Alfred Fiderkiewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Alfred Fiderkiewicz
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 2 sierpnia 1886
Horodenka
Data i miejsce śmierci 8 czerwca 1972
Warszawa
Prezydent Krakowa
Okres od 5 lutego 1945
do 14 czerwca 1945
Przynależność polityczna Polska Partia Robotnicza
Poprzednik Aleksander Żaruk-Michalski
Następca Stefan Wolas
Ambasador RP w Kanadzie
Okres od 1946
do 1948
Poprzednik Wacław Babiński
Następca Eugeniusz Milnikiel
Ambasador RP na Węgrzech
Okres od 1948
do 1949
Poprzednik Piotr Szymański
Następca Henryk Minc
Odznaczenia
Order Budowniczych Polski Ludowej Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
Grób Fiderkiewicza na warszawskim Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

Alfred Jan Fiderkiewicz (ur. 2 sierpnia 1886 w Horodence, zm. 8 czerwca 1972 w Warszawie) – działacz ruchu robotniczego i ludowego, poseł na Sejm I kadencji w II RP, prezydent Krakowa.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W latach 1904-1910 pracował jako robotnik w USA. Studiował na Uniwersytecie w Bostonie (1910–1914). Od 1914 do 1922 był zatrudniony w szpitalu jako chirurg. Działał w ruchu socjalistycznym i w związkach zawodowych. Po powrocie do Polski w 1922 został wybrany posłem na Sejm I kadencji z okręgu Kalisz jako przedstawiciel PSL „Wyzwolenia”. W 1924 związał się z Niezależną Partią Chłopską, pełnił obowiązki przewodniczącego jej Zarządu Głównego w latach 1924–1927. Jednocześnie od 1925 działał w Komunistycznej Partii Polski. W 1926 był kandydatem KPP i NPCh na prezydenta Rzeczypospolitej.

W 1927 na kilka miesięcy został osadzony na Pawiaku. W 1928 na krótki okres aresztowany przez władze polskie, wyjechał do Gdańska, a później na dwa miesiące do ZSRR. Po powrocie do Polski praktykował jako lekarz w Milanówku (do 1943). Jego dom był miejscem kontaktów i nielegalnych spotkań członków KPP. Pod koniec lat 30. oddelegowany do działalności w ruchu demokratycznym, był członkiem Klubu Demokratycznego w Warszawie, zasiadał również we władzach Stronnictwa Demokratycznego. Po klęsce wrześniowej 1939 komuniści nadal spotykali się w jego mieszkaniu. 14 IX 1940 aresztowany przez gestapo, dzięki wysokiemu okupowi zwolniony po 2 miesiącach. W połowie 1941 zakładał w Warszawie organizację „Proletariusz”, w styczniu 1942 przystąpił do PPR. Blisko współdziałał z Marcelim Nowotką, Pawłem Finderem i innymi czołowymi działaczami PPR. Był organizatorem spotkań przedstawicieli PPR i Delegatury Rządu w lutym i marcu 1943. W jego domu w Milanówku często odbywały się narady kierownictwa PPR. 28 VI 1943 ponownie aresztowany, od sierpnia 1943 do stycznia 1945 więziony w niemieckim obozie koncentracyjnym KL Auschwitz.

Po zakończeniu wojny przez krótki okres pełnił obowiązki prezydenta Krakowa (od 5 lutego do 14 czerwca 1945). Od 1945 do 1949 pracował w dyplomacji w charakterze chargé d’affaires w Londynie, posła w Montrealu i Budapeszcie. Od 1948 w PZPR, z jej ramienia przewodniczył Związkowi Zawodowemu Pracowników Służby Zdrowia. Był również dyrektorem Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce.

Napisał kilka książek, głównie o charakterze wspomnieniowym.

Został pochowany w Alei Zasłużonych na cmentarzu Wojskowym na Powązkach[1].

Odznaczony m.in. Orderem Budowniczych Polski Ludowej, Krzyżem Komandorskim i Oficerskim (19 lipca 1946)[2] Orderu Odrodzenia Polski oraz Sztandaru Pracy I klasy[3].

Jego żona Stanisława z d. Urbanik (25 XII 1890 - 16 III 1966) również była działaczką komunistyczną.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Juliusz Jerzy Malczewski: Cmentarz komunalny (dawny wojskowy) na Powązkach. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1975, s. 11.
  2. M.P. z 1947 r. Nr 16, poz. 35
  3. Kurier Polski”, nr 134 z 9 czerwca 1972, s. 2 (nekrolog)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Biuletyn Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce, XXV, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1973, s. 10-12
  • Ludwik Hass, Masoneria polska XX wieku: losy, loże, ludzie, Wydawnictwo „Kopia”, Warszawa 1996, s. 177–178 (nota biograficzna z informacją o przynależności do loży)
  • Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego t. 2, Warszawa 1987.
  • (red. Jacek Majchrowski), Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 1994, s. 276 (biogram nr 328)
  • Edward Gronczewski, Walczyli o Polskę Ludową, Warszawa 1982.