Order Chrystusa (Portugalia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Order Wojskowy Chrystusa
Real Ordem dos Cavaleiros de Nosso Senhor Jesus Cristo
Awers
Awers insygniów II, III i V klasy
Baretka
Baretka
Ustanowiono 15 marca 1319 (order zakonu)
1918 (order świecki)
Wielkość 55 × 43 mm (I–III klasa)
38 × 28 mm (IV i V klasa)
70 mm (średnica gwiazdy)
Powyżej Krzyż Wojenny
Poniżej Order Wojskowy Avis

Order Wojskowy Chrystusa (port. Ordem Militar de Cristo) – założony jako zakon rycerski w 1318 w Portugalii przez króla Dionizego I, po kasacji zakonu templariuszy w 1312, przekształcony w order królewski w 1789, a następnie w republikańskie odznaczenie państwowe od 1918.

Historia zakonu i orderu[edytuj kod]

Godło Zakonu Rycerzy Chrystusa

Powstał jako Zakon Rycerzy Chrystusa (łac. Militia Domini Nostri Jesu Christi). Na mocy bulli papieskiej z 1319, zakon przejął majątek templariuszy w Portugalii. Główną siedzibę miał początkowo w Castro Marim, a następnie w 1357 siedzibę przeniósł do dawnego głównego zamku portugalskich templariuszy w Tomarze – do tamtejszego Klasztoru Zakonu Chrystusa. Pierwszy mistrz zakonu wywodził się z zakonu Avis, ale szeregowymi członkami w pierwszym pokoleniu byli dawni templariusze. Zakon przyjął regułę Kalatrawy i duchowe przewodnictwo opactwa cysterskiego w Alcobaça. Strój zakonny był koloru białego.

Zakon odgrywał ważną rolę w Portugalii, jego majątek był wykorzystywany do finansowania wypraw zamorskich, a jego członkowie brali udział w wielkich odkryciach geograficznych oraz przyczynili się do budowy portugalskiego imperium kolonialnego. Do zakonu należeli m.in. książę Henryk Żeglarz oraz przyszły król Portugalii Jan II. Na początku XVI w. zakon miał 454 komandorii w Portugalii, Afryce i Indiach.

W 1492 papież Aleksander VI zwolnił Zakon Chrystusa ze ślubów religijnych, co potwierdził papież Juliusz II. W ten sposób zakon został włączony do korony portugalskiej i stał się „orderem”. Jedynie kapelani zakonni prowadzili życie klasztorne w Tomar aż do 1834.

W 1551 papież Juliusz III nadał dziedzicznie tytuł wielkiego mistrza królom Portugalii. Jednakże choć Stolica Apostolska scedowała zarząd zakonu na królów Portugalii, to nadal była (i jest) Suwerenem zakonu i po dziś dzień jest to także najwyższy w hierarchii pontyfikalny zakon rycerski i order papieski: Militia Domini Nostri Jesu Christi (Najwyższy Order Chrystusa). W ten sposób powstały dwie niezależne od siebie obediencje Zakonu Chrystusa.

W 1789 królowa Maria I dokonała sekularyzacji zakonu i przekształcenia go w odznaczenie nadawane za zasługi pod nazwą Order Królewski Rycerzy Pana Naszego Jezusa Chrystusa (port. Real Ordem dos Cavaleiros de Nosso Senhor Jesus Cristo). Odtąd nadawany był również jako część składowa najważniejszego portugalskiego odznaczenia – Wstęgi Trzech Orderów, a także Wstęgi Dwóch Orderów.

Po obaleniu monarchii w Portugalii wszystkie ordery o katolickim charakterze zostały zniesione 15 października 1910 (utrzymano jedynie Order Wojskowy Wieży i Miecza).

W 1918 republikański rząd dokonał przywrócenia orderu, który stał się odtąd wysokim odznaczeniem państwowym Republiki Portugalii.

Podział orderu[edytuj kod]

Dzieli się na pięć klas:

  • I klasa – Krzyż Wielki (Grã-Cruzes)
  • II klasa – Wielki Oficer (Grande-Oficial)
  • III klasa – Komandor (Comendador)
  • IV klasa – Oficer (Oficial)
  • V klasa – Kawaler/Dama (Cavaleiro/Dame)

Baretki[edytuj kod]

Baretki Orderu Chrystusa
PRT Order of Christ - Grand Cross BAR.png
Krzyż Wielki
PRT Order of Christ - Grand Officer BAR.png
Wielki Oficer
PRT Order of Christ - Commander BAR.png
Komandor
PRT Order of Christ - Officer BAR.png
Oficer
PRT Order of Christ - Knight BAR.png
Kawaler/Dama

Odznaczeni[edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Orderem Chrystusa (Portugalia).
Znane osobistości odznaczone I klasą

Monarchowie:

Politycy:

Odznaczeni Polacy[edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Polacy odznaczeni Orderem Chrystusa (Portugalia).

Bibliografia[edytuj kod]