RWD-13

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
RWD-13
RWD-13
Dane podstawowe
Państwo  Polska
Producent Doświadczalne Warsztaty Lotnicze
Typ samolot jednosilnikowy, górnopłat
Konstrukcja Mieszana (kadłub spawany z rur stalowych), kryta płótnem, drewniane skrzydła oraz usterzenie.
Załoga 1
Historia
Data oblotu 15 stycznia 1935
Lata produkcji 1936-1939
Egzemplarze ok. 100
Dane techniczne
Napęd PZInż Walter Major
Moc 130 KM
Wymiary
Rozpiętość 11,50 m
Długość 7,85 m
Wysokość 2,05 m
Powierzchnia nośna 16 m²
Masa
Własna 530 kg
Użyteczna 360 kg
Startowa 930 kg
Osiągi
Prędkość maks. 210 km/h
Prędkość przelotowa 180 km/h
Prędkość minimalna 67 km/h
Prędkość wznoszenia 3,8 m/s
Pułap 4200 m
Zasięg 900 km
Dane operacyjne
Liczba miejsc
2
Rzuty
Rzuty samolotu

RWD-13 – polski samolot turystyczny skonstruowany przez zespół RWD i produkowany w licznej serii przed II wojną światową.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Samolot RWD-13 został skonstruowany pod koniec 1934 w Doświadczalnych Warsztatach Lotniczych na Okęciu w Warszawie jako rozwinięcie linii samolotów turystycznych (de facto sportowych): RWD-6 – zwycięzcy Międzynarodowych Zawodów Samolotów Turystycznych Challenge 1932 i RWD-9 – zwycięzcy Challenge 1934. Głównymi konstruktorami byli Stanisław Rogalski i Jerzy Drzewiecki, obliczeniami zajmował się Leszek Dulęba. Ponieważ samolot miał być w odróżnieniu od swoich poprzedników maszyną użytkową, a nie zawodniczą, w porównaniu z RWD-9 miał silnik rzędowy o dwukrotnie mniejszej mocy i mniejszą mechanizację skrzydeł. Mimo to zachował zalety takie jak krótki start i lądowanie, dość dużą prędkość jak na moc silnika oraz łatwość pilotażu i stateczność.

Prototyp (nr rej SP-AOA) został oblatany 14 stycznia 1935. Do 1939 zbudowano około 85 samolotów w wersji turystycznej.

Wbrew obiegowym opiniom do budowy prototypu nie został wykorzystany wycofany samolot RWD-6bis. Mit ten wziął się prawdopodobnie stąd, ze na pierwszych szkicach samolot miał oznaczenie RWD-6bis zmienione potem na RWD-13. Samolot RWD-13 konstrukcyjne dużo bliższy był samolotowi RWD-9.

Samolot okazał się bardzo udaną konstrukcją, która pozwoliła zakładom RWD odnieść sukces komercyjny, również za granicą. Samoloty RWD-13 sprzedawane były m. in do Hiszpanii i Brazylii.

W 1937 opracowano wersję samolotu sanitarnego RWD-13S, posiadającą miejsce na nosze po prawej stronie kabiny oraz odpowiednią klapę po prawej stronie kadłuba. Opracowano też wersję turystyczno-sanitarną RWD-13TS (znaną też jako RWD-13ST), wyposażoną w 3 fotele oraz drzwi do noszy. Po zdemontowaniu prawego fotela można było w niej wstawić nosze. Do 1939 zbudowano 15 samolotów RWD-13S, w tym kilka RWD-13TS.

Jeden egzemplarz został przez prezydenta Polski przekazany 14 kwietnia 1939 roku szachowi Iranu. Był to prezent z okazji zaślubin Rezy Szacha z egipską księżniczką Fawitią. Na trasie do Tehereanu samolot pilotowali doktor Eugeniusz Przysiecki oraz kapitan Stefan Kryński. Dalszy los maszyny jest nieznany[1].

Wojnę przetrwało kilka egzemplarzy. Nieliczne zostały sprowadzone do Polski. Jeden z nich użytkowany był przez funkcjonariuszy UB. W latach 50 wszystki samoloty "obce ideologicznie" zostały zniszczone. Zachował się tylko jeden egzemplarz o nr rej. SP-BNU, który można oglądać w ekspozycji Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie, drugi zaś (latający) w Museu Asas de um Sonho w Itu k. São Paulo w Brazylii[2].

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Replika samolotu RWD-13 SP-WDL używanego przed 1939 do transportu i reklamy wyrobów Wedel. Politechnika Gdańska, 2015

Jednosilnikowy trzymiejscowy górnopłat zastrzałowy konstrukcji mieszanej. Kadłub spawany z rur stalowych, kryty płótnem, w przedniej części blachą aluminiową. Proste skrzydła dwudźwigarowe konstrukcji drewnianej kryte płótnem, w przedniej części sklejką, o obrysie prostokątnym, wyposażone w automatyczne sloty. Usterzenie klasyczne, konstrukcji drewnianej, kryte sklejką i płótnem. Podwozie samolotu stałe, klasyczne z płozą ogonową. Kabina trzyosobowa: z przodu dwa fotele z podwójnymi sterownicami, z tyłu jeden fotel i miejsce na bagaż.

Napęd stanowi silnik rzędowy 4-cylindrowy PZInż. Walter Major o mocy startowej 130 KM. Dwa zbiorniki paliwa w płacie mieszczą łącznie 140 litrów paliwa.

Przypisy

  1. Kurjer Poznański, 14 kwietnia 1939r, http://www.polona.pl/item/17882409/6/
  2. Maciej Stefanicki: Samoloty RWD w Brazylii, Izraelu i USA (pol.). [dostęp 14 października 2008].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Glass: Samolot turystyczny RWD-13 / Andrzej Glass, Piotr Woźniak. Muzeum Lotnictwa Polskiego, 2004. ISBN 83-915921-9-7.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]