Kansas

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kansas
State of Kansas
stan
34. stan od 29 stycznia 1861
Ilustracja
Narodowy Rezerwat Tallgrass Prairie
Pieczęć Flaga
Pieczęć Flaga
Dewiza: Ad astra per aspera
Państwo

 Stany Zjednoczone

Stolica

Topeka

Kod ISO 3166-2

US-KS

Gubernator

Laura Kelly (D)

Powierzchnia

213 100 km²[1]

Populacja (2020)
• liczba ludności


2 937 880[2]

• gęstość

13,5 os./km²

Strefa czasowa

UTC-06:00
UTC-07:00

Języki urzędowe

angielski

Położenie na mapie USA
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Stany Zjednoczone

Kansas (wymowa:/ˈkænzəs/ i) – stan w regionie Midwest, w środkowej części Stanów Zjednoczonych. Na północy graniczy ze stanem Nebraska, na wschodzie ze stanem Missouri, na południu z Oklahomą, a na zachodzie z Kolorado. Jego stolicą jest Topeka, a największym miastem Wichita. Swoim zasięgiem obejmuje częściowo obszar metropolitalny Kansas City.

Stan Kansas jest położony na Wielkich Równinach. Teren jest falisty, częściowo pagórkowaty, co sprzyja rolnictwu. Kansas jest jednym z najbardziej produktywnych stanów rolniczych, a w 2017 roku wyprodukował 18% krajowej produkcji pszenicy i 55% sorgo[3].

Nazwa stanu pochodzi od nazwy miejscowego plemienia indiańskiego Kansa, tłumaczonej jako „ludzie południowego wiatru”.

Symbole stanu[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

  • 1541 – na terytorium dzisiejszego Kansas dotarła hiszpańska ekspedycja kierowana przez Francisco Vásqueza de Coronado.
  • pierwsza połowa XVIII wieku – Kansas było częścią francuskiej Luizjany.
  • 1762 – teren przeszedł pod panowanie Hiszpanii.
  • 1800 – został ponownie własnością Francji.
  • 1803 – Stany Zjednoczone zakupiły Luizjanę od Napoleona Bonaparte.
  • 1854–1858 – zbrojne starcia pomiędzy zwolennikami a przeciwnikami niewolnictwa, znane pod nazwą „krwawiący Kansas
  • 29 stycznia 1861 – Kansas zostało przyjęte do Unii (jako 34. stan).

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Stacja biologiczna Konza Prairie w Kansas
Największe miasto stanu Kansas - Wichita - położone jest nad rzeką Arkansas.

Według statystyk National Centers for Environmental Information, Kansas odnotowało więcej tornad (w okresie od 1989 do 2019 średniorocznie 91) niż jakikolwiek stan z wyjątkiem Teksasu i znacznie więcej niż kolejna Oklahoma[4].

Największe miasta Kansas[5]
Lp. Miasto Ludność (2017)
1 Wichita 390 591
2 Overland Park 191 278
3 Kansas City 152 938
4 Olathe 137 472
5 Topeka 126 587
6 Lawrence 96 892
7 Shawnee 65 513
8 Manhattan 54 832
9 Lenexa 53 553
10 Salina 46 994

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Mapa gęstości zaludnienia
Piramida wieku

Spis ludności z roku 2020 stwierdza, że stan Kansas liczy 2 937 880 mieszkańców, co oznacza wzrost o 84 762 (3,0%) w porównaniu z poprzednim spisem z roku 2010[6]. Dzieci poniżej piątego roku życia stanowią 6,4% populacji, 24% mieszkańców nie ukończyło jeszcze osiemnastego roku życia, a 16,3% to osoby mające 65 i więcej lat. 50,2% ludności stanu stanowią kobiety[7].

Język[edytuj | edytuj kod]

Najpowszechniej używanymi językami są[8]:

Rasy i pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Według danych z 2019 roku, 83,6% mieszkańców stanowiła ludność biała (75,4% nie licząc Latynosów), 5,7% to czarni Amerykanie lub Afroamerykanie, 3,7% miało rasę mieszaną, 3% to Azjaci, 0,8% to rdzenna ludność Ameryki, 0,08% to Hawajczycy i mieszkańcy innych wysp Pacyfiku. Latynosi stanowią 12,2% ludności stanu[9].

Największe grupy stanowią osoby pochodzenia niemieckiego (23,2%), irlandzkiego (10,6%), angielskiego (10,3%), meksykańskiego (9,6%) i „amerykańskiego” (6%). Istnieją także duże grupy osób pochodzenia europejskiego (93,7 tys.), szkockiego lub szkocko–irlandzkiego (76,8 tys.), francuskiego (70,7 tys.), włoskiego (65,8 tys.), szwedzkiego (54,7 tys.), holenderskiego (44,2 tys.), polskiego (38,6 tys.) i afrykańskiego subsaharyjskiego lub arabskiego (34,4 tys.)[9].

Religia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy Zjednoczony Kościół Metodystyczny w Wichita.

Dane z 2014 r.[10]:

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Mapa dróg stanu Kansas

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

Przemysł sprzętu transportowego jest największym pod względem zatrudnienia w Kansas. Sektor ten stanowi 20% siły roboczej stanu. Na drugim miejscu znajduje się przetwórstwo spożywcze z 18% pracowników przemysłowych stanu i maszyny przemysłowe z 14%. Metalowe wyroby gotowe stanowią 8%, a wyroby chemiczne kolejne 6%[12].

Pakowanie mięsa i przemysł mleczarski to główne obszary działalności gospodarczej, a składy towarowe w Kansas City należą do największych w kraju. Dwie wiodące branże to produkcja sprzętu transportowego oraz maszyn przemysłowych i komputerowych. Wichita to ośrodek przemysłu lotniczego, produkujący głównie samoloty prywatne, ale także wojskowe[13][12].


Zasoby i energia[edytuj | edytuj kod]

Farma wiatrowa w pobliżu Spearville.

Kansas posiada znaczne zasoby ropy naftowej, gazu ziemnego i energii odnawialnej. Wiatr w 2019 roku po raz pierwszy wyprzedził węgiel jako największe źródło energii elektrycznej w stanie Kansas. W 2020 roku za wytworzenie energii elektrycznej odpowiadały głównie: energia wiatrowa (43%), elektrownie węglowe (31%), elektrownia jądrowa (19%) i gaz ziemny (6%)[14].

Rolnictwo[edytuj | edytuj kod]

Kansas zajmuje trzecie miejsce w kraju pod względem ilości gruntów przeznaczonych pod uprawę i jest numerem jeden wśród producentów pszenicy i sorgo[14]. Kukurydza, siano, soja i słonecznik są również jednymi z najważniejszych produktów rolnych. Jednak bydło i cielęta stanowią najbardziej ceniony towar w sektorze rolniczym[15].

Uczelnie[edytuj | edytuj kod]

Sławni ludzie[edytuj | edytuj kod]

Dziki Bill Hickok, John Brown, Walter Chrysler, Dwight Eisenhower, Eminem, Janelle Monáe, Hattie McDaniel, Al Corley, Kendall Schmidt, Pat Metheny.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. State Area Measurements and Internal Point Coordinates (ang.). U.S. Census Bureau. [dostęp 2018-04-09].
  2. U.S. Census Bureau QuickFacts: Kansas, www.census.gov [dostęp 2022-06-09] (ang.).
  3. Kansas: A Leader in Wheat, Grain Sorghum, and Beef Production, www.usda.gov [dostęp 2022-06-09] (ang.).
  4. Brian Donegan, This is how many tornadoes every state records in an average year, FOX Weather, 21 marca 2022 [dostęp 2022-06-09] (ang.).
  5. Biggest US Cities By Population – Kansas, www.biggestuscities.com [dostęp 2019-01-21].
  6. Change in Resident Population of the 50 States, the District of Columbia, and Puerto Rico: 1910 to 2020, 2020 Census Apportionment Results [dostęp 2022-06-09].
  7. U.S. Census Bureau QuickFacts: Kansas; UNITED STATES, www.census.gov [dostęp 2022-06-09] (ang.).
  8. Data Center Results, apps.mla.org [dostęp 2019-01-21].
  9. a b 2019: ACS 1-Year Estimates Data Profiles (DP05/DP02), data.census.gov [dostęp 2022-06-09].
  10. Adults in Kansas. Pew Research Center, 2014. [dostęp 2019-01-15].
  11. State Membership Report. The ARDA. [dostęp 2019-01-15].
  12. a b Top 10 Manufacturing Companies in Kansas - IndustrySelect®, www.industryselect.com [dostęp 2022-06-09].
  13. Kansas: | Infoplease, www.infoplease.com [dostęp 2022-06-09] (ang.).
  14. a b U.S. Energy Information Administration - EIA - Independent Statistics and Analysis, www.eia.gov [dostęp 2022-06-09].
  15. What Crops Does Kansas Grow?, Town of Douglas, MA, 30 maja 2022 [dostęp 2022-06-09] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]