Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Kamiennej Górze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła
Mały kościół
kościół parafialny
kościół parafialny
Państwo  Polska
Siedziba Kamienna Góra
Adres ul. Karola Miarki 31
58-400 Kamienna Góra
Data powołania 2 stycznia 1301
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Diecezja legnicka
Dekanat Kamienna Góra Wschód
Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła
Filie Kościół Bożego Ciała (cmentarny)
Kaplica Miłosierdzia Bożego w Janiszowie
Proboszcz ks. prałat Edward Bigos
Wezwanie Świętych Apostołów Piotra i Pawła
Wspomnienie liturgiczne 29 czerwca
Położenie na mapie Kamiennej Góry
Mapa lokalizacyjna Kamiennej Góry
Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła
Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła
Położenie na mapie powiatu kamiennogórskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kamiennogórskiego
Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła
Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła
Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła
Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła
Ziemia50°46′57,020″N 16°01′53,908″E/50,782506 16,031641

Parafia pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Kamiennej Górze znajduje się w dekanacie Kamienna Góra Wschód w diecezji legnickiej. Jej proboszczem jest ks. prałat Edward Bigos. Obsługiwana przez księży diecezjalnych. Erygowana 2 stycznia 1301. Jest najstarszą w mieście. Mieści się przy ulicy Karola Miarki.

Rys historyczny[edytuj | edytuj kod]

Pierwotny kościół parafialny pw. św. Ap. Piotra i Pawła wzmiankowany był w 1295 r. Prezbiterium obecnego wzniesione zostało w XIV w., nawa zaś w końcu XVI w., całość przebudowano w XVIII w. i w 1885 r. a restaurowano ostatnio w 1960 r. Jest to budowa orientowana, murowana, trzynawowa z prostokątnym prezbiterium z wieżą od zachodu, z emporami rozdzielonymi kolumnami toskańskimi i półkolistymi arkadami nad nawami bocznymi korpusu. Prezbiterium nakrywa sklepienie krzyżowo-żebrowe, nawy sklepienia kolebkowe z lunetami, ozdobione dekoracją stiukową. We wnętrzu zachował się gotycki rzeźbiony tryptyk z początku XVI w., rokokowa ambona oraz szereg nagrobków z XVI i XVIII w.

Budynki należące do parafii[edytuj | edytuj kod]

Plebania
  • Plebania zbudowana z cegły w latach 1893 - 1894, ul. Karola Miarki 31
  • Organistówka z salami katechetycznymi, ul. Karola Miarki 24
  • Dom Parafialny, ul. Karol Miarki 29

Miejscowości oraz ulice należące do parafii[edytuj | edytuj kod]

  • Kamienna Góra z ulicami: Asnyka, Bohaterów Getta, Boczna, Broniewskiego, Browarowa, pl. Browarowy, Chopina, Drzymały, Fabryczna, pl. Grunwaldzki, Jana Pawła II, Jedwabna, Jeleniogórska, Jesionowa, Krótka, Lipowa, Lompy, Łączna, Łużycka, Magazynowa, Miarki, Mickiewicza, Młyńska, Mostowa, Nadrzeczna, Ogrodowa, Okrzei, Parkowa (2,4), Polna, Rybna, Sienkiewicza, Słowiańska, Spacerowa, Sportowa, Stara, Szkolna, Szpitalna, ks. Ściegiennego, Towarowa, Wałbrzyska (2), Waryńskiego (1-36), Al. Wojska Polskiego, pl. Wolności, Zamkowa, Zielona, Żeromskiego, Żytnia[1]
  • Osiedle Antonówka
  • Janiszów
  • Dębrznik
  • Ptaszków

Cmentarz[edytuj | edytuj kod]

  • Komunalny przy ul. Katowickiej. Pochowani duchowni: ks. Paul Ernst Scholz (ur. 22.08.1863 we Wrocławiu[2], wyś. 23.06.1890, zm. 7.02.1936)[3] - od 21.09.1899 do 7.02.1936 - proboszcz parafii Piotra i Pawła, ks. Edmund Balasiński oraz ks. Stanisław Książek
  • Kościół pomocniczy pw. Bożego Ciała z 1560 r. (remontowany i restaurowany: 1814[4], 1971[5], 2009[6]). Służy do liturgii pogrzebowej. Odbywają się w nim msze św. za zmarłych ze wszystkich parafii Kamiennej Góry

Proboszczowie[edytuj | edytuj kod]

przed 1945 r.[edytuj | edytuj kod]

  • Reinko (Reynko, Heynko) - pierwszy znany pleban miejscowej parafii (w dokumencie z 22.10.1295 r. wystąpił jako kapelan książęcy)[7]
  • o. Georg Malachiasz Schrom OCist - latach 1629 - 1646[8]. Znany jako proboszcz w 1645[9]
  • dokument z 1688 r. mówiący o plebanie miejskim Tobiaszu[10]
  • ks. Leopold Lassel von Kliman - 1660/61[8]
  • ks. Johann Valentin Weiner - zm. 1703[9]
  • ks. Franz Ignatz Kaminski - zm. 1746[9]
  • ks. Joseph Windt - znany jako proboszcz w 1748[11], 1757[12], 1766[13] - zm. 1768[9]
  • ks. Ignatz Rother - zm. 1774[9]
  • ks. Joseph Wünsch - zm. 1791[9]
  • ks. George Weber - znany jako proboszcz w 1799[14], 1802[15]
  • ks. Heinrich Förster 1828[16] - 1837
  • ks. Joseph Klopsch - ust. 10.03.1838[17]
  • ks. Karl Hausse - ust. 16.08.1851[18], zm. na atak serca w 1880[19]
  • 27.03.1880 - 17.08.1886 - vacat na urzędzie proboszcza[20]. W tym czasie p.o. proboszcza jest ks. Heinrich Puschmann
  • ks. Heinrich Puschmann - ust. 17.08.1886[21]
  • ks. Paul Scholz - ust. 21.09.1899[3]
  • ks. Bernhard Görlich - ust. 26.01.1937[22]

po 1945 r.[23][edytuj | edytuj kod]

  • 1. ks. Bronisław Gawryś 1945 - 1953
  • 2. ks. Mieczysław Krzemiński 1953 - 1957
  • 3. ks. Henryk Samoluk 1957 - 1958
  • 4. ks. Józef Szyca 1958 - 1967
  • 5. ks. Kazimierz Malinoś 1967 - 1979
  • 6. ks. Edmund Balasiński 1979 - 1988
  • 7. ks. Jerzy Budnik 1988 - 1995
  • 8. ks. Edward Bigos 30.03.1995[24] -

Powołania duchowne po 1945 r.[edytuj | edytuj kod]

  • ks. Bolesław Robaczek
  • o. Zygmunt Dowlaszewicz
  • bp Stanisław Dowlaszewicz
  • ks. Marek Rydzy
  • ks. Paweł Szajner
  • ks. Piotr Szajner
  • ks. Janusz Wierzbicki
  • † o. Paweł Szczepanek OSCam (1961 - 1999)[25]
  • ks. Marek Kościński
  • ks. Paweł Paździur
  • s. Andrzeja Salabura CSSE
  • s. Edyta Skrodzka CSSE
  • s. Urszula Myjak USJK
  • s. Wiesława Godlewska USJK
  • s. Ewa Żeliszewska
  • s. Tymoteusza Brożyna

Zabytkowe obiekty sakralne na terenie parafii[edytuj | edytuj kod]

Figura św. Jana Nepomucena

Figura św. Jana Nepomucena wykonana z piaskowca, umieszczona przy ścianie absydy (za ołtarzem głównym) kościoła pw. Piotra i Pawła. Postać świętego naturalnej wielkości (wys. 182 cm), na postumencie (wys. 100 cm) widnieje nazwisko fundatora oraz data: "Kajetanus Franciskus Winkler, Anno 1723 D 13 Juni (tłum. Kajetan Franciszek Winkler, 13 czerwca 1723 r.)". Figura została przeniesiona w 1847 r., wcześniej była umieszczona obok (nie istniejących już) murów miejskich[26].

Liczba mieszkańców parafii[edytuj | edytuj kod]

  • 1952 r. - 13, 288[27]
  • 1959 r. - 16, 800[28]
  • 1971 r. - 18, 570[29]
  • 1979 r. - 12, 000[30]
  • 1992 r. - 9, 300[31]
  • 1997 r. - 10, 500[32]
  • 2002 r. - 10, 500[23]
  • 2017 r. - 9, 819[33]

Wizytacja kanoniczna[edytuj | edytuj kod]

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

  • 1294 - budowa pierwotnego kościoła przez Bolko I Świdnickiego[36]
  • 1426 - spalenie kościoła podczas walk z Husytami[37]
  • 1560 - biskup wrocławski Baltazar von Promnitz zezwolił plebanowi Samuelowi Langnickelowi (albo Longe Nickel)[38] na budowę kaplicy pw. Bożego Ciała na przedmieściu[39]. (w 1562 r. pleban Samuel Langnickel stanął na czele gminy ewangelickiej i pociągnął za sobą znaczną część parafian)[4]
  • 1562 - 6.03.1629, 1634 - 1637 - kościół w rękach ewangelików
  • 1606 - zostaje zawieszony dzwon o wadze 1 tony[40]
  • 1638 - spłonęło całe miasto oprócz kościoła[41]
  • 1837/94 - przebudowa wieży[42]
  • 1882 - poświęcenie cmentarza przy ul. Katowickiej przez ks. Josepha Ullricha z Lubawki[43]
  • 1885 - przebudowa kościoła[44]
  • 7.06.1888 - do miasta przyjeżdża arcybiskup wrocławski Georg Kopp[45]
  • 14.08.1888 - zainstalowano nowe organy[46]
  • 30.09.1904 - instalacja nowego (środkowego dzwonu) o wadze 650 kg.[47]
  • 30.05.1908 - wizyta w parafii kard. Georga Koppa[48]
  • 1969/72 - odgrzybiono mury kościoła, założono podtynkową instalację elektryczną, przełożono pokrycie dachowe oraz wprowadzono nową polichromię wnętrza, którą poświęcił 22.10.1972 r. bp Wincenty Urban[30]
  • 1976 - przeprowadzono remont elewacji zewnętrznych[30]
  • 23 - 24.05.1993 - nawiedzenie kopii cudownego obrazu MB Częstochowskiej[49]
  • 17 - 19.04.2006 - wizytacja kanoniczna przeprowadzona przez bp Stefana Cichego[35]
  • 09/10.2017 - misje święte prowadzone przez o. Witolda Radowskiego i o. Józefa Szczecinę - redemptorystów z Tuchowa. Misje przeżywane były w duchu rocznic objawień maryjnych w Gietrzwałdzie (140 lat) oraz w Fatimie (100 lat) pod hasłem: "Idźcie i głoście"[50]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Książek, Terytorialna organizacja kościelna Kotliny Kamiennogórskiej w XX wieku, Kamienna Góra 2000
  • Schematyzm Archidiecezji Wrocławskiej, Wrocław 1979
  • Schematyzm Diecezji Legnickiej, Legnica 2002
  • Jubileuszowy Schematyzm Diecezji Legnickiej 1992 - 2017, Legnica 2017

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jubileuszowy Schematyzm Diecezji Legnickiej 1992 - 2017, Legnica 2017, s. 274 - 275
  2. Handbuch des Bistums Breslau und seines Delegatur-Bezirks für das Jahr 1907, Breslau 1907, s. 108
  3. a b Handbuch des Erzbistums Breslau für das Jahr 1936, Breslau 1936, s. 68
  4. a b Kronika Miasta Kamienna Góra, opr. Józef Chęć, Kamienna Góra 2005, s. 19
  5. Schematyzm Archidiecezji Wrocławskiej, Wrocław 1979, s. 192
  6. Warto zobaczyć. Urząd Miasta w Kamiennej Górze. [dostęp 2016-08-25].
  7. Roman Stelmach, Najstarsze dokumenty do dziejów Kamiennej Góry zachowane w zbiorach Archiwum Państwowego we Wrocławiu, w: Z dziejów Kamiennej Góry, Kamienna Góra 2005, s. 21
  8. a b Pfarrer der katholischen Pfarrkirche Peter und Paul zu Landeshut und der evangelischen Gnadenkirche (niem.). http://www.landeshut.info.
  9. a b c d e f http://www.landeshut.info/ - Katholische Kirche - Erinnerungen aus der Gegenwart und Vergangenheit von Landeshut, von 1840 (Dokumente aus der Kirchenkuppel, gefunden 2005), s. 9
  10. Roman Stelmach, Najstarsze dokumenty do dziejów Kamiennej Góry zachowane w zbiorach Archiwum Państwowego we Wrocławiu, w: Z dziejów Kamiennej Góry, Kamienna Góra 2005, s. 27
  11. Catalogus Almae Dioecesis Silesiae Complectens Ordine Alphabetico Nomina, Cognomina, Personatus, Officia, & Beneficia Ecclesiastica, 1748, s. 6
  12. Catalogus Cleri Almae Dioecesis Wratislaviensis, Complectens Ecclesiam Cathedralem Et Ecclesias Collegiatas in Silesia, Ac In Cura Animarum Exsistentes Presbyteros, Quibus Additi Abbates, & Abbatissae, Et Alii Superiores Regulares Coenobiorum & Monasteriorum Utriusque Sexus [...], 1757, s. 32
  13. Catalogus Cleri Almae Dioecesis Wratislaviensis, Complectens Ecclesiam Cathedralem Et Ecclesias Collegiatas in Silesia, Ac In Cura Animarum Existentes Presbyteros, Quibus Additi Abbates & Abbatissae, Et Alii Superiores Regulares Coenobiorum & Monasteriorum Utriusque Sexus, Vratislaviae 1766, s. 40
  14. Catalogus cleri Almae Dioecesis Wratislaviensis, Complectens Ecclesiam Cathedralem & Ecclesias Collegiatas in Silesia ac in Cura Animarum existentes Presbyteros, quibus additi Abbates & Abbatissae & alii Superiores regulares Coenobiorum & Monasteriorum utriusque Sexus [...], Wratislaviae 1799, s. 37
  15. Allgemeine Uebersicht des Bisthums Breslau, in seinen Geist- und Weltlichen Behörden : im Jahr 1802, Breslau 1802, s. 53
  16. Catalogus Cleri almae Dioecesis Wratislaviensis sub ditione Serenissimi et Potentissimi Borussorum Regis complectens Ecclesiam Cathedralem, Reverendissimum Vicariatus Generalis Officium, Reverendissimum Consistorium et tam in cura animarum existentes, quam alios Presbyteros et Superiores Monasteriorum, Wratislaviae 1828, s. 24
  17. Schematismus der Geistlichkeit des Bisthums Breslau für das Jahr 1849, Breslau 1849, s. 49
  18. Schematismus des Bisthums Breslau und seines Delegatur-Bezirks für das Jahr 1876, Breslau 1876, s. 39
  19. Kronika Miasta Kamienna Góra, opr. Józef Chęć, Kamienna Góra 2005, s. 42
  20. Schematismus des Bisthums Breslau (Preußischen Antheils) und seines Delegatur-Bezirks für das Jahr 1884, Breslau 1884, s. 50
  21. Schematismus des Bisthums Breslau und seines Delegatur-Bezirks für das Jahr 1887, Breslau 1887, s. 70
  22. Handbuch des Erzbistums Breslau für das Jahr 1942, Breslau 1942, s. 60
  23. a b Schematyzm diecezji legnickiej, Legnica 2002, s. 358
  24. Schematyzm diecezji legnickiej 1992 - 1997, Legnica 1997, s. 157
  25. Misja Kamiliańska w Gruzji – Strona Misjonarzy Zakonu Ojców Kamilianów, www.kamilianie-gruzja.com [dostęp 2017-11-25] (pol.).
  26. ks. Stanisław Książek, Mała architektura sakralna kotliny kamiennogórskiej, Kamienna Góra 2001, s. 129 - 130
  27. Schematyzm duchowieństwa i kościołów archidiecezji wrocławskiej, Wrocław 1952, s. 133
  28. Schematyzm archidiecezji Wrocławskiej, Wrocław 1959, s. 189
  29. Schematyzm archidiecezji wrocławskiej, Wrocław 1971, s. 210
  30. a b c Schematyzm archidiecezji wrocławskiej, Wrocław 1979, s. 192
  31. Schematyzm diecezji legnickiej, Legnica 1992, s. 88
  32. Schematyzm diecezji legnickiej 1992 - 1997, Legnica 1997, s. 156
  33. Jubileuszowy schematyzm diecezji legnickiej 1992 - 2017, Legnica 2017, s. 275
  34. Stanisław Książek, Terytorialna organizacja kościelna Kotliny Kamiennogórskiej w XX wieku, Kamienna Góra 2000, s. 43
  35. a b Legnickie Wiadomości Diecezjalne R. 15 (2006) nr 4, Legnica 2006, s. 60
  36. Kronika Miasta Kamienna Góra, opr. Józef Chęć, Kamienna Góra 2005, s. 15
  37. Schematyzm archidiecezji wrocławskiej, Wrocław 1971, s. 209
  38. Schematyzm archidiecezji wrocławskiej, Wrocław 1971, s. 209
  39. Roman Stelmach, Najstarsze dokumenty do dziejów Kamiennej Góry zachowane w zbiorach Archiwum Państwowego we Wrocławiu, w: Z dziejów Kamiennej Góry, Kamienna Góra 2005, s. 26
  40. Schematyzm archidiecezji wrocławskiej, Wrocław 1971, s.209
  41. Kronika Miasta Kamienna Góra, opr. Józef Chęć, Kamienna Góra 2005, s. 21
  42. Schematyzm archidiecezji wrocławskiej, Wrocław 1971, s. 209
  43. Kronika Miasta Kamienna Góra, opr. Józef Chęć, Kamienna Góra 2005, s. 46
  44. Słownik geografii turystycznej Sudetów, red. M. Staffa: t. 8 – Kotlina Kamiennogórska, Wrocław 1997, s. 149
  45. Kronika Miasta Kamienna Góra, opr. Józef Chęć, Kamienna Góra 2005, s. 58
  46. Kronika Miasta Kamienna Góra, opr. Józef Chęć, Kamienna Góra 2005, s. 58
  47. Kronika Miasta Kamienna Góra, opr. Józef Chęć, Kamienna Góra 2005, s. 93
  48. Kronika Miasta Kamienna Góra, opr. Józef Chęć, Kamienna Góra 2005, s. 106
  49. Legnickie Wiadomości Diecezjalne, R. 1 (1992) nr 2, Legnica 1992, s. 62
  50. Natalia Mann, Misje nadal trwają, w: Niedziela legnicka, 2017, nr 43 (1259), s. V
  51. Brygida Gucwa, Dziękowali za pierwszego kapłana z Kamiennej Góry, w: Niedziela legnicka, 2017, nr 46 (1262), s. IV
  52. Parafia p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego i jej proboszczowie, cz. 3. www.gazetabrzeska.eu.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]