Stanisław Gano

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Gano
Ilustracja
generał brygady generał brygady
Data i miejsce urodzenia 17 maja 1895
Opatów, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 5 lipca 1968
Casablanca, Maroko
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Poland badge.jpg Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie
Jednostki Oddział II SG
11 Pułk Piechoty
Oddział II SG
Oddział II Sztabu NW
Stanowiska attaché wojskowy
zastępca dowódcy pułku
kierownik referatu
szef oddziału
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami Medal Niepodległości Srebrny Krzyż Zasługi Kawaler I klasy Orderu Białej Róży Finlandii
Odsłonięty w styczniu 2013 r., staraniem Ambasady RP w Rabacie, nowy grób Generała Stanisława Gano na Cmentarzu chrześcijańskim w Casablance, zaprojektowany przez inż. M.Flachę.

Stanisław Włodzimierz Paweł Gano[1] ps. „Stanisław” (ur. 17 maja 1895[2] w Opatowie, zm. 5 lipca 1968 w Casablance) – oficer dyplomowany piechoty Wojska Polskiego II RP i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, szef Oddziału II Sztabu Naczelnego Wodza, mianowany generałem brygady w 1964.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Był synem Zachariasza Wacława Gano, notariusza w Opatowie[3] i Marii Heleny z Mroczkowskich. W 1931 r. zawarł związek małżeński z Bronisławą Władysławą ze Szczepańskich Mieszanowską w Warszawie w parafii Ewangelicko-Augsburskiej[4]

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Studiował w Instytucie Technologicznym w Moskwie. Podczas I wojny światowej był oficerem saperów w armii rosyjskiej, następnie w 4 Dywizji Strzelców Polskich, po odzyskaniu niepodległości w 2 Dywizji Piechoty Legionów. Był absolwentem Wyższej Szkoły Wojennej. Z dniem 1 października 1924 roku, po ukończeniu kursu i uzyskaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, przydzielony został do Oddziału III Sztabu Generalnego. 16 grudnia 1925 roku został przesunięty ze stanowiska referenta na stanowisko kierownika referatu[5]. 24 lipca 1928 roku został przeniesiony z Biura Ogólno Organizacyjnego Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie do Ekspozytury Nr 1 Oddziału II Sztabu Generalnego[6].

Z dniem 1 maja 1933 roku został przeniesiony ze Sztabu Głównego na stanowisko attaché wojskowego przy Poselstwie Polskim w Helsinkach[7]. Z dniem 30 czerwca 1935 roku został przeniesiony do dyspozycji szefa Biura Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych[8]. W grudniu tego roku został przeniesiony do 51 pułku piechoty Strzelców Kresowych w Brzeżanach stanowisko dowódcy batalionu. 19 marca 1937 roku został awansowany do stopnia podpułkownika ze starszeństwem z dniem 19 marca 1937 roku i 43. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W kwietniu tego roku został przeniesiony do 11 pułku piechoty w Tarnowskich Górach na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[9]. W lutym 1939 roku powrócił do Oddziału II Sztabu Głównego na stanowisko kierownika Samodzielnego Referatu Technicznego[9].

W czasie II wojny światowej był najpierw zastępcą szefa, a potem szefem Oddziału II Sztabu Naczelnego Wodza. Uważany jest za jednego z autorów sukcesów tej służby. Do stopnia pułkownika został awansowany ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1943 roku w korpusie oficerów piechoty.

W 1945 roku przekazał Brytyjczykom w depozyt, na ich żądanie, akta wywiadowcze II Oddziału Sztabu Naczelnego Wodza. Akta nie zawierały kartoteki agentów, którą płk Gano rozkazał spalić, by nie weszła w posiadanie Sowietów. Po demobilizacji osiedlił się w Maroku.

Uchwałą Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej z 26 września 1946 roku pozbawiony został obywatelstwa polskiego, które przywrócono mu pośmiertnie w 1971 roku.

Awansowany przez Naczelnego Wodza, gen. broni Władysława Andersa generałem brygady ze starszeństwem z 1 stycznia 1964 roku w korpusie generałów[9].

Zmarł 5 lipca 1968 roku w Casablance[9].

Staraniem Ambasady RP w Rabacie w dniu 27 stycznia 2013 odsłonięto nowy pomnik nagrobny Generała na Cmentarzu chrześcijańskim w Casablance. W uroczystości uczestniczyli między innymi kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Stanisław Ciechanowski, wysoki komisarz do spraw kombatantów Królestwa Maroka Mustafa El Ktiri, konsul USA w Casablance Erica Magallon oraz burmistrz Opatowa Andrzej Chaniecki.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. W 1935 dokonano zmiany imienia ze Stanisław na Stanisław Włodzimierz Paweł. Stwierdzenia. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 8, s. 57, 1 czerwca 1935. 
  2. Genealogia, Program indeksacji aktów stanu cywilnego i metryk kościelnych, metryki.genealodzy.pl [dostęp 2018-05-31].
  3. Super User, Urząd Miasta i Gminy w Opatowie - Opatowskie ciekawostki, www.umopatow.pl [dostęp 2018-05-31] (pol.).
  4. Akt małżeństwa na genealodzy.pl, dostęp 2018-05-31, http://poczekalnia.genealodzy.pl/pliki/AP-Warszawa/USCWarszawa_JeszczeNieWAPW/0181_EwAugsburskie/EwAugsb_1931MZ/M/152-153.jpg
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 132 z 16 grudnia 1925 roku, s. 721.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 24 lipca 1928 roku, s. 227.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933 roku, s. 131.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 1 czerwca 1935 roku, s. 55.
  9. a b c d Kryska-Karski i Żurakowski 1991 ↓, s. 94.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 41 z 6 grudnia 1921 roku, s. 1608.
  11. M.P. z 1933 r. Nr 258, poz. 276.
  12. Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 2, s. 21, 11 listopada 1936. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]