Stowarzyszenie Architektów Polskich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stowarzyszenie Architektów Polskich
Ilustracja
Logo stowarzyszenia
Państwo  Polska
Siedziba Warszawa
Data założenia lipiec 1934
Rodzaj stowarzyszenia stowarzyszenie
Zasięg Rzeczpospolita Polska
Prezes Mariusz Ścisło
Nr KRS 0000081335
Data rejestracji 31 stycznia 2002
brak współrzędnych
Strona internetowa

Stowarzyszenie Architektów Polskich (oficjalny skrót SARP) – ogólnopolskie stowarzyszenie zawodowe zrzeszające architektów. Założone w 1934 r.

Siedziba Zarządu Głównego SARP mieści się w pałacu Zamoyskich przy ul. Foksal 2 w Warszawie.

Historia[edytuj]

Historia działalności stowarzyszeniowej architektów w Polsce sięga 1877 r. Z inicjatywy budowniczych i inżynierów założono Krakowskie Towarzystwo Techniczne, późniejsza zaś aktywność architektów działała w ramach warszawskiego Towarzystwa Popierania Handlu i Przemysłu (1899 r.). Kontynuacją tych starań stała się samodzielna Delegacja Architektów Polskich utworzona w 1908 roku po Międzynarodowym Kongresie Architektów w Wiedniu. Głównym zadaniem DAP miało być reprezentowanie dążeń architektów polskich działających we wszystkich zaborach. Dzięki tworzeniu wspólnych ekspozycji architektonicznych na wystawach i kongresach oraz organizacji konkursów, architektura polska zaistniała na arenie międzynarodowej. Wypracowywano także jednolite stanowisko wobec ochrony wykonywania zawodu architekta oraz szereg postulatów w sprawie organizacji szkolnictwa architektonicznego. Jednym z ważniejszych osiągnięć środowiska, przed uzyskaniem niepodległości, było opracowanie zasad regulaminów konkursów architektonicznych (1911 r.)[1][2].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości Koło Architektów w Warszawie zorganizowało I Powszechny Zjazd Architektów (1919 r.). W 1926 roku powstało w Warszawie Stowarzyszenie Architektów Polskich – SAP. Jednocześnie na zjeździe polskich stowarzyszeń architektonicznych uchwalono powołanie instytucji periodycznych zjazdów delegatów pod nawiązującą do tradycji nazwą Delegacja Architektów Polskich. W tym samym roku w Poznaniu utworzono Związek Stowarzyszeń Architektów Polskich – ZSAP. 8 lat później, w lipcu 1934 r., Walny Zjazd Delegatów w Warszawie powołał jednoczące wszystkie organizacje architektów Stowarzyszenie Architektów Rzeczypospolitej Polskiej – SARP. Nazwa ta przetrwała do 1952 roku, kiedy to na VI Walnym Zjeździe Delegatów SARP zmieniono nazwę na Stowarzyszenie Architektów Polskich, zachowując tradycyjny skrót SARP[2].

Działalność[edytuj]

Pałac Zamoyskich w Warszawie, siedziba Zarządu Głównego SARP

Statutowymi celami działalności SARP są:

  • dbałość o jakość architektury i środowiska – zbudowanego oraz naturalnego – pojmowanych jako interes publiczny,
  • tworzenie warunków dla rozwoju twórczości architektonicznej i jej ochrona,
  • rozwój warsztatu architekta i ochrona zawodu.

SARP prowadzi zarówno szeroko pojętą działalność kulturalną, naukowo-oświatową (organizacja sympozjów i wystaw), organizuje konkursy architektoniczne jak i służy świadczeniu wzajemnej pomocy przez polskich architektów. Od 1966 Stowarzyszenie przyznaje Honorową Nagrodę SARP.

Decyzją Ministra Kultury z 16 lutego 1995 roku wydano stowarzyszeniu zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do utworów architektonicznych, architektoniczno-urbanistycznych oraz urbanistycznych na następujących polach eksploatacji: utrwalenie, zwielokrotnienie (techniką graficzną, drukarską, fotograficzną, kserograficzną i cyfrową), wprowadzenie do obrotu, wprowadzenie do pamięci komputera, najem, dzierżawa[3].

Oddziały SARP[edytuj]

Oddziały SARP znajdują się w następujących miastach: Bielsko-Biała,Białystok, Bydgoszcz, Częstochowa, Gorzów Wielkopolski, Jelenia Góra, Katowice, Kielce, Koszalin, Kraków, Łódź, Lublin, Olsztyn, Opole, Poznań, Radom, Rzeszów, Słupsk, Szczecin, Toruń, Warszawa, Wrocław, Wybrzeże w Gdańsku, Zakopane, Zielona Góra

Prezesi SARP[edytuj]

Lista dotychczasowych prezesów SARP[4]:

Lp. Imię i nazwisko Kadencja
1.
Kazimierz Tołłoczko
30 maja 1934
10 czerwca 1934
2.
Romuald Miller
10 czerwca 1934
październik 1936
październik 1936
30 maja 1937
3.
Adolf Szyszko-Bohusz
30 maja 1937
1939
4.
Lech Niemojewski
5 listopada 1944
8 kwietnia 1945
5.
Romuald Miller
8 kwietnia 1945
27 sierpnia 1945
6.
Gustaw Trzciński
28 sierpnia 1945
14 lipca 1946
7.
Witold Plapis
16 lipca 1946
18 października 1947
19 października 1947
18 września 1948
8.
Józef Ufnalewski
20 września 1948
7 lipca 1951
8 lipca 1951
12 grudnia 1952
9.
Eugeniusz Wierzbicki
14 grudnia 1952
21 grudnia 1954
22 grudnia 1954
7 stycznia 1957
10.
Jerzy Hryniewski
9 stycznia 1957
6 kwietnia 1959
8 kwietnia 1959
24 marca 1961
11.
Tadeusz Ptaszycki
25 marca 1961
4 kwietnia 1963
5 kwietnia 1963
15 czerwca 1965
12.
Henryk Buszko
16 czerwca 1965
1 czerwca 1967
3 czerwca 1967
9 grudnia 1969
Lp. Imię i nazwisko Kadencja
13.
Jerzy Kowarski
23 kwietnia 1972
23 kwietnia 1972
14.
Henryk Buszko
11 grudnia 1969
15 marca 1975
15.
Jerzy Buszkiewicz
16 marca 1975
15 kwietnia 1978
16.
Tadeusz Mrówczyński
16 kwietnia 1978
7 grudnia 1981
17.
Zbigniew Zawistowski
8 grudnia 1981
16 marca 1985
18.
Roman Hordyński
17 marca 1985
27 lipca 1986 (zmarł)
19.
Andrzej Kiciński (p.o.)
28 lipca 1986
7 maja 1988
20.
Ryszard Semka
27 maja 1988
12 maja 1991
21.
Krzysztof Chwalibóg
13 kwietnia 1991
20 maja 1994
21 maja 1994
12 czerwca 1997
13 czerwca 1997
16 czerwca 2000
22.
Ryszard Jurkowski
17 czerwca 2000
23 września 2003
24 października 2003
9 grudnia 2006
23.
Jerzy Grochulski
9 grudnia 2006
12 grudnia 2009
12 grudnia 2009
8 grudnia 2012
24.
Mariusz Ścisło
8 grudnia 2012
12 grudnia 2015
12 grudnia 2015
obecnie

Członkowie[edytuj]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Członkowie Stowarzyszenia Architektów Polskich.

Kontrowersje[edytuj]

W 2014 Stowarzyszenie uzyskało zgodę na tymczasowe (na okres 1 miesiąca) ustawienie na terenie ogrodu warszawskiego pałacu Zamoyskich, którym zarządza, letniego pawilonu. Pawilon został rozebrany w lutym 2017 wskutek protestów właściciela sąsiedniego pałacu Przezdzieckich. Krótko potem bez wymaganego pozwolenia stołecznego konserwatora zabytków pawilon został odtworzony. Powiatowy inspektorat nadzoru budowlanego wydał nakaz rozbiórki obiektu jako samowoli budowlanej[5].

Przypisy

  1. Adam Kotarbiński, O ideowości i ideologii w architekturze i urbanistyce, Arkady, 1985, s. 18.
  2. a b Historia SARP. Stowarzyszenie Architektów Polskich, 2014-03-01. [dostęp 2015-03-21].
  3. Obwieszczenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 marca 2009 r. w sprawie ogłoszenia decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o udzieleniu i o cofnięciu zezwolenia na podjęcie działalności organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi M.P. z 2009 r. Nr 21, poz. 270
  4. Prezesi SARP. Stowarzyszenie Architektów Polskich. [dostęp 2017-06-16].
  5. Michał Wojtczuk. SARP: samowola architektów polskich. „Gazeta Stołeczna”, s. 2, 2 czerwca 2017. 

Linki zewnętrzne[edytuj]