Rafał Trzaskowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rafał Trzaskowski
Ilustracja
Rafał Trzaskowski (2020)
Pełne imię i nazwisko

Rafał Kazimierz Trzaskowski

Data i miejsce urodzenia

17 stycznia 1972
Warszawa

Prezydent m.st. Warszawy
Okres

od 22 listopada 2018

Przynależność polityczna

Platforma Obywatelska

Poprzednik

Hanna Gronkiewicz-Waltz

Minister administracji i cyfryzacji
Okres

od 3 grudnia 2013
do 22 września 2014

Przynależność polityczna

Platforma Obywatelska

Poprzednik

Michał Boni

Następca

Andrzej Halicki

Odznaczenia
Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)
Rafał Trzaskowski jako sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych podczas 66. posiedzenia Senatu (2014)
Rafał Trzaskowski (2017)
Rafał Trzaskowski z Donaldem Tuskiem i Grzegorzem Schetyną podczas szczytu Europejskiej Partii Ludowej w Brukseli (2017)

Rafał Kazimierz Trzaskowski (ur. 17 stycznia 1972 w Warszawie[1]) – polski polityk i politolog, specjalista w zakresie spraw europejskich, doktor nauk humanistycznych, wykładowca akademicki.

Poseł do Parlamentu Europejskiego VII kadencji (2009–2013), w latach 2013–2014 minister administracji i cyfryzacji, w latach 2014–2015 sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, poseł na Sejm VIII kadencji (2015–2018), od 2018 prezydent miasta stołecznego Warszawy, od 2020 wiceprzewodniczący Platformy Obywatelskiej. Kandydat na urząd prezydenta RP w drugich wyborach w 2020.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wykształcenie[edytuj | edytuj kod]

Przed wyborami w 1989, będąc uczniem XI Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Reja w Warszawie, zgłosił się jako wolontariusz do pomocy w biurze stołecznego Komitetu Obywatelskiego w kawiarni „Niespodzianka” przy placu Konstytucji 6[2][3]. Pracował jako tłumacz języka angielskiego i wspierał m.in. wizytującego Polskę przedstawiciela amerykańskiego stanu Michigan, dzięki któremu uzyskał później kilkumiesięczne stypendium, po czym kształcił się w Cranbrook-Kingswood High School w Bloomfield Hills (1990–1991)[2][4][3]. Maturę zdał w 1991[3].

W 1996 został absolwentem stosunków międzynarodowych na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego[1]. Ukończył także filologię angielską na Wydziale Neofilologii UW (1996)[4][5] i studia europejskie w Kolegium Europejskim w Natolinie (1997)[1]. Był stypendystą Uniwersytetu Oksfordzkiego (1995) oraz Instytutu Unii Europejskiej Studiów nad Bezpieczeństwem w Paryżu (2002)[6]. W 2004 uzyskał stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW na podstawie pracy pt. Dynamika reformy instytucjonalnej w Unii Europejskiej przygotowanej pod kierunkiem profesora Stanisława Parzymiesa[7].

Deklaruje znajomość pięciu języków obcych (angielskiego, francuskiego, hiszpańskiego, rosyjskiego i włoskiego)[8][9].

Działalność zawodowa[edytuj | edytuj kod]

Od 1995 pracował jako tłumacz symultaniczny[8]. W tamtym czasie pracował również jako nauczyciel języka angielskiego[10]. W 1998 został wykładowcą w Krajowej Szkole Administracji Publicznej[11], a w 2002 w Collegium Civitas[12]. W latach 2000–2001 był doradcą sekretarza Komitetu Integracji Europejskiej Jacka Saryusza-Wolskiego[9]. Od 2002 pracował też jako analityk w Centrum Europejskim Natolin[5]. W pracy zawodowej zajął się m.in. teorią integracji europejskiej i stosunków międzynarodowych.

Działalność polityczna do 2018[edytuj | edytuj kod]

W latach 2004–2009 był doradcą delegacji Platformy Obywatelskiej w Parlamencie Europejskim (PE)[9]. W wyborach w 2009 z listy tego ugrupowania w okręgu warszawskim uzyskał mandat eurodeputowanego VII kadencji, zdobywając 25 178 głosów[13]. W kampanii wyborczej wspierali go m.in. Tomasz Karolak, Grzegorz Turnau i Michał Żebrowski[8]. W PE VII kadencji został członkiem frakcji Europejskiej Partii Ludowej i wiceprzewodniczącym Komisji Spraw Konstytucyjnych. Pracował również w Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów[14]. W 2010 był szefem sztabu wyborczego Hanny Gronkiewicz-Waltz w trakcie kampanii samorządowej[15].

20 listopada 2013 premier Donald Tusk zapowiedział jego nominację na stanowisko ministra administracji i cyfryzacji[16][17]. Został powołany na ten urząd przez prezydenta Bronisława Komorowskiego 27 listopada 2013 (z mocą od 3 grudnia 2013)[18]. Złożył w związku z tym mandat eurodeputowanego.

Zakończył urzędowanie w dniu zaprzysiężenia rządu Ewy Kopacz 22 września 2014. W nowym gabinecie 24 września 2014 został powołany na stanowisko sekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych odpowiedzialnego za sprawy europejskie[19]. Równolegle pełnił również funkcję pełnomocnika premiera do spraw Rady Europejskiej[20].

W 2015 wystartował w wyborach parlamentarnych jako lider listy wyborczej PO w okręgu krakowskim. Otrzymał 47 080 głosów, uzyskując tym samym mandat posła na Sejm VIII kadencji[21]. W Sejmie został wiceprzewodniczącym Komisji do Spraw Unii Europejskiej[22]. W 2016 został członkiem zarządu krajowego PO[23]. W listopadzie tego samego roku został powołany na funkcję ministra spraw zagranicznych w gabinecie cieni utworzonym przez Platformę Obywatelską[24]. 29 marca 2017 został wiceprzewodniczącym Europejskiej Partii Ludowej[25].

Prezydent Warszawy i pozostała działalność polityczna od 2018[edytuj | edytuj kod]

Lata 2018–2020[edytuj | edytuj kod]

W listopadzie 2017 został przedstawiony jako wspólny kandydat Platformy Obywatelskiej i Nowoczesnej na prezydenta Warszawy w wyborach samorządowych w 2018[26]. W głosowaniu z października 2018 zwyciężył w I turze, zdobywając 56,67% (505 187 głosów)[27]. W związku z wyborem na urząd prezydenta miasta wygasł jego mandat poselski[28]. Urzędowanie rozpoczął po zaprzysiężeniu 22 listopada 2018[29].

18 lutego 2019 podpisał przygotowaną przez Stowarzyszenie Miłość Nie Wyklucza Deklarację LGBT+, zakładającą realizację w stolicy określonych społecznych postulatów społeczności LGBT+, w tym m.in. reaktywację hostelu interwencyjnego dla osób LGBT+ będących w trudnej sytuacji życiowej, patronat prezydenta Warszawy nad Paradą Równości, wprowadzenie edukacji antydyskryminacyjnej i seksualnej zgodnej ze standardami WHO czy powołanie pełnomocnika prezydenta miasta do spraw społeczności LGBT+[30]. Podpisanie tego dokumentu spotkało się z krytyką niektórych środowisk politycznych (m.in. PiS)[31], pozarządowych oraz medialnych, zwłaszcza o profilu katolickim, konserwatywnym i prawicowym[32][33]. Krytyczne stanowisko wobec deklaracji wydała również Konferencja Episkopatu Polski[34] i rzecznik praw dziecka Mikołaj Pawlak[35]. Przychylnie o podpisanym dokumencie wypowiedział się natomiast rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar[36].

W 2019 Rafał Trzaskowski był uczestnikiem spotkania Grupy Bilderberg[37]. W lutym 2020 został wybrany przez radę krajową Platformy Obywatelskiej na wiceprzewodniczącego partii[38]. Od lutego 2020 współtworzył sztab wyborczy Małgorzaty Kidawy-Błońskiej[39].

W czerwcu 2020 podpisał porozumienie o przystąpieniu Warszawy, jako pierwszego miasta w Polsce, do programu Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju „Zielone Miasta”[40].

Wybory prezydenckie w 2020[edytuj | edytuj kod]

Małgorzata i Rafał Trzaskowscy na spotkaniu przed drugą turą wyborów prezydenckich w Katowicach
Rafał Trzaskowski na demonstracji solidarności z Ukrainą w 2022
Rafał Trzaskowski i ambasador Ukrainy Andrij Deszczycia przed Pałacem Kultury i Nauki (2022)
Rafał Trzaskowski w trakcie demonstracji przeciwko podręcznikowi 1945–1979. Historia i teraźniejszość (2022)

15 maja 2020, po uprzedniej rezygnacji kandydatki Koalicji Obywatelskiej Małgorzaty Kidawy-Błońskiej, Rafał Trzaskowski został przedstawiony jako nowy kandydat KO w wyborach prezydenckich w tym samym roku[41]. Po złożeniu 1,6 mln podpisów poparcia[42] został zarejestrowany przez Państwową Komisję Wyborczą jako kandydat na prezydenta RP[43]. Hasło jego kampanii wyborczej brzmiało Silny prezydent, wspólna Polska[44].

Wkrótce po ogłoszeniu swojej kandydatury stwierdził, że „czas powiedzieć dość, władzy, która próbuje nas dzielić. Wszyscy powinniśmy być razem. Trzeba powiedzieć dość nienawiści, kłamstwu, hejtowi”[45]. Stwierdził równocześnie, że nie będzie „prezydentem totalnej opozycji”[45]. Wskazywał, że „prezydent kraju powinien patrzeć władzy na ręce; powinien być partnerem rządzących, a nie ich instrumentem”, a jednocześnie „prezydent musi współpracować z rządem, jeżeli rząd chce wzmacniać Polskę”[46].

W ramach swojego programu wyborczego Nowa Solidarność[47] przedstawił m.in. propozycję podniesienia kwoty wolnej od podatku[a][48], propozycję utworzenie funduszu Inwestycje za rogiem skierowanego do małych miejscowości, mających na celu powstawanie tamże nowych miejsc pracy[48]. Krytykował wielkie inwestycje prowadzone przez rząd PiS, takie jak koncepcja Centralnego Portu Komunikacyjnego czy realizowany przekop Mierzei Wiślanej[49], twierdząc, że rząd powinien skoncentrować się przede wszystkim na poprawie aktualnej sytuacji Polaków[b][50].

Postulował większą samodzielności finansową dla samorządów[51], zwiększenie nakładów na służbę zdrowia[52], podwyżki dla nauczycieli[53], usprawnienia w rozliczaniu VAT[48], „ustawę skromnościową” mającą ograniczać zarobki w zarządach spółek kontrolowanych przez Skarb Państwa[54][55], wzmocnienie bezpieczeństwa żywnościowego kraju (poprzez zwiększenie skupu interwencyjnego oraz prywatnego przechowalnictwa produktów rolno-spożywczych) oraz aktywizację seniorów. Opowiedział się za prawem kobiet do zdrowia, bezpieczeństwa, odpowiedzialnego macierzyństwa i równości ekonomicznej[48]. Jego żona Małgorzata Trzaskowska zapowiedziała, że jako pierwsza dama zostanie rzeczniczką kobiet[56]. W zakresie polityki zagranicznej Rafał Trzaskowski opowiedział się za utrzymywaniem pozytywnych relacji z USA, a także za równoczesnym odbudowaniem relacji z Niemcami i Francją w ramach Trójkąta Weimarskiego[57].

Zapowiedział zawetowanie każdej ustawy podnoszącej wiek emerytalny[57] oraz każdej ustawy podnoszącej podatki[58]. Zaproponował emeryturę wolną od podatku[59] oraz dodatek 200 zł do emerytury dla kobiet za każde dziecko[60][61]. W zakresie polityki rodzinnej deklarował utrzymanie programu 500+[48][45], rozwój publicznej sieci bezpłatnych żłobków i przedszkoli, wdrożenie przez państwo bezpłatnego programu zapłodnienia in vitro oraz więcej tanich mieszkań gminnych[48]. Zadeklarował dofinansowanie do 10 tys. zł dla każdego gospodarstwa domowego na inwestycje energetyczne[48][62], przywrócenie programu Mieszkanie dla Młodych[48] oraz stworzenie funduszu stypendialnego dla najzdolniejszej młodzieży z małych i średnich miejscowości[53].

Dziennikarze TVP w czasie kampanii zadawali Rafałowi Trzaskowskiemu pytania dotyczące m.in. jego życia prywatnego, w tym udziału jego dzieci w pierwszej komunii świętej[63]. Rafał Trzaskowski odpowiadał krytyką TVP, zarzucając jej upolitycznienie i groteskowe ataki na jego osobę[64]. W maju 2020 stwierdził, że TVP Info „szczuje jednych na drugich”, postulował likwidację tej stacji oraz przeznaczenie środków przeznaczanych na jej utrzymanie na inne cele[65].

W przeprowadzonej 28 czerwca 2020 pierwszej turze głosowania Rafał Trzaskowski zajął drugie miejsce, zdobywając 5 917 340 głosów, co stanowiło 30,46% głosów ważnych. Przeszedł do drugiej tury głosowania wraz z ubiegającym się o reelekcję Andrzejem Dudą, który otrzymał 43,50% głosów ważnych[66].

Spośród kandydatów, którzy nie przeszli do drugiej tury, oddanie na niego głosu zadeklarowali bądź zasugerowali Robert Biedroń[67], Szymon Hołownia[68] i Władysław Kosiniak-Kamysz[69]. Rafała Trzaskowskiego poparły partie związane z Koalicją Obywatelską (PO, Nowoczesna, iPL, Zielonych, SDPL i WiR), w pierwszej turze oficjalnego poparcia udzieliło mu także SD[70], a w drugiej turze ponadto UED, LPR[71] i TR[72].

Przed drugą turą nie doszło do debaty pomiędzy kandydatami, ponieważ początkowo Andrzej Duda nie przyjął zaproszenia na zaplanowaną 2 lipca 2020 debatę zorganizowaną przez TVN24, Onet.pl i Wirtualną Polskę[73], a następnie Rafał Trzaskowski nie stawił się na debacie organizowanej przez TVP (w której odbyła się debata wszystkich 11 kandydatów przed I turą, skrytykowana przez obserwującą procesy wyborcze międzynarodową organizację OBWE[74]), określając ją jako „ustawkę” oraz „wiec wyborczy PiS”[75]. Odpowiadał natomiast w Lesznie w ramach Areny Prezydenckiej na pytania dziennikarzy z kilkunastu zróżnicowanych profilowo redakcji[76][77].

W drugiej turze głosowania z 12 lipca 2020 otrzymał 10 018 263 głosy, co stanowiło 48,97% głosów ważnych. Tym samym przegrał ze swoim konkurentem[78].

Od 2020[edytuj | edytuj kod]

Po wyborach prezydenckich zapowiedział utworzenie ruchu obywatelskiego[79]. We wrześniu 2020 powołał fundację swojego imienia[80]. W październiku tego samego roku zainaugurował powstanie Ruchu Wspólna Polska[81]. Założona przez niego organizacja w 2021 była organizatorem Campusu Polska Przyszłości[82].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Jego pradziad Bronisław Trzaskowski był językoznawcą, nauczycielem i dyrektorem szkoły w Tarnowie, zakładał pierwsze żeńskie gimnazja w Polsce[83]. Rodzicami Rafała Trzaskowskiego byli pianista i kompozytor jazzowy Andrzej Trzaskowski (zm. 1998) oraz Teresa z domu Arens (zm. 2019)[84]. Siostra matki, Izabella Skrońska, była łączniczką Komendy Głównej Armii Krajowej w powstaniu warszawskim[85].

Jego przyrodni brat Piotr Ferster pełnił funkcję dyrektora Piwnicy pod Baranami w Krakowie[4].

Rafał Trzaskowski w 1980 zagrał w serialu telewizyjnym Nasze podwórko[86]. W czerwcu 2002 ożenił się z Małgorzatą, absolwentką Akademii Ekonomicznej w Katowicach. Jego żona w latach 2007–2019 była zatrudniona w Urzędzie Miasta Stołecznego Warszawy, gdzie zajmowała się m.in. promocją miasta oraz pracowała w Biurze Rozwoju Gospodarczego (w związku z wyborem jej męża na prezydenta Warszawy zrezygnowała z pracy w stołecznym ratuszu i w kwietniu 2019 otrzymała urlop bezpłatny)[87][88][89][90]. Mają dwoje dzieci: Aleksandrę (ur. 2004) i Stanisława (ur. 2009)[88][89]. Zamieszkali na Kabatach w warszawskiej dzielnicy Ursynów[8].

Wyniki wyborcze[edytuj | edytuj kod]

Wybory Komitet wyborczy Organ Okręg Wynik
2009 Platforma Obywatelska RP Parlament Europejski VII kadencji nr 4 25 178 (3,04%)T[91]
2015 Sejm VIII kadencji nr 13 47 080 (8,67%)T[92]
2018 KKW Platforma.Nowoczesna Koalicja Obywatelska Prezydent miasta stołecznego Warszawy 505 187 (56,67%)T[27]
2020 KW Kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej Rafała Trzaskowskiego
Prezydent RP 5 917 340 (30,46%)N[66]
10 018 263 (48,97%)N[78]

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Dynamika reformy systemu podejmowania decyzji w Unii Europejskiej, Wydawnictwo Prawo i Praktyka Gospodarcza, Warszawa 2004.
  • Przyszły Traktat konstytucyjny. Granice kompromisu w dziedzinie podejmowania decyzji większością kwalifikowaną (wspólnie z Janem Barczem), Wydawnictwo Prawo i Praktyka Gospodarcza, Warszawa 2004.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Rafał Trzaskowski stwierdził: „Trzeba dążyć do tego, żeby osoby zarabiające do 30 tys. zł rocznie nie płaciły PIT-u w ogóle. Dla osoby zarabiającej między 30 tys. zł a 65 tys. zł rocznie kwota wolna wyniesie 8 tys. zł.” (Zob. Anna Piątkowska-Borek: Rafał Trzaskowski – program wyborczy na wybory 2020. Jakie zmiany zapowiada?. wp.pl, 7 lipca 2020. [dostęp 2020-07-08].).
  2. W ramach tego typu lokalnych inwestycji wymienił centra rozwoju lokalnego, zadaszone targowiska dla lokalnych producentów żywności, przestrzeń do wypoczynku i kultury, modułowe żłobki i przedszkola, lokalne centra przesiadkowe.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Rafał Trzaskowski. sejm.gov.pl. [dostęp 2020-05-28].
  2. a b Michał Wojtczuk. Prymus szuka bitki. „Gazeta Wyborcza”, s. 15, 23–24 maja 2020. 
  3. a b c Rafał Trzaskowski – matura’91. Koło Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. Mikołaja Reja, 24 listopada 2013. [dostęp 2019-02-19].
  4. a b c Krystyna Lubelska: Cześć, Rafał. polityka.pl, 23 czerwca 2009. [dostęp 2013-11-22].
  5. a b Dr Rafał Trzaskowski. natolin.edu.pl. [dostęp 2020-06-06].
  6. Rafał Trzaskowski: Curriculum Vitae. eppgroup.eu. [dostęp 2021-10-13].
  7. Dr Rafał Trzaskowski, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2013-11-20].
  8. a b c d Michał Wojtczuk. Prymus szuka bitki. „Gazeta Wyborcza”, s. 16, 23–24 maja 2020. 
  9. a b c Kim jest nowy minister administracji i cyfryzacji Rafał Trzaskowski. gazetaprawna.pl, 20 listopada 2013. [dostęp 2020-06-06].
  10. Rafał Trzaskowski. mamprawowiedziec.pl.
  11. Rafał Trzaskowski – rys biograficzny. bip.warszawa.pl. [dostęp 2020-06-05].
  12. Rafał Trzaskowski prezydentem stolicy. civitas.edu.pl, 22 października 2018. [dostęp 2020-06-05].
  13. Wybory do Parlamentu Europejskiego zarządzone na dzień 7 czerwca 2009. pkw.gov.pl. [dostęp 2021-10-13].
  14. Siódma kadencja Parlamentu. Rafał Trzaskowski. europarl.europa.eu. [dostęp 2020-06-05].
  15. Tomasz Bielecki, Bartosz Chyż, Michał Wojtczuk: Poliglota z Europarlamentu zastąpi Boniego. Kim jest Rafał Trzaskowski. wyborcza.pl, 21 listopada 2013. [dostęp 2018-05-16].
  16. Kandydaci na ministrów. premier.gov.pl, 20 listopada 2013. [dostęp 2013-11-20].
  17. Donald Tusk ogłosił zmiany w rządzie. „Potrzebujemy przyspieszenia”. premier.gov.pl, 20 listopada 2013. [dostęp 2013-11-20].
  18. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 listopada 2013 r. nr 1131-25-2013 o zmianie w składzie Rady Ministrów (M.P. z 2013 r. poz. 1006).
  19. Rafał Trzaskowski sekretarzem stanu w MSZ. msz.gov.pl, 24 września 2014.
  20. Warszawa ma nowego prezydenta. um.warszawa.pl, 22 listopada 2018. [dostęp 2021-10-13].
  21. Wybory do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej 2015. pkw.gov.pl. [dostęp 2021-10-13].
  22. Pełny zapis przebiegu posiedzenia Komisji do spraw Unii Europejskiej (nr 1). sejm.gov.pl, 17 listopada 2015. [dostęp 2020-06-05].
  23. Nowa Platforma – najważniejsze decyzje Rady Krajowej PO. platforma.org, 26 lutego 2016. [dostęp 2021-10-13].
  24. Poznaj skład Gabinetu Cieni. gabinetcieni.org. [dostęp 2020-07-11].
  25. EPP Congress in Malta – Highlights of the First Day (ang.). epp.eu, 29 marca 2017. [dostęp 2017-04-04].
  26. Trzaskowski wspólnym kandydatem Platformy i Nowoczesnej w Warszawie. tvn24.pl, 23 listopada 2017. [dostęp 2021-10-13].
  27. a b Wybory samorządowe 2018. [dostęp 2018-10-24].
  28. Postanowienie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 października 2018 r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu posła Rafała Kazimierza Trzaskowskiego (M.P. z 2018 r. poz. 1107).
  29. Rafał Trzaskowski zaprzysiężony na prezydenta Warszawy. rmf24.pl, 22 listopada 2018. [dostęp 2018-11-22].
  30. Prezydent stolicy podpisał Deklarację LGBT+. um.warszawa.pl, 18 lutego 2019. [dostęp 2021-10-13].
  31. PiS kontra LGBT. Jak prawica walczy z warszawską deklaracją LGBT+. wyborcza.pl, 11 marca 2019. [dostęp 2020-06-11].
  32. Deklaracja LGBT. Prezydent Warszawy podpisał, katolickie i prawicowe organizacje protestują. pap.pl, 26 lutego 2019. [dostęp 2020-06-11].
  33. Publicysta: Celem ataków środowisk LGBT jest tożsamość Polaków. tvp.info, 28 czerwca 2019. [dostęp 2020-06-11].
  34. Ostre stanowisko biskupów w sprawie deklaracji LGBT+. Straszą deprawacją dzieci i zagrożeniem demokracji. wyborcza.pl, 13 marca 2019. [dostęp 2020-06-11].
  35. Wezwanie do podjęcia czynności w sprawie naruszenia konstytucyjnego prawa rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami. rpo.gov.pl, 7 marca 2019. [dostęp 2020-06-24].
  36. Warszawska deklaracja LGBT+ pomoże chronić dzieci przed wykorzystywaniem seksualnym, hejtem i dyskryminacją. RPO odpowiada nowemu rzecznikowi praw dziecka. rpo.gov.pl, 18 marca 2019. [dostęp 2020-06-24].
  37. Participants 2019 (ang.). bilderbergmeetings.org. [dostęp 2019-11-25].
  38. Rada Krajowa PO wybrała nowy zarząd. interia.pl, 8 lutego 2020. [dostęp 2020-02-08].
  39. Michał Wojtczuk: Prezydent Warszawy w sztabie wyborczym Małgorzaty Kidawy-Błońskiej. wyborcza.pl, 6 lutego 2020. [dostęp 2020-05-21].
  40. Warszawa dołącza do programu „Zielone Miasta”. W: Urząd m.st. Warszawy [on-line]. um.warszawa.pl, 18 czerwca 2020. [dostęp 2021-10-13].
  41. Edyta Bieńczak: Rafał Trzaskowski kandydatem KO w wyborach prezydenckich. To on zastąpi Małgorzatę Kidawę-Błońską. rmf24.pl, 15 maja 2020. [dostęp 2020-05-15].
  42. Sztab Trzaskowskiego złożył w PKW 1,6 mln podpisów. gazetaprawna.pl, 9 czerwca 2020. [dostęp 2020-06-13].
  43. Uchwała nr 190/2020 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 12 czerwca 2020 r. w sprawie listy kandydatów na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w wyborach zarządzonych na dzień 28 czerwca 2020 r. (M.P. z 2020 r. poz. 532).
  44. Wybory prezydenckie 2020: „Silny prezydent, wspólna Polska” to hasło wyborcze Rafała Trzaskowskiego. polskatimes.pl, 12 czerwca 2020. [dostęp 2020-06-13].
  45. a b c Trzaskowski: nie będę prezydentem totalnej opozycji. polsatnews.pl, 30 maja 2020. [dostęp 2020-07-08].
  46. Trzaskowski: Nie będę prezydentem totalnej opozycji. Prezydent musi współpracować z rządem. gazetaprawna.pl, 30 maja 2020. [dostęp 2020-07-08].
  47. Nowa Solidarność. Program Rafała Trzaskowskiego 2020. trzaskowski2020.pl, 2020. [dostęp 2020-07-08].
  48. a b c d e f g h Anna Piątkowska-Borek: Rafał Trzaskowski – program wyborczy na wybory 2020. Jakie zmiany zapowiada?. wp.pl, 7 lipca 2020. [dostęp 2020-07-08].
  49. „To jest gigantomania. PiS chce budować lotnisko w szczerym polu”. Trzaskowski krytykuje CPK. tokfm.pl, 30 maja 2020. [dostęp 2020-07-08].
  50. Rafał Trzaskowski przygotował propozycje dla mniejszych miast. portalsamorzadowy.pl, 5 lipca 2020. [dostęp 2020-07-08].
  51. Rafał Trzaskowski opublikował program wyborczy. polsatnews.pl, 25 czerwca 2020. [dostęp 2020-07-08].
  52. Wybory 2020. Rafał Trzaskowski chce przeznaczyć 6 proc. PKB na służbę zdrowia. money.pl, 25 czerwca 2020. [dostęp 2020-07-08].
  53. a b Rafał Trzaskowski chce funduszu stypendialnego dla najzdolniejszej młodzieży i podwyżek dla nauczycieli. businessinsider.com.pl, 20 czerwca 2020. [dostęp 2020-07-08].
  54. Marcin Walków: Rafał Trzaskowski: zgłoszę projekt ustawy skromnościowej. businessinsider.com.pl, 2 czerwca 2020. [dostęp 2020-07-08].
  55. Ustawa skromnościowa. Trzaskowski: Rząd topi miliardy w inwestycje, aby dać pracę koleżankom i kolegom. next.gazeta.pl, 2 czerwca 2020. [dostęp 2020-07-08].
  56. Sylwia Chamera: Jaką pierwszą damą chce być Małgorzata Trzaskowska? „Chcę być rzeczniczką kobiet”. ofeminin.pl, 6 lipca 2020. [dostęp 2020-07-08].
  57. a b #10pytań do kandydatów. Poznaj odpowiedzi Rafała Trzaskowskiego. tokfm.pl, 8 lipca 2020. [dostęp 2020-07-08].
  58. Trzaskowski: zawetuję każdą próbę podnoszenia podatków. portfelpolaka.pl, 30 czerwca 2020. [dostęp 2020-07-08].
  59. Wybory prezydenckie 2020. Emerytura bez podatku to ukłon Trzaskowskiego w stronę Kosiniaka. money.pl, 3 lipca 2020. [dostęp 2020-07-11].
  60. Rafał Trzaskowski: 500 plus to program potrzebny, ale nie rozwiązał problemów demograficznych. businessinsider.com.pl, 6 lipca 2020. [dostęp 2020-07-08].
  61. Michał Danielewski, Magdalena Chrzczonowicz: IBRIS: Duda traci 3 pkt. Trzaskowscy: 200 zł do emerytury dla matek. oko.press, 6 lipca 2020. [dostęp 2020-07-08].
  62. Co obiecał Rafał Trzaskowski? Sprawdzamy!. demagog.org.pl, 8 lipca 2020. [dostęp 2020-07-08].
  63. Oktawia Kromer, Michał Wojtczuk: TVP Info do Trzaskowskiego: „Dlaczego pana syn nie poszedł do komunii?”. Przekroczone kolejne granice. wyborcza.pl, 29 maja 2020. [dostęp 2020-07-08].
  64. Łukasz Grzegorczyk: „Panika po drugiej stronie jest spora”. Trzaskowski skomentował polityczną nagonkę. natemat.pl, 19 maja 2020. [dostęp 2020-07-08].
  65. Rafał Trzaskowski: TVP Info trzeba zlikwidować. gazetaprawna.pl, 13 czerwca 2020. [dostęp 2020-07-08].
  66. a b Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 30 czerwca 2020 r. o wynikach głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na dzień 28 czerwca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 1163).
  67. Leszek Rudziński: Biedroń poparł Trzaskowskiego. „Potrzebujemy prezydenta, który będzie rzecznikiem Lewicy”. polskatimes.pl, 29 czerwca 2020. [dostęp 2020-07-01].
  68. Hołownia: Oczywiście, że będę głosował na Trzaskowskiego i mówię to wprost. 300polityka.pl, 1 lipca 2020. [dostęp 2020-07-01].
  69. Władysław Kosiniak-Kamysz o głosowaniu na Rafała Trzaskowskiego: Jestem bliższy temu kierunkowi. gazeta.pl, 9 lipca 2020. [dostęp 2020-07-10].
  70. SD poparło Trzaskowskiego. sd.pl, 20 czerwca 2020. [dostęp 2020-06-23].
  71. LPR w sprawie wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. lpr.pl, 4 lipca 2020. [dostęp 2021-10-13].
  72. Stanowisko w sprawie poparcia Kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. twojruch.eu, 8 lipca 2020. [dostęp 2021-10-13].
  73. Agata Szczęśniak: Duda: Dyktat zagranicznych mediów chroni Trzaskowskiego. oko.press, 1 lipca 2020. [dostęp 2021-10-13].
  74. ODIHR MISJA SPECJALNA OBSERWACJI WYBORÓW. Rzeczpospolita Polska – Wybory Prezydenckie, 28 czerwca 2020 r. Stanowisko w sprawie wstępnych wniosków i ustaleń. osce.org, 29 czerwca 2020. [dostęp 2021-10-13].
  75. Jakub Oworuszko: Wybory prezydenckie 2020. Rafał Trzaskowski nie weźmie udziału w debacie organizowanej w Końskich przez TVP. polskatimes.pl, 2 lipca 2020. [dostęp 2020-07-19].
  76. Arena Prezydencka – Rafał Trzaskowski – 6 lipca 2020 r.. youtube.com, 6 lipca 2020. [dostęp 2020-07-08].
  77. Magdalena Chrzczonowicz: „Kto nadużywa władzy, zostanie zmieciony ze sceny politycznej”. Trzaskowski słowo w słowo w Lesznie. oko.press, 7 lipca 2020. [dostęp 2020-07-08].
  78. a b Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 13 lipca 2020 r. o wynikach ponownego głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2020 r. poz. 1238).
  79. Politycy PO: Ruch Trzaskowskiego powstanie, ale ważne, by miał właściwą formułę. gazetaprawna.pl, 1 września 2020. [dostęp 2021-03-20].
  80. Rafał Trzaskowski założył fundację. Jako prezydent Warszawy… sam będzie ją nadzorował. polskieradio24.pl, 21 października 2020. [dostęp 2021-03-20].
  81. Rafał Trzaskowski wystartował z ruchem „Wspólna Polska”. rp.pl, 17 października 2020. [dostęp 2021-10-13].
  82. Rozpoczął się Campus Polska Przyszłości. gazetaprawna.pl, 27 sierpnia 2021. [dostęp 2021-10-13].
  83. Rafał Trzaskowski do mieszkańców Krakowa: wychodzę z wami na pole walczyć o lepszą Polskę. wyborcza.pl, 6 czerwca 2020. [dostęp 2020-06-06].
  84. Igor Maj: Zmarła Teresa Trzaskowska, matka prezydenta Warszawy. radiozet.pl, 29 czerwca 2019. [dostęp 2020-06-11].
  85. Krakowski wątek w życiu nowego kandydata na prezydenta. Jego ojciec jest krakowianinem. krakowwpigulce.pl, 15 maja 2020. [dostęp 2020-07-09].
  86. Rafał Trzaskowski w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2013-11-20].
  87. Wybory 2020. Małgorzata Trzaskowska. Kim jest żona Rafała Trzaskowskiego?. gazeta.pl, 24 maja 2020. [dostęp 2020-05-26].
  88. a b Małgorzata Trzaskowska. Kim jest żona prezydenta Warszawy?. gala.pl, 15 maja 2020. [dostęp 2020-05-30].
  89. a b Piotr Ogórek, Katarzyna Pachelska: Żona Rafała Trzaskowskiego może być pierwszą damą RP. Kim jest Małgorzata Trzaskowska?. gazetakrakowska.pl, 19 maja 2020. [dostęp 2020-05-30].
  90. Paulina Zywar: Kim jest żona Rafała Trzaskowskiego? „Nie ukrywa swojego zdania”. onet.pl, 2020-06-17. [dostęp 2020-12-23].
  91. Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 8 czerwca 2009 r. o wynikach wyborów posłów do Parlamentu Europejskiego przeprowadzonych w dniu 7 czerwca 2009 r. (Dz.U. z 2009 r. nr 88, poz. 729).
  92. Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 27 października 2015 r. o wynikach wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 25 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1731).
  93. Odznaczeni przez ambasadora Francji. interia.pl, 11 maja 2017. [dostęp 2017-05-12].
  94. Wręczenie odznak honorowych Pułku AK Baszta „Amicitiae Fidelium”. lazarski.pl, 17 stycznia 2020. [dostęp 2020-03-08].
  95. Kapituła Odznaki Pamiątkowej Amicitiae Fidelium. lazarski.pl. [dostęp 2022-09-08].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]