Prezydent miasta Krakowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Prezydent Miasta Krakowa
Prezydent Miasta Krakowa
Prezydent Miasta Krakowa
Obecny prezydent
Obecny prezydent – Jacek Majchrowski
Obecny prezydent – Jacek Majchrowski
Stanowisko
Państwo  Polska
Data utworzenia 16 kwietnia 1792
Pierwszy prezydent Franciszek Wielopolski
Długość kadencji 4 lata
Obecny prezydent Jacek Majchrowski
Obecny od 2002
Siedziba Urząd Miasta Krakowa,

Pałac Wielopolskich, Plac Wszystkich Świętych 3-4, Kraków

Strona internetowa

Prezydent Miasta Krakowa – najwyższy organ wykonawczy Miasta Krakowa. Jest zwierzchnikiem służbowym pracowników urzędu miasta, zwierzchnikiem kierowników miejskich jednostek organizacyjnych, a także służb, inspekcji i straży. Urząd ten został powołany 16 kwietnia 1792 roku, a jego powstanie wiązało się z wprowadzeniem 18 kwietnia 1791 Prawa o miastach.

Wybór[edytuj | edytuj kod]

Prezydent Krakowa zgodnie z ustawą z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta, (Dz. U. Nr 113 poz. 984 z późn. zm.) wybierany jest w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich, w głosowaniu tajnym w trakcie ogólnopolskich wyborów samorządowych, które odbywają się co 4 lata.

Przedmiot działalności i kompetencje Prezydenta[edytuj | edytuj kod]

Ustawowo Prezydentowi przynależy władza wykonawcza, wykonuje on uchwały Rady Miasta Krakowa i zadania określone przepisami prawa, kieruje bieżącymi sprawami Miasta oraz reprezentuje je na zewnątrz. Do zadań Prezydenta należy w szczególności:

  • przygotowywanie projektów uchwał Rady Miasta Krakowa
  • określanie sposobu wykonywania podjętych uchwał
  • gospodarowanie mieniem komunalnym
  • wykonywanie budżetu
  • zatrudnianie i zwalnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych
  • opracowywanie planu operacyjnej ochrony przed powodzią

Prezydent wykonuje swoje zadania przy pomocy Urzędu Miasta Krakowa, miejskich jednostek organizacyjnych oraz powiatowych służb, inspekcji i straży. Prezydent może powierzyć prowadzenie – w swoim imieniu – określonych spraw Miasta Zastępcom oraz Sekretarzowi Miasta.

Lista prezydentów Krakowa[edytuj | edytuj kod]

Rzeczpospolita Obojga Narodów[edytuj | edytuj kod]

# Imię i nazwisko Rozpoczęcie sprawowania urzędu Zakończenie sprawowania urzędu
1 Franciszek Wielopolski
(ur. 21 września 1732, zm. 14 stycznia 1809)
16 kwietnia 1792 11 września 1792
2 Maciej Bajer
(ur. ok. 1730, zm. po 1800)
12 września 1792 5 marca 1794
3 Filip Nereusz Lichocki
(ur. 28 maja 1749, zm. 28 sierpnia 1806)
6 marca 1794 23 kwietnia 1794
4 Michał Wohlman
(ur. przed 1740, zm. ?)
24 kwietnia 1794 14 czerwca 1794
5 Maciej Bajer
(ur. ok. 1730, zm. po 1800)
15 czerwca 1794 31 października 1798

Księstwo Warszawskie i Zabór austriacki[edytuj | edytuj kod]

Po III Rozbiorze Polski Kraków został włączony do Monarchii Habsburgów.

# Imię i nazwisko Rozpoczęcie sprawowania urzędu Zakończenie sprawowania urzędu
6 Filip Nereusz Lichocki
(ur. 28 maja 1749, zm. 28 sierpnia 1806)
1 listopada 1798 31 sierpnia 1802
7 Dominik Drdatzki 1 września 1802 1805
8 Józef Gollmayer 1805 1810
9 Stanisław Kostka Zarzecki 1 grudnia 1810 2 listopada 1815

Wolne Miasto Kraków[edytuj | edytuj kod]

Państwo to zostało utworzone 18 października 1815 roku z południowego skrawka Księstwa Warszawskiego i było półdemokratyczną republiką konstytucyjną opartą na Kodeksie Napoleona i własnej konstytucji. Wolne Miasto stało się ostoją dla osób z pozostałych zaborów i powstańczym „korytarzem”.

# Imię i nazwisko Rozpoczęcie sprawowania urzędu Zakończenie sprawowania urzędu
10 Józef Matecki
(ur. 1776, zm. 1819)
1 stycznia 1816 11 kwietnia 1816
11 Feliks Grodzicki
(ur. ok. 1760, zm. 1838 )
11 kwietnia 1816 31 lipca 1816

Zabór austriacki i Wielkie Księstwo Krakowskie[edytuj | edytuj kod]

Po powstaniu krakowskim, zorganizowanym przeciwko dominacji austriackiej, ale i faktycznie przeciwko trzem zaborcom naraz (czyli tzw. „państw opiekuńczych” Rzeczypospolitej Krakowskiej), miasto zostało w 1846 roku zaanektowane przez Austrię, w której granicach pozostawało aż do roku 1918. Nazwę Rzeczpospolita Krakowska zastąpiono nową: Wielkie Księstwo Krakowskie.

# Imię i nazwisko Rozpoczęcie sprawowania urzędu Zakończenie sprawowania urzędu
12 Józef Walenty Krzyżanowski
(ur. 1799, zm. 19 kwietnia 1849)
7 października 1848 19 kwietnia 1849
13 Ignacy Paprocki 19 kwietnia 1849 27 czerwca 1853
14 Fryderyk Tobiaszek
(ur. ok. 1803, zm. 28 sierpnia 1856)
1 lipca 1853 28 sierpnia 1856
15 Andrzej Seidler-Wiślański
(ur. 4 sierpnia 1812, zm. 1 kwietnia 1895)
26 października 1856 12 września 1866
16 Józef Dietl
(ur. 24 stycznia 1804, zm. 18 stycznia 1878)
13 września 1866 18 czerwca 1874
17 Mikołaj Zyblikiewicz
(ur. 28 listopada 1823, zm. 16 maja 1887)
2 lipca 1874 7 lutego 1881
18 Ferdynand Weigel
(ur. 31 grudnia 1826, zm. 28 czerwca 1901)
17 lutego 1881 17 września 1884
19 Feliks Szlachtowski
(ur. 20 listopada 1820, zm. 11 marca 1896)
17 września 1884 10 maja 1893
20 Józef Friedlein
(ur. 4 lutego 1831, zm. 25 maja 1917)
24 maja 1893 7 lipca 1904
21 Juliusz Leo
(ur. 15 września 1861, zm. 21 lutego 1918)
11 lipca 1904 21 lutego 1918
22 Jan Kanty Federowicz
(ur. 6 sierpnia 1858, zm. 13 lipca 1924)
6 marca 1918 13 lipca 1924

II Rzeczpospolita[edytuj | edytuj kod]

# Imię i nazwisko Rozpoczęcie sprawowania urzędu Zakończenie sprawowania urzędu
23 Zdzisław Wawrausch
(ur. 1865, zm. 1932)
21 lipca 1924 18 lipca 1925
24 Witold Ostrowski
(ur. 15 czerwca 1875, zm. 14 sierpnia 1942)
21 lipca 1925 4 czerwca 1926
25 Karol Rolle
(ur. 1 kwietnia 1871, zm. 28 listopada 1954)
19 czerwca 1926 13 lipca 1931
26 Władysław Belina-Prażmowski
(ur. 3 maja 1888, zm. 13 października 1938)
16 lipca 1931 11 lutego 1933
27 Mieczysław Kaplicki
(ur. 12 grudnia 1875, zm. 7 sierpnia 1959)
16 lutego 1933 1 lutego 1939
28 Bolesław Czuchajowski
(ur. 23 lipca 1896, zm. 3 lipca 1941)
21 kwietnia 1939 3 września 1939

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

W czasach okupacji niemieckiej władza w Krakowie została przekazana pod kontrolę niemieckich prezydentów-komisarzy. 20 września 1939 prezydent Bolesław Czuchajowski został usunięty z funkcji i aresztowany, co równocześnie oznaczało likwidację polskiego rządu miasta. Na czele Zarządu Miasta Krakowa stanął nadburmistrz Drezna Ernst Zörner. W czasie okupacji hitlerowskiej Kraków funkcjonował jako stolica Generalnego Gubernatorstwa.

# Imię i nazwisko Rozpoczęcie sprawowania urzędu Zakończenie sprawowania urzędu
29 Stanisław Klimecki
(ur. 20 listopada 1883, zm. 11 grudnia 1942)
3 września 1939 20 września 1939

Komisaryczni prezydenci Krakowa w stolicy Generalnego Gubernatorstwa:

# Imię i nazwisko Rozpoczęcie sprawowania funkcji Zakończenie sprawowania funkcji
- Ernst Zörner[1]
(ur. 27 czerwca 1895, zm. ?)
20 września 1939 22 lutego 1940
- Karl Schmid[1] 23 lutego 1940 marzec 1941
- Rudolf Pavlu[1]
(ur. 15 lipca 1902, zm. 1949)
kwiecień 1941 kwiecień 1943
- Josef Krämer[1] kwiecień 1943 18 stycznia 1945

Polska Rzeczpospolita Ludowa[edytuj | edytuj kod]

# Imię i nazwisko Rozpoczęcie sprawowania urzędu Zakończenie sprawowania urzędu
30 Aleksander Żaruk-Michalski
(ur. 26 lutego 1906, zm. 22 listopada 1992)
21 stycznia 1945 2 lutego 1945
31 Alfred Fiderkiewicz
(ur. 2 sierpnia 1886, zm. 8 czerwca 1972)
5 lutego 1945 11 czerwca 1945
32 Stefan Wolas
(ur. 13 czerwca 1897, zm. 14 lutego 1976)
14 czerwca 1945 6 października 1947
33 Henryk Dobrowolski
(ur. 1904, zm. 7 lutego 1985)
6 października 1947 6 czerwca 1950
34 Marcin Waligóra
(ur. 1906, zm. 1979)
6 czerwca 1950 7 kwietnia 1954
35 Tadeusz Mrugacz
(ur. 3 lipca 1907, zm. 1 lutego 1978)
7 kwietnia 1954 24 października 1957
36 Wiktor Boniecki
(ur. 17 kwietnia 1918, zm. 2 kwietnia 1997)
24 października 1957 6 listopada 1959
37 Zbigniew Skolicki
(ur. 6 sierpnia 1908, zm. 28 listopada 1971)
6 listopada 1959 5 czerwca 1969
38 Jerzy Pękala
(ur. 30 września 1929 )
6 czerwca 1969 26 kwietnia 1978
39 Edward Barszcz
(ur. 3 kwietnia 1928, zm. 25 maja 1981)
27 kwietnia 1978 20 czerwca 1980
40 Józef Gajewicz
(ur. 12 marca 1944)
26 września 1980 8 grudnia 1982
41 Tadeusz Salwa
(ur. 11 grudnia 1943, zm. 12 czerwca 2014)
9 grudnia 1982 13 stycznia 1990

III Rzeczpospolita[edytuj | edytuj kod]

Lp. Zdjęcie Imię i nazwisko
(partia polityczna)
Objęcie
urzędu
Złożenie
urzędu
Długość
urzędowania
42. Noimage.svg
Jerzy Rościszewski
(PPZ)
(ur. 1935)
1990-02-099 lutego 1990 1990-06-2020 czerwca 1990 131 dni
43. Noimage.svg
Jacek Woźniakowski
(1920–2012)
1990-06-2020 czerwca 1990 1991-01-1111 stycznia 1991 113 dni
44. Noimage.svg
Krzysztof Bachmiński
(ur. 1951)
1991-02-077 lutego 1991 1992-09-3030 września 1992 601 dni
45. Noimage.svg
Józef Lassota
(UW)
(ur. 1943)
1992-10-099 października 1992 1998-11-044 listopada 1998 2217 dni
46. Andrzej Golas.jpg
Andrzej Gołaś
(RS)
(ur. 1946)
1998-11-044 listopada 1998 2002-11-1919 listopada 2002 1476 dni
47. Jacek Majchrowski new.jpg
Jacek Majchrowski
(SLD)
(ur. 1947)
2002-11-1919 listopada 2002 5845 dni

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d „Komisarz miasta Krakowa” z nadania okupacyjnych władz niemieckich.