RWD-9

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
RWD-9
RWD-9
Dane podstawowe
Państwo  Polska
Producent DWL
Konstrukcja Mieszana
Załoga 4 osoby
Historia
Data oblotu 1933
Wycofanie ze służby 1938
Liczba wypadków
 • w tym katastrof

1
Dane techniczne
Napęd Walter Bora, GR-760
Moc 162 kW (220 KM), 212 kW (290 KM)
Wymiary
Rozpiętość 11,64 m
Długość 7,6 m
Wysokość 2,03 m
Powierzchnia nośna 16 m²
Masa
Własna 560 kg
Zapas paliwa 160 l
Osiągi
Prędkość maks. 281 km/h
Prędkość przelotowa 255 km/h / 245 km/h (dla silnika GR-760)
Prędkość minimalna 54 km/h
Prędkość wznoszenia 6,1 m/s
Pułap 7000 m
Zasięg 800 km (dla silnika GR-760)
Rozbieg 55 m

RWD-9polski samolot, rozwinięcie konstrukcji RWD-6, który w 1932 wygrał zawody Challenge International des Avions de Tourisme.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Podobnie jak w przypadku RWD-6 prototyp samolotu zbudowany został z pieniędzy społecznych. Zbudowany został specjalnie z myślą o uczestnictwie w zawodach Challange w 1934 roku. W konstrukcji uwzględniono przyczynę katastrofy, w której zginęli Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura, tzn. zbyt mało sztywne skrzydło. Pierwszy lot RWD-9 odbył się 4 grudnia 1933 roku. Samolot oblatał pilot doświadczalny RWD, Kazimierz Chorzewski. Prototyp napędzany był rzędowym silnikiem Menasco o mocy 195 kW (265 KM), 4 egz. w wersji RWD-9S posiadała prototypowe polskie silniki gwiazdowe z reduktorem Skoda GR-760 o mocy 213 kW (290 KM) konstrukcji inż. Stanisława Nowkuńskiego, a 4 kolejne egzemplarze w wersji RWD-9W z czechosłowackimi silnikami Walter Bora o mocy 162 kW (220 KM).

Innowacyjnością RWD-9 było: zastosowanie interceptorów sprzężonych z lotkami (dla poprawy sterowności poprzecznej na małych prędkościach), szczelinowe klapy również sprzężone z lotkami i slotami (dla obniżenia prędkości minimalnej), sprawny system składania skrzydła (czas jedynie 44 sekundy), podwozie z amortyzacją o dużym skoku i skutecznymi hamulcami (dla skrócenia dobiegu).

Samolot RWD-9S nr. rej. SP-DRD z nr. konkursowym 71, załoga kpt. Jerzy Bajan i mech. Gustaw Pokrzywka zajęła na Challange’u w 1934 I miejsce. II miejsce także należało do Polaków – samolot SP-DRC pilotowała załoga Stanisław Płonczyński i Stanisław Ziętek. Kolejne miejsca zajęte przez RWD-9S na tych zawodach to 7 i 15, ponadto RWD-9W w barwach Czechosłowacji zajął 8 miejsce (pilot Jan Anderle).

W samolocie SP-DRC, w katastrofie nad Zatoką Gdańską zginął lecący jako pasażer gen. Gustaw Orlicz-Dreszer z pilotem, kpt. Aleksandrem Łagiewskim w wyniku zawadzenia samolotem o taflę wody.

Losy poszczególnych egzemplarzy[edytuj | edytuj kod]

  • nr ser. 62 – znaki (brak) – silnik Menasco Buccaner – pierwszy prototyp wyposażony w rzędowy, skrzydła bez klap i płaskie szyby kabiny. Używany przez DWL do prób w locie, później przebudowany na RWD-20.
  • nr ser. 90 – SP-DRF – silnik Skoda GR760 – w 1936 zniszczony w wypadku w Ustianowej – pilot kpt. Edward Peterek (komendant Wojskowego Ośrodka Szybowcowego) i mechanik (?) wyszli z niewielkimi obrażeniami.
  • nr ser. 95 – SP-DRA – silnik Walter Bora – pozostawiony Algierze po uszkodzeniu silnika – sprzedany lotnictwu hiszpańskiemu – nr rej EM-W46 – rozbity 31.10.1936 koło Limoux (Francja) – zachował się oryginalny ster kierunku oraz drobne elementy.
  • nr ser. 96 – SP-DRC – silnik Skoda GR760 – rozbity 16.07.1936 – prawdopodobnie zwadził o wodę, pojawiały się plotki o sabotażu (konstruktorów nie dopuszczono do wraku!). Śmierć ponieśli – pilot kpt. Aleksander Łagiewski i pasażer gen. Gustaw Orlicz-Dreszer.
  • nr ser. 97 – SP-DRB – silnik Walter Bora – sprzedany lotnictwu hiszpańskiemu – nr rej EM-W50(?) – dalsze losy nie znane.
  • nr ser. 98 – OK-AMD – silnik Walter Bora – używany przez Czechosłowackie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych – sprzedany 1.12.1937 – dalsze losy nie znane.
  • nr ser. 99 – SP-DRD – silnik Skoda GR760 – Przekazany kpt. Bajanowi jako nagroda za zwycięstwo w Challange, później w latach 1936-1938 używany w Aeroklubie Warszawskim. Zniszczony we wrześniu 1939.
  • nr ser 100 – SP-DRE – silnik Skoda GR760 – zakupiony przez francuski Ośrodek Prób Lotniczych (Centre d’Essai en Vol) w Villacoublay – nr rej. F-AKHE po zniszczeniu silnika nieumiejętną obsługą skasowany.
  • nr ser 101 – OK-AMC – silnik Walter Bora – poważnie uszkodzony przed Challange – po naprawie używany przez Czechosłowackie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych – dalsze losy nie znane.

Rekonstrukcja samolotu[edytuj | edytuj kod]

Fundacja Zabytki Polskiego Nieba przygotowuje rekonstrukcję samolotu RWD-9. Obecnie inicjatywa ta jest w fazie początkowej, gromadzone są materiały i opracowania, które pozwolą przygotować dokumentację techniczną rekonstruowanego samolotu[1].

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Glass A., Polskie konstrukcje lotnicze do 1939, Tom II, Stratus, Sandomierz 2007.
  • Taylor J.H. (ed.), Jane’s Encyclopedia of Aviation, Studio Editions, London 1989, s. 29.
  • Cynk Jerzy B., Polish Aircraft 1893–1939, Putnam, London 1971, ISBN 0-370-00085-4.
  • Dulęba Leszek, Glass Andrzej, Samoloty RWD, WKiŁ, Warszawa 1983, ISBN 83-206-0315-3.