Aleksander Hauke-Nowak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aleksander Hauke-Nowak
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 24 lutego 1896
Warszawa, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 17 maja 1956
Rio de Janeiro, Brazylia
Wojewoda łódzki
Okres od 31 stycznia 1933
do 13 kwietnia 1938
Poprzednik Władysław Jaszczołt
Następca Henryk Józewski
Wojewoda wołyński
Okres od 13 kwietnia 1938
do 17 września 1939
Poprzednik Henryk Józewski
Następca okupacja ZSRR, funkcja zlikwidowana
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Wielki Oficer Orderu Świętego Sawy
Odznaka 1 Kompanii Kadrowej

Aleksander Hauke-Nowak vel Aleksander Nowak[a] (ur. 24 lutego 1896 w Warszawie, zm. 17 maja 1956 w Rio de Janeiro) – major dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, działacz państwowy i społeczny II Rzeczypospolitej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył studia na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Żołnierz IV plutonu Pierwszej Kompanii Kadrowej. 3 maja 1922 zweryfikowany został w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 1146 lokatą w korpusie oficerów piechoty. W 1923 zajmował stanowisko szefa Oddziału II Sztabu Dowództwa Okręgu Korpusu Nr I w Warszawie, pozostając oficerem nadetatowym 42 pułku piechoty. W latach 1925–1927 był słuchaczem Kursu Normalnego Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Z dniem 28 października 1927, po ukończeniu kursu i uzyskaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, przydzielony został do 36 pułku piechoty Legii Akademickiej w Warszawie. W kwietniu 1928 został wyznaczony w tym pułku na stanowisko dowódcy III batalionu[2]. 2 kwietnia 1929 awansował na majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1929 i 23. lokatą w korpusie oficerów piechoty[3]. Z dniem 30 kwietnia tego roku został przydzielony do dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych na okres sześciu miesięcy z równoczesnym przeniesieniem do kadry oficerów piechoty[4]. Przydział ten był mu trzykrotnie przedłużany o kolejnych sześć miesięcy[5][6][7]. 30 kwietnia 1931 został urlopowany bez prawa do poborów[8], a z dniem 31 grudnia tego roku przeniesiony do rezerwy z równoczesnym przeniesieniem w rezerwie do 36 pp[9].

W Ministerstwie Spraw Wewnętrznych był m.in. dyrektorem departamentu politycznego. Występował w tym charakterze jako świadek oskarżenia na procesie brzeskim. Od 31 stycznia 1933 do 13 kwietnia 1938 wojewoda łódzki[10], a od 13 kwietnia 1938 następca Henryka Józewskiego na stanowisku wojewody wołyńskiego, w związku ze zmianą polityki wobec Ukraińców dokonaną przez obóz sanacyjny pod wpływem Edwarda Rydza-Śmigłego (utworzenie Obozu Zjednoczenia Narodowego i próba zbliżenia do środowisk i haseł endecji). Pełnił urząd do września 1939. Po wybuchu II wojny światowej posiadając wiedzę o agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 miał nie poinformować o tym współpracowników (w tym wicewojewodę Ignacego Strzemińskiego) i opuścił Polskę przez granicę[11]. Był prezesem Związku Ziem Południowo-Wschodnich.

Aleksander był żonaty z Krystyną[12].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Decyzją Komisarza Rządu miasta Stołecznego Warszawy z 3 listopada 1931 otrzymał zezwolenie na zmianę nazwiska rodowego „Nowak” na „Hauke-Nowak”[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 264.
  2. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 133.
  3. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 3 kwietnia 1929 roku, s. 105.
  4. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 27 kwietnia 1929 roku, s. 133.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 23 grudnia 1929 roku, s. 405.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 18 czerwca 1930 roku, s. 221.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 27.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 441.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 4 z 22 lutego 1932 roku, s. 119.
  10. "Łódź w Ilustracji", 12 II 1933, nr 7, s. 3 (3 lutego 1933: w gronie uczestników jego powitania jako nowego wojewody łódzkiego na dworcu Łódź–Fabryczna)
  11. Stanisław Alexandrowicz: W cieniu czerwonej gwiazdy. 68. rocznica agresji sowieckiej na Polskę. Mówili, że idą nam z pomocą. lwow.com.pl. [dostęp 6 marca 2015].
  12. "Łódź w Ilustracji", 27 IX 1936, nr 39, s. 1 (wraz z mężem na dożynkach zorganizowanych przez Związek Młodej Wsi Polskiej na stadionie Wojskowego Klubu Sportowego w Łodzi, przebrana w strój sieradzki jako gospodyni dożynek; 20 IX 1936)
  13. a b c d e f g Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Wyd. II popr. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1938, s. 250.
  14. 6 sierpień: 1914 - 1934, Warszawa: Zarząd Główny Związku Legjonistów Polskich, 1934, s. 19.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]