Paweł Garapich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Paweł Garapich
Paweł Garapich.jpg
Data i miejsce urodzenia 18 listopada 1882
Cebrów
Data i miejsce śmierci 1957
Puławy(?)
1. starosta tarnopolski
Okres od 1919
do 1920
2. wicewojewoda łódzki
Okres od 15 lutego 1920
do 10 marca 1922
2. wojewoda łódzki
Okres od 10 marca 1922
do 24 lutego 1923
Poprzednik Antoni Kamieński
Następca Marian Rembowski
3. wicewojewoda stanisławowski
Okres od 2 kwietnia 1923
do 11 sierpnia 1924
4. wojewoda łódzki
Okres od 12 sierpnia 1924
do 30 grudnia 1924
Poprzednik Marian Rembowski
Następca Ludwik Darowski
7. wojewoda lwowski
Okres od 30 grudnia 1924
do 28 lipca 1927
Poprzednik Stanisław Zimny
Następca Piotr Dunin-Borkowski
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi

Paweł Garapich (ur. 18 listopada 1882 w Cebrowie, zm. 1957 w Puławach[1]) – polski prawnik, urzędnik państwowy, wojewoda łódzki i lwowski w II Rzeczypospolitej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z rodziny ziemiańskiej. Ukończył w 1900 r. c.-k. gimnazjum w Tarnopolu i w 1906 Wydział Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Rozpoczął pracę jako urzędnik w administracji galicyjskiej, w Namiestnictwie Galicji, zyskał tam opinię służbisty i kompetentnego urzędnika. Wybuch I wojny światowej w 1914 r. zastał go pełniącego funkcję wicestarosty tarnopolskiego i był ewakuowany w głąb kraju przed nacierającymi wojskami rosyjskimi. W 1915 r. awansował na stanowisko referenta Oddziału Politycznego przy austriackim okupacyjnym Generalnym Gubernatorstwie, którego władze naczelne mieściły się w Lublinie.

Mimo iż był urzędnikiem państwowym, przejawiał swoje sympatie polityczne i np. w marcu 1918 r. w związku z pokojem brzeskim, na mocy którego Państwa centralne przekazywały sprzymierzonej wówczas z nimi Ukraińskiej Republice Ludowej Chełmszczyznę w zamian za pomoc żywnościową, podał się demonstracyjnie do dymisji, nie wahając się przy tym wielokrotnie dać do zrozumienia podczas prywatnych spotkań i okolicznościowych wieców, co sądzi o lojalności Berlina i Wiednia wobec polskich sojuszników walczących przeciwko Rosjanom u boku armii niemieckiej i austriackiej. Przełożeni dymisji nie przyjęli, ukarali go jednak za niesubordynację przeniesieniem na poślednie stanowisko do niewielkiego prowincjonalnego miasteczka Skałat. Politycznemu zesłaniu kres położyło odzyskanie przez Polskę niepodległości. W odrodzonej Rzeczypospolitej został najpierw starostą tarnopolskim. 15 lutego 1920 r. objął funkcję naczelnika Wydziału Prezydialnego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi i wicewojewody łódzkiego. Wraz z ówczesnym wojewodą Antonim Kamieńskim tworzył i organizował struktury administracyjne nowego województwa utworzonego w 1919 r. Po odejściu Kamieńskiego, który objął funkcję ministra spraw wewnętrznych w gabinecie Antoniego Ponikowskiego – powierzono mu 1 marca 1922 r. stanowisko wojewody łódzkiego, które sprawował do 14 lutego 1923 r.

2 kwietnia 1923 r. rząd przeniósł go na stanowisko wicewojewody stanisławowskiego. Tam, obok zagadnień związanych z „docieraniem” mechanizmów działania administracji młodego województwa, rozwiązywał problemy wynikającymi z konieczności harmonijnego ułożenia stosunków pomiędzy zamieszkującymi je narodowościami – Polakami, Ukraińcami i Żydami.

12 sierpnia 1924 r. wrócił na stanowisko wojewody łódzkiego, które pełnił do 30 grudnia 1924 r. Ukończył wówczas wiele projektów administracyjnych, które zaczął wprowadzać w życie jeszcze wspólnie z Kamieńskim, a które miały na celu usprawnienie funkcjonowania wojewódzkiej administracji i rozwój łódzkiego szkolnictwa. Zapamiętano go w Urzędzie Wojewódzkim jako biurokratę-skrupulata w iście „galicyjskim stylu”, podejmującego zwykle przemyślane i trafne decyzje, ale potrafiącego nieraz w kwestiach administracyjnych dzielić przysłowiowy włos na czworo, co nieraz irytowało jego współpracowników i petentów Urzędu. Po odejściu z urzędu wojewody łódzkiego mianowany został wojewodą lwowskim i był nim do 29 lipca 1927, gdy został przeniesiony w stan nieczynny[2]. To była jego ostatnia funkcja w administracji państwowej.

Przeniósł się na stałe w rodzinne strony do Małopolski Wschodniej. Tam pracował początkowo jako notariusz w Złoczowie. Równocześnie był działaczem społecznym: prezesował lokalnemu oddziałowi Towarzystwa Rozwoju Ziem Wschodnich i zarządowi Polskiego Czerwonego Krzyża w Małopolsce Wschodniej. Był także kuratorem zakładu dla ociemniałych we Lwowie i Szkoły Głównej Gospodarczej Żeńskiej w Snopkowie pod Lwowem.

Przeżył II wojnę światową. Nie doznał represji komunistycznych. Zmarł w 1957, został pochowany na cmentarzu w Puławach.

Ożenił się 3 lutego 1910 r. z hrabianką Ludgardą Łubieńską.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. (…) pochowany został na cmentarzu w Puławach. Waingertner Przemysław Wojewodowie łódzcy (cz. 1). Paweł Garapich W: „Kronika miasta Łodzi” nr 3(51)/2010 ISSN 1231-5354 s.131
  2. Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Województwa Lwowskiego”. Nr 8, s. 5, 15 sierpnia 1927. 
  3. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 24.
  4. Odznaczenia w sądownictwie. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 60 z 15 marca 1939. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Przemysław Waingertner Wojewodowie łódzcy (cz. 1). Paweł Garapich W: „Kronika miasta Łodzi” nr 3(51)/2010 ISSN 1231-5354 ss.127-132.
  • Stanisław Łoza, Czy wiesz kto to jest?, t. 1, Warszawa, 1938.
  • Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej (pod redakcją Jacka Majchrowskiego), Polska Oficyna Wydawnicza „BGW”, Warszawa 1994.
  • Julian Baranowski Organizacja władz administracji ogólnej szczebla wojewódzkiego w Łodzi w latach 1919-1939-1945, W: „Rocznik łódzki” 1994, t. XLI. s. 66-67.
  • K. Badziak, J. Baranowski, K. Polit, Powstanie i główne kierunki aktywności administracji województwa łódzkiego w okresie międzywojennym W: Województwo łódzkie 1919-2009, Studia i materiały red. Badziak K., Łapa M., Łódź 2009.
  • Przemysław Waingertner: Historie znad Łódki czyli 47 opowieści z dziejów Ziemi Obiecanej. Łódź, 2009. ​ISBN 978-83-92970-10-1​.