Piotr Sztompka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Piotr Sztompka
Data i miejsce urodzenia

2 marca 1944
Warszawa

Zawód, zajęcie

socjolog, nauczyciel akademicki

Tytuł naukowy

profesor nauk humanistycznych

Alma Mater

Uniwersytet Jagielloński

Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal Złoty za Długoletnią Służbę Medal Komisji Edukacji Narodowej Odznaka „Honoris Gratia”

Piotr Sztompka (ur. 2 marca 1944 w Warszawie) – polski socjolog i nauczyciel akademicki, profesor nauk humanistycznych, profesor zwyczajny Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn pianisty Henryka Sztompki[1]. Ukończył podstawową Szkołę Muzyczną i II Liceum Ogólnokształcące im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie[2], następnie prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim (1966). W 1967 uzyskał magisterium z socjologii w Instytucie Socjologii UJ, w 1970 doktoryzował się, a w 1974 uzyskał stopień doktora habilitowanego. W 1980 otrzymał tytuł profesora w zakresie nauk humanistycznych.

Zawodowo od ukończenia studiów związany z Instytutem Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1980 objął stanowisko profesora nadzwyczajnego, a w 1987 został profesorem zwyczajnym. Powierzono mu również funkcję kierownika Zakładu Socjologii Teoretycznej. Został także profesorem Wyższej Szkoły Europejskiej im. ks. Józefa Tischnera w Krakowie.

Od 1972 był członkiem PZPR[3], wystąpił z niej po wprowadzeniu w Polsce stanu wojennego[4]. Został członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk, członkiem krajowym czynnym Polskiej Akademii Umiejętności, członkiem Academia Europaea[5] i American Academy of Arts and Sciences. W latach 1996–2003 pełnił funkcję przewodniczącego Komitetu Socjologii PAN, a w latach 2002–2006 był przewodniczącym Międzynarodowego Stowarzyszenia Socjologicznego[6].

Jest autorem opracowań z zakresu socjologii w tym podręczników akademickich. Jego prace skupiają się wokół zagadnień zmian społecznych oraz koncepcji systemu społecznego i kapitału społecznego. Podejmuje także problem stawania się społeczeństwa, kwestie socjologii wizualnej oraz socjologii codzienności.

W 2006 został uhonorowany Nagrodą Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych za oryginalne opracowanie idei współczesnej socjologii. W listopadzie 2007 za książkę Zaufanie. Fundament społeczeństwa wydaną przez Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak” otrzymał nagrodę Krakowska Książka Miesiąca.

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Analiza funkcjonalna w socjologii i antropologii społecznej, Ossolineum, Kraków 1971
  • Teoria i wyjaśnienie: z metodologicznych problemów socjologii, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973
  • System and Function, Academic Press, Nowy Jork 1974
  • Sociological Dilemmas: Toward a Dialectic Paradigm, Academic Press, Nowy Jork 1979
  • Robert K. Merton: An Intellectual Profile, St. Martin's Press, Nowy Jork 1986
  • Society in Action: The Theory of Social Becoming, The University of Chicago Press, Chicago 1991
  • Trust: A Sociological Theory, Cambridge University Press, Cambridge 1999
  • Trauma wielkiej zmiany, Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2000, ISBN 83-86759-99-2
  • Socjologia. Analiza społeczeństwa, Wyd. Znak, Kraków 2002, ISBN 83-240-0218-9
  • Socjologia zmian społecznych, Wyd. Znak, Kraków 2005, ISBN 83-240-0598-6
  • Socjologia wizualna: fotografia jako metoda badawcza, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2005, ISBN 83-01-14367-3
  • Zaufanie. Fundament społeczeństwa, Wyd. Znak, Kraków 2007, ISBN 978-83-240-0850-6
  • Socjologia codzienności (red. z Małgorzatą Bogunią-Borowską), Wyd. Znak, Kraków 2008, ISBN 978-83-240-0959-6
  • Socjologia – Lektury (red. z Markiem Kucią), Wyd. Znak, Kraków 2009, ISBN 83-240-0597-8
  • Kapitał społeczny: teoria przestrzeni międzyludzkiej, Wyd. Znak, Kraków 2016, ISBN 978-83-240-3460-4
  • Values in Society and Economy: Two Perspectives, Wydawnictwo Nieoczywiste, Warszawa 2018, ISBN 978-83-63391-70-6

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Aniela Madera. Pamięci prof. Henryka Sztompki. „Musiqs. Miesięcznik Akademii Muzycznej w Krakowie”. Wydanie wakacyjne, s. 1, 21 czerwca 2019. ISSN 2543-8344. 
  2. a b Piotr Sztompka: Autoreferat naukowy. uj.edu.pl, 2021. [dostęp 2021-11-13].
  3. Spętana akademia, Polska Akademia Nauk w dokumentach władz PRL. Materiały partyjne 1950–1986. Patryk Pleskot, Tadeusz Paweł Rutkowski (wybór, wstęp i opracowanie). T. I. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2009, s. 351.
  4. Socjologowie poza PZPR i w PZPR. „Informacja Bieżąca PTS”. Nr 87, s. 28, grudzień 2008. 
  5. Piotr Sztompka (ang.). ae-info.org. [dostęp 2016-11-23].
  6. Piotr Sztompka (ang.). isa-sociology.org. [dostęp 2016-11-23].
  7. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 marca 2014 r. o nadaniu orderów (M.P. z 2014 r. poz. 652).
  8. Prezydent RP odznaczył prof. Piotra Sztompkę. uj.edu.pl, 5 maja 2014. [dostęp 2021-11-14].
  9. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 września 2000 r. o nadaniu orderów (M.P. z 2000 r. nr 39, poz. 755).
  10. Odznaka Honoris Gratia dla prof. Piotra Sztompki. krakow.pl, 11 marca 2019. [dostęp 2021-11-14].
  11. Nota biograficzna na stronie Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. [dostęp 2015-03-18].
  12. Södertörns högskolas första hedersdoktor (szw.). sh.se, 12 listopada 2013. [dostęp 2015-11-01].
  13. Doktorat honoris causa Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie dla prof. Piotra Sztompki. asp.krakow.pl, 1 czerwca 2015. [dostęp 2015-11-01].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]