Przełęcz Sieniawska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przełęcz Sieniawska
Stacja kolejowa w Pyzówce – najniższe miejsce Przełęczy Sieniawskiej
Stacja kolejowa w Pyzówce – najniższe miejsce Przełęczy Sieniawskiej
Państwo  Polska
Wysokość 711 m n.p.m.
Pasmo Karpaty, Gorce, Beskid Orawsko-Podhalański
Sąsiednie szczyty Janiłówka, Kułakowy Wierch
Położenie na mapie Gorców, Pienin, Beskidu Sądeckiego
Mapa lokalizacyjna Gorców, Pienin, Beskidu Sądeckiego
Przełęcz Sieniawska
Przełęcz Sieniawska
Ziemia49°31′18,2″N 19°57′34,6″E/49,521722 19,959611

Przełęcz Sieniawska (711 m) – przełęcz w Beskidach Zachodnich, rozdzielająca Beskid Orawsko-Podhalański na zachodzie od Gorców na wschodzie[1].

Przełęcz Sieniawska leży w grzbiecie, będącym w tym miejscu wododziałem pomiędzy dorzeczami dwóch dużych, karpackich dopływów Wisły: Raby (na północy) i Dunajca (na południu). Na północ spod przełęczy spływają drobne cieki wodne, będące lewobrzeżnymi dopływami źródłowego toku Raby. Na południe natomiast spływa jeden ze źródłowych cieków potoku Charczynka (lub Chorczynka), będący prawobrzeżnym dopływem Lepietnicy, która z kolei jest lewobrzeżnym dopływem Czarnego Dunajca[2].

Najbliższymi nazwanymi szczytami w otoczeniu przełęczy są Janiłówka (817 m) na zachodzie (w Beskidzie Orawsko-Podhalańskim) oraz Kułakowy Wierch (840 m) na północnym wschodzie (już w Gorcach)[2].

Przez siodło przełęczy, w głębokim na kilka metrów wykopie, przebiega wybudowana w 1899 r. linia kolejowa nr 99 (ChabówkaZakopane). Z tego względu czasami podawana jest jeszcze dawna, „naturalna” wysokość przełęczy: 719 m n.p.m. Na samej przełęczy znajduje się na tej linii przystanek kolejowy Pyzówka[2]. Pierwotnie planowano w tym miejscu budowę tunelu, planów tych jednak zaniechano i poprzestano na wykopie. Główna zmiana pierwotnego projektu polegała na usunięciu 155 metrowego tunelu przy dziale wód (km 15) i zastąpieniu go przez przekop kilkunastu metrów głębokości, przy podniesieniu niwelety o 4 do 5 metrów. Przekop ten wykonany w ciągle usuwającem się rumowisku, dał jednakże w następstwie wiele kłopotu przedsiębiorstwu, tak, że oszczędność uzyskana przez zniesienie tunelu, stała się co najmniej wątpliwą)[3].

Droga z doliny Raby do Nowego Targu nie wykorzystywała nigdy Przełęczy Sieniawskiej, wiodąc (także obecnie) przez płaską wierzchowinę Obidowej i Klikuszową. Na przełęcz wyprowadza jedynie lokalna droga z Sieniawy, która rozgałęzia się tu w kierunku zachodnim (do Pyzówki) i wschodnim (do Klikuszowej)[2].

Szlaki turystyczne[edytuj]

Przez przełęcz, w przybliżeniu grzbietem wododziałowym, przechodzi znakowany szlak turystyczny łączący Beskid Orawsko-Podhalański z Gorcami[2]:

szlak turystyczny niebieski Przełęcz Sieniawska – JaniłówkaTrubaczBielankaKierówka – przełęcz Pod ŻeleźnicąŻeleźnica. 2:15 h, ↓ 2 h
szlak turystyczny niebieski Przełęcz Sieniawska – Kułakowy Wierch (Obidowa) – SkałkaJaworzyna – Stare Wierchy. 2.15 h, ↓ 1.50 h

Przypisy

  1. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  2. a b c d e Gorce. Mapa turystyczna 1:50 000. Kraków: Compass, 2007. ISBN 978-83-89165-39-8.
  3. Kolej Chabówka-Zakopane i udział kraju w budowie kolei lokalnych (Folkierski Władysław, Lwów 1900)