Teatr im. Juliusza Osterwy w Gorzowie Wielkopolskim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Teatr im. Juliusza Osterwy
w Gorzowie Wielkopolskim
Ilustracja
Budynek Teatru im. Juliusza Osterwy
w Gorzowie Wielkopolskim (2011)
Typ teatru teatr dramatyczny
Założyciel(e) Henryk Barwiński
Kierownictwo
artystyczne
Jan Tomaszewicz
(od 2002 roku)
Data powstania 5 stycznia 1946
4 listopada 1960
Państwo  Polska
Lokalizacja ul. Teatralna 9,
66-400 Gorzów Wielkopolski
brak współrzędnych
Strona internetowa teatru
Strona w bazie e-teatr.pl

Teatr im. Juliusza Osterwy w Gorzowie Wielkopolskimteatr dramatyczny istniejący od 1946 roku.

Historia[edytuj]

Budynek Teatru wzniesiony został w 1873 roku. Projektant i budowniczy obiektu są nieznani. W 1886 roku na zapleczu sceny wzniesiono teatr letni (później rozebrany i przeniesiony do Lubniewic). Przedstawienie inaugurujące działalność teatru odbyło się w 1886 roku. W niezmienionym stanie teatr przetrwał do czasów I wojny światowej, kiedy został częściowo zniszczony[1]

Inauguracja Miejskiego Teatru odbyła się 5 stycznia 1946, nadano mu imię Józefa Korzeniowskiego, jako że pierwszą wystawiono sztukę tego autora pt. Stary kawaler[2]. Odtwórcą roli tytułowej był dyrektor teatru – Henryk Barwiński. Rok 1946 obfitował w premiery, ale jego sytuacja finansowa była niepewna i na początku 1947 przerwano działalność. Wznowiono ją się 18 października 1947 premierą Dam i huzarów Aleksandra Fredry pod nową dyrekcją Aleksandra Gąssowskiego i z nowym patronem[3]. Teatr nazywał się wówczas Teatrem Miejskim Ziemi Lubuskiej im. Juliusza Osterwy[4].

Od września 1948 rozwiązano Teatr Miejski i stał się on filią Państwowego Teatru Polskiego w Poznaniu[5], którym kierował wówczas Wilam Horzyca, a obowiązki kierownika literackiego pełnił Stanisław Hebanowski (1948-1959). Gorzowska scena pozostała filią Teatru Polskiego do 4 listopada 1960[6], gdy odbyła się premiera Balladyny Juliusza Słowackiego w Państwowym Teatrze im. Juliusza Osterwy, dając tym samym podwaliny stałej instytucji kultury[7].

Bardzo ważna była dyrekcja Ireny Byrskiej (1963-66)[8], która wraz z mężem Tadeuszem przenosiła idee teatru Juliusza Osterwy tworząc ambitny teatr z dala od centrów kulturalnych. W tym okresie kierownikiem literackim byli kolejno Zdzisław Najder i Zbigniew Herbert[9], współpracowali Antoni Uniechowski, Zbigniew Lengren, Władysław Krasnowiecki, Irena Górska-Damięcka, występowali m. in. Edward Lubaszenko, Bolesław Idziak i wielu innych. Obecnie Duża Scena teatru nosi imię Ireny i Tadeusza Byrskich[10].

Drugim ważnym okresem w historii Teatru Osterwy była dyrekcja Andrzeja Rozhina (1974-77)[11] twórcy o diametralnie odmiennych od Byrskich korzeniach i gustach artystycznych: stawiał na młodych, dawał przedstawienia gorące, nie pozwalał publiczności wygodnie siedzieć w fotelach. W Teatrze Osterwy w czasach Andrzeja Rozhina debiutowali: Bogdan Cybulski (reżyseria), Agnieszka Holland (reżyseria teatralna), Stanisław Syrewicz (muzyka ), Edward Lutczyn (scenografia), współpracowali: Krzysztof Knittel, Jan Sawka, Marcin Jarnuszkiewicz, gościli: Andrzej Wajda, Roman Szydłowski, Bohdan Korzeniewski, Julian Lewański, Józef Szajna, Lidia Zamkow, Leszek Herdegen, Artur Sandauer, Jan Paweł Gawlik, Stanisław Grochowiak[12].

Dyrektorzy[edytuj]

Przypisy

  1. Encyklopedia, Teatr Miejski im. Józefa Korzeniowskiego, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-02-09] (pol.).
  2. Encyklopedia, Stary kawaler, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-02-09] (pol.).
  3. Encyklopedia, Damy i huzary, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-02-09] (pol.).
  4. Encyklopedia, Teatr Ziemi Lubuskiej im. Juliusza Osterwy, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-02-09] (pol.).
  5. Encyklopedia, Teatr Ziemi Lubuskiej (filia Teatru Polskiego Poznań), Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-02-09] (pol.).
  6. Encyklopedia, Balladyna, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-02-09] (pol.).
  7. Encyklopedia, Teatr im. Juliusza Osterwy, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-02-09] (pol.).
  8. Encyklopedia, Teatr im. Juliusza Osterwy, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-02-09] (pol.).
  9. Encyklopedia, Zbigniew Herbert, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-02-09] (pol.).
  10. Wyborcza.pl, gorzow.wyborcza.pl [dostęp 2017-02-09].
  11. Encyklopedia, Teatr im. Juliusza Osterwy, Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2017-02-09] (pol.).
  12. Teatr | Teatr im. Juliusza Osterwy, www.teatr-gorzow.pl [dostęp 2017-02-09] (pol.).