Wielkopolskie Muzeum Wojskowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wielkopolskie Muzeum Wojskowe w Poznaniu
Oddział Muzeum Narodowego w Poznaniu
Ilustracja
Wnętrze parteru
Państwo  Polska
Adres Stary Rynek 9
Poznań
Data założenia 1919/1963
Zakres zbiorów broń, uzbrojenie, dokumenty
Wielkość zbiorów ok. 40 000 eksponatów
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
Wielkopolskie Muzeum Wojskowe w Poznaniu
Wielkopolskie Muzeum Wojskowe w Poznaniu
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Wielkopolskie Muzeum Wojskowe w Poznaniu
Wielkopolskie Muzeum Wojskowe w Poznaniu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wielkopolskie Muzeum Wojskowe w Poznaniu
Wielkopolskie Muzeum Wojskowe w Poznaniu
Ziemia52°24′28,721″N 16°56′01,108″E/52,407978 16,933641
Strona internetowa muzeum
Wielkopolskie Muzeum Wojskowe w gmachu po prawej (po lewej Galeria Miejska Arsenał)

Wielkopolskie Muzeum Wojskowe - muzeum wojskowe zlokalizowane w Poznaniu, na Starym Rynku 9, w obrębie bloku zabudowy śródrynkowej. Jest oddziałem Muzeum Narodowego w Poznaniu.

Historia i kolekcja[edytuj]

Zbiory obejmują około 40.000 eksponatów. Pierwsze muzeum o charakterze wojskowym w Poznaniu powstało 9 maja 1919 i istniało do 1939. Nosiło nazwę: Wielkopolskie Muzeum Wojska. Powołał je do życia Józef Dowbor-Muśnicki, a uroczyście otworzył Józef Piłsudski 27 października 1919, podczas pierwszej wizyty w Poznaniu. Placówka funkcjonowała przy Alejach Marcinkowskiego 7, obok Muzeum Narodowego. Organizatorem i pierwszym kierownikiem był podpułkownik Antoni Seyda z Sekcji Naukowej Dowództwa Głównego Sił Zbrojnych byłego zaboru pruskiego. 22 kwietnia 1923 placówkę przeniesiono do zabudowań wojskowych przy ul. Powstańców Wielkopolskich (wtedy Artyleryjskiej), gdzie stworzono lepsze warunki ekspozycyjne. Ponownego otwarcia, dokonali gen. dyw. Kazimierz Raszewski i prymas Edmund Dalbor. Była to druga wojskowa placówka muzealna w Polsce, po muzeum w Warszawie. Kolejnymi dyrektorami byli: Antoni Liske i Władysław Marcinkowski (rzeźbiarz).

Obecne muzeum otwarto 22 lutego 1963 z inicjatywy malarza Stefana Pajączkowskiego (z 1956), który został kierownikiem muzeum[1][2].

Kolekcja dzieli się na trzy działy:

  • Dział Broni,
  • Dział Mundurów i Znaków Wojskowych,
  • Dział Dokumentacji Historycznej.

Ekspozycja obrazuje rozwój polskiej broni i uzbrojenia od XI wieku do czasów współczesnych (bez sprzętu ciężkiego). Została odbudowana po zniszczeniach wojennych praktycznie od zera. Najstarsze eksponaty z dziedziny umundurowania pochodzą z XVIII wieku (kapelusze i buty do jazdy), a także z czasów Księstwa Warszawskiego (czapki). Bardzo cennym eksponatem jest łódź średniowieczna z X wieku - dłubanka wydobyta z Jeziora Lednica (długość - 10 m).

Z kolekcji przedwojennej zachował się m.in. obraz Wojciecha Kossaka (fragment większej panoramy) - Bitwa pod Piramidami (1901).

Architektura[edytuj]

Modernistyczny budynek wystawowy zlokalizowany w ramach bloku śródrynkowego, przy ul. Jana Baptysty Quadro.

Odbudowa bloku śródrynkowego poznańskiego Starego Rynku, był po II wojnie światowej przedmiotem licznych rozważań. Ze względu na brak szczegółowych przekazów ikonograficznych, dotyczących sukiennic poznańskich, rejon ten stał się poligonem doświadczalnym dla różnorakiej myśli architektonicznej. W 1954 ogłoszono konkurs na zabudowę terenu dawnych sukiennic, do którego zaproszono cztery zespoły z Poznania i jeden z Warszawy, pod kierunkami:

Wyróżniono zespoły Cieślińskiego i Zielińskiego. Oba pracowały następnie wspólnie nad realizacją zadania. Odbudowano część Arsenału w formach nowoczesnych (trójkątne szczyty). Resztę Arsenału i sukiennice zaprojektowano w formie nowoczesnych pawilonów, opartych na autentycznych fundamentach.

Autorami byli: Jan Cieśliński, Zygmunt Lutomski i Regina Pawulanka. Arsenał pierwotnie planowano przeznaczyć na sklep i serwis RTV, a sukiennice na Cepelię. Ostatecznie (po otwarciu w 1962) w pierwszym budynku zagościło Biuro Wystaw Artystycznych, a w drugim Wielkopolskie Muzeum Wojskowe.

Nowoczesna zabudowa bloku śródrynkowego jest jedną z najbardziej kontrowersyjnych realizacji architektonicznych w powojennym Poznaniu i nieustannie zbiera głosy krytyki, ale i aprobaty ze strony znawców i miłośników architektury XX wieku[3].

Przypisy

  1. Stefan Pajączkowski — malarz i grafik (1900—1978). interia.pl. [dostęp 8 maja 2014].
  2. Wielkopolskie Muzeum Wojskowe. mnp.art.pl. [dostęp 8 maja 2014].
  3. Praca zbiorowa: Atlas architektury Poznania. Poznań: Wydawnictwo Miejskie, 2008, s. 275. ISBN 978-83-7503-058-7. (pol.)

Bibliografia[edytuj]

  1. Poznańskie muzea, Wydawnictwo Miejskie, Poznań, 2009, ss.12-13, ​ISBN 978-83-7503-081-5
  2. Włodzimierz Łęcki, Poznań - przewodnik po zabytkach i osobliwościach miasta dla przybyszów z dalszych i bliższych stron, wyd. Zysk i S-ka, Poznań, 2010, ss.111-112, ​ISBN 978-83-7506-466-7
  3. MNP - dostęp 29.12.2012