 [dostęp 2025-05-13].
  156. Trzaskowski: Chcemy protekcji dla polskiego rynku rolnego [online], gazetaprawna.pl, 22 maja 2025 [dostęp 2025-05-23].
  157. a b Od „zdrowego rozsądku” do nowego COP. Co jest w programie wyborczym Trzaskowskiego [online], tvn24.pl, 28 maja 2025 [dostęp 2025-05-28].
  158. Debatowali Trzaskowski i Stanowski. Obaj są przeciwni adopcji dzieci przez pary homoseksualne [online], portalsamorzadowy.pl, 8 maja 2025 [dostęp 2025-05-11].
  159. Trzaskowski nie podpisał deklaracji Mentzena. Poparł cztery punkty [online], gazetaprawna.pl, 24 maja 2025 [dostęp 2025-05-24].
  160. Robert Kędzierski, Trzaskowski nie podpisał. Mentzen pokazał to na żywo na YouTube w programie „Mentzen Grilluje” [online], money.pl, 24 maja 2025 [dostęp 2025-05-24].
  161. Migranci na granicy. Rafał Trzaskowski o propozycji wprowadzenia stanu wyjątkowego [online], tvn24.pl, 31 sierpnia 2021 [dostęp 2025-05-24].
  162. Nawrocki i Trzaskowski o imigracji. Jeden chce wypowiedzieć pakt migracyjny, drugi ma zero tolerancji dla cudzoziemców-przestępców [online], bankier.pl, 8 lutego 2025 [dostęp 2025-05-22].
  163. a b Jerzy Haszczyński, W książce „Rafał” Trzaskowski stawia zaskakujące tezy w kwestiach międzynarodowych [online], rp.pl [dostęp 2025-05-26].
  164. Grzegorz Kowalczyk, CPK, wiek emerytalny i elektrownia atomowa. Poglądy Rafała Trzaskowskiego [online], businessinsider.com.pl, 8 stycznia 2025 [dostęp 2025-05-07].
  165. Trzaskowski w Międzyzdrojach: Trzeba też zmienić Zielony Ład w rolnictwie [online], gk24.pl, 8 stycznia 2025 [dostęp 2025-05-13].
  166. Michał Dudziński, Trzaskowski zdecydowanie o kontrowersyjnej umowie. „To jest absolutny błąd” [online], interia.pl, 8 stycznia 2025 [dostęp 2025-05-21].
  167. Michiel Hilgeman, Poland’s 2025 Presidential Race: Trzaskowski Nets Razor-Thin Victory Over Nawrocki, kyivpost.com, 18 maja 2025 [zarchiwizowane 2025-05-18] (ang.).
  168. Rafał Trzaskowski o ekshumacjach na Wołyniu. „Ukraińcy muszą zrozumieć” [online], onet.pl, 11 stycznia 2025 [dostęp 2025-05-26].
  169. Katarzyna Dybińska, 800 plus dla Ukraińców. Trzaskowski pokaże projekt przed drugą turą? [online], interia.pl, 23 maja 2025 [dostęp 2025-05-23].
  170. Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 8 czerwca 2009 r. o wynikach wyborów posłów do Parlamentu Europejskiego przeprowadzonych w dniu 7 czerwca 2009 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 88, poz. 729).
  171. Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 27 października 2015 r. o wynikach wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 25 października 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 1731).
  172. Odznaczeni przez ambasadora Francji, interia.pl, 11 maja 2017 [zarchiwizowane 2021-11-11].
  173. Jacek Walewski, Fundacja Otwarty Dialog i Rafał Trzaskowski docenieni na Ukrainie. „Za jedyne takie wsparcie” [online], crowdmedia.pl, 22 czerwca 2023 [dostęp 2023-09-01].
  174. Julia Theus, Potop po ataku na Nową Kachowkę. Polska misja humanitarna dotarła na zalane tereny. „To był szok” [online], oko.press, 23 czerwca 2023 [dostęp 2023-09-01].
  175. Wręczenie odznak honorowych Pułku AK Baszta „Amicitiae Fidelium”, lazarski.pl, 17 stycznia 2020 [zarchiwizowane 2020-09-23].
  176. Kapituła Odznaki Pamiątkowej Amicitiae Fidelium, lazarski.pl [zarchiwizowane 2022-01-22].
  177. The Cercle d’Economia awards the European Construction prize to the mayor of Warsaw, Rafał Trzaskowski [online], cercledeconomia.com, 17 kwietnia 2023 [dostęp 2025-05-10] (ang.).
  178. Rafał Trzaskowski do mieszkańców Krakowa: wychodzę z wami na pole walczyć o lepszą Polskę [online], wyborcza.pl, 6 czerwca 2020 [dostęp 2020-06-06].
  179. Igor Maj, Zmarła Teresa Trzaskowska, matka prezydenta Warszawy [online], radiozet.pl, 29 czerwca 2019 [dostęp 2020-06-11].
  180. Michał Wierzbicki, Krakowski wątek w życiu nowego kandydata na prezydenta. Jego ojciec jest krakowianinem [online], krakowwpigulce.pl, 15 maja 2020 [dostęp 2020-07-09].
  181. Rafał Trzaskowski w bazie filmpolski.pl [dostęp 2013-11-20].
  182. Wybory 2020. Małgorzata Trzaskowska. Kim jest żona Rafała Trzaskowskiego? [online], gazeta.pl, 24 maja 2020 [dostęp 2025-06-14].
  183. a b Małgorzata Trzaskowska. Kim jest żona prezydenta Warszawy?, gala.pl, 15 maja 2020 [dostęp 2020-05-30] [zarchiwizowane 2020-06-11].
  184. a b Piotr Ogórek, Katarzyna Pachelska, Żona Rafała Trzaskowskiego może być pierwszą damą RP. Kim jest Małgorzata Trzaskowska? [online], gazetakrakowska.pl, 19 maja 2020 [dostęp 2020-05-30].
  185. Paulina Zywar, Kim jest żona Rafała Trzaskowskiego? „Nie ukrywa swojego zdania” [online], onet.pl, 17 czerwca 2020 [dostęp 2020-12-23].
  186. Andrzej Gajcy, Rafał Trzaskowski: jestem katolikiem, a nie żadnym antyklerykałem [online], onet.pl, 30 marca 2019 [dostęp 2025-05-21].

Bibliografia

  • O mnie, trzaskowski.pl [zarchiwizowane 2018-01-22].
  • Dr Rafał Trzaskowski, Centrum Europejskie Natolin [zarchiwizowane 2009-04-20].