Władysław Horodecki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Władysław Horodecki
Władysław Horodecki.jpg
na zdjęciu z lat 20. XX w.
Data i miejsce urodzenia 4 czerwca 1863, Szołudki k. Niemirowa
Data i miejsce śmierci 3 stycznia 1930, Teheran
Narodowość Polak
Dziedzina sztuki architektura

Władysław Horodecki, właśc. Leszek Dezydery Władysław Horodecki, ros. Владисла́в Владисла́вович Городе́цкий, ang. Vladislav Gorodetsky (ur. 4 czerwca 1863 w Szołudkach koło Niemirowa na Podolu, zm. 3 stycznia 1930 w Teheranie) – polski architekt tworzący głównie w Kijowie, przedstawiciel modernizmu, przedsiębiorca i mecenas.

Urodził się w polskiej rodzinie szlacheckiej herbu Kornic na Podolu, wylegitymowanej ze szlachectwa w latach 1824-1890 i wpisanej do części VI księgi szlacheckiej guberni podolskiej[1][2][3]. Kształcił się w gimnazjum realnym św. Pawła w Odessie, a potem w Imperatorskiej Akademii Sztuki w Petersburgu. W 1890 roku osiedlił się w Kijowie, gdzie zajmował się także polowaniem.

Po przejęciu władzy przez bolszewików w Kijowie Horodecki w 1920 wyjechał do Polski, by w 1928 roku znaleźć się w Teheranie – zajmował się tam, na zlecenie amerykańskiej kompanii, budową infrastruktury kolejowej.

Zmarł w styczniu 1930 roku w Teheranie. Pochowano go na lokalnym katolickim cmentarzu Dulab ang. Doulab. Nagrobek zdobi skromny napis w języku polskim „profesor architektury”.

Od 1996 roku jest patronem dawnej ulicy Karola Marksa (Nikołajewskiej) w Kijowie.

Jego stryjecznym wnukiem jest Zdzisław Otello Horodecki.

Twórczość[edytuj]

  • Budynek Narodowego Muzeum Sztuki Ukrainy zbudowany w latach 1897-1899 przy ul. Hruszewskiego 6 w Kijowie z zastosowaniem starogreckiej kolumnady, z reliefem na frontonie przedstawiającym alegorię sztuki i rzeźbami dwóch lwów. Horodecki nadał budynkowi lekki kształt, na co wpłynęło zastosowanie cementu z prywatnej fabryki „Ton” pod Kijowem,
  • Kościół św. Mikołaja na ulicy Wielkiej Wasylkowskiej 75 w Kijowie otrzymał formę gotyku z dwoma sześćdziesięciometrowymi szpiczastymi wieżami oraz rozetą na fasadzie,
  • kienesa karaimska z 1900 roku wzniesiona przy ul. Jarosławowy Wał 7. Horodecki nadał jej kształt mauretański z wielką kopułą, która jednak nie zachowała się do naszych czasów,
  • Gmach należący do fabryki mebli J. Kimayera, ul. Bankowa 13 w Kijowie,
  • Budynek Południoworosyjskiej Fabryki Maszyn na ul. Żyliańskiej 101 w Kijowie zwraca uwagę prostotą form, lata 90. XIX wieku,
  • dom z chimerami zbudowany na ulicy Bankowej 10 w Kijowie w stylu modernizmu pod siedzibę własną w latach 1901-1903, obecnie jedna z siedzib prezydenta Ukrainy,
  • Willa własna w Eupatorii (Krym),
  • Mauzoleum Potockich w Pieczerze,
  • Fabryka cukru w Szpikowie,
  • gimnazjum w Humaniu,
  • gimnazjum w Czerkasach,
  • drewniany szpital w Mosznach,
  • wieża ciśnień w Piotrkowie Trybunalskim z 1927 r.,
  • Kasyno w Otwocku z 1927 r.,
  • Pałac szacha w Teheranie ok. 1930 r.,
  • Dworzec kolejowy w Teheranie ok. 1930 r.
  • Łaźnia miejska w Zgierzu, 1926 r.
  • Odnowienie pałacu Wiśniowieckich i Mniszchów w Wiśniowcu z 1924r.[4]

Przypisy

  1. Spisok dworian wniesiennych w dworianskuju rodosławnuju knigu podolskoj gubernii, Kamieniec Podolski 1897, s. 199.
  2. A. Boniecki, Herbarz polski, t. VII, Warszawa 1904, s. 350.
  3. S. Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, t. VI, Warszawa 1909, s. 191.
  4. Петро Гуцал, Городецький Владислав Владиславович w Tarnopolski Słownik encyklopedyczny, t. 1, s. 400. (ukr.)

Linki zewnętrzne[edytuj]