Przejdź do zawartości

Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza w Poznaniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza w Poznaniu
Oddział Biblioteki Raczyńskich
zdjęcie przedstawia kamienicę przy Starym Rynku 84
Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza, oddział Biblioteki Raczyńskich
Państwo

 Polska

Miejscowość

Poznań

Adres

Stary Rynek 84
Poznań

Data założenia

10 czerwca 1978

Zakres zbiorów

pamiątki biograficzne, księgozbiór

Położenie na mapie Poznania
Mapa konturowa Poznania, w centrum znajduje się punkt z opisem „Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza w Poznaniu”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza w Poznaniu”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza w Poznaniu”
Ziemia52°24′32,11″N 16°55′56,93″E/52,408920 16,932480
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza – muzeum biograficzne poświęcone Henrykowi Sienkiewiczowi, zlokalizowane w Poznaniu, przy Starym Rynku 84 (róg ul. Zamkowej). Stanowi oddział Biblioteki Raczyńskich funkcjonujący w ramach Działu Zbiorów Specjalnych.

Powstanie muzeum

[edytuj | edytuj kod]

Muzeum powstało w oparciu o fundację kolekcjonera pamiątek po Henryku Sienkiewiczu, Ignacego Mosia. Po wybuchu II wojny światowej, w 1941 roku, pochodzący z Ostrzeszowa w województwie wielkopolskim Moś trafił do Kielc[1]. Jego znajomy, Bolesław Cybulski, był administratorem położonego w Oblęgorku pałacu[2] należącego do dzieci Henryka Sienkiewicza – Henryka Józefa Sienkiewicza oraz Jadwigi Korniłowiczowej.

W trakcie wojny Moś zaprzyjaźnił się z rodziną Sienkiewiczów. W 1944 roku doszło do aresztowania syna pisarza oraz Bolesława Cybulskiego pod zarzutem pomocy partyzantom[3]. Ignacy Moś miał wręczyć łapówkę krawcowi szyjącemu mundury dla gestapo[4], dzięki czemu aresztowanych udało się uwolnić[5]. Rodzina Sienkiewiczów, wdzięczna za gest Mosia, podarowała mu ekskluzywne wydanie Quo vadis pochodzące z prywatnej biblioteki Henryka Sienkiewicza z dedykacją od Henryka Józefa Sienkiewicza[6].

Karta z dedykacją od Henryka Józefa Sienkiewicza dla Ignacego Mosia

Po wojnie Moś zaczął kolekcjonować dzieła Henryka Sienkiewicza, ich przekłady oraz pamiątki po pisarzu[7]. W 1951 roku zamieszkał w Poznaniu[8]. Początkowo w prowadzonym przez siebie lokalu usługowym, a potem w prywatnym mieszkaniu zaczął gromadzić i udostępniać szerokiemu gronu zainteresowanych swoją kolekcję[9]. Miał rozważać oddanie kolekcji instytucjom z Zakopanego, Krakowa i Warszawy[10]. W 1977 roku nawiązał jednak rozmowy z wiceprezydentem Poznania – Andrzejem Wituskim – który doprowadził do przekazania kamienicy zlokalizowanej przy Starym Rynku w Poznaniu na potrzeby organizacji w niej Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza[11].

5 października 1977 roku podpisano fundacyjny akt notarialny, w którym zapisano, że „zbiory pozostaną po wsze czasy w mieście Poznaniu, tworząc niepodzielną całość pod patronatem Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu”[12].

Muzeum otwarto 10 czerwca 1978 roku podczas Jarmarku Świętojańskiego. Otwarcie poprzedził orszak z aktorem Kazimierzem Wichniarzem przebranym za bohatera powieści Sienkiewicza, Zagłobę[13].

Ignacy Moś

[edytuj | edytuj kod]

Ignacy Moś urodził się 17 maja 1917 roku w Ostrzeszowie[14]. W tym mieście ukończył szkołę podstawową i uczył się w gimnazjum[15]. Podjął pracę w magazynie kupca bławatnego, a następnie zaczął naukę w dokształcającej szkole zawodowej, gdzie zdobył tytuł subiekta[16]. W 1940 roku jego rodzina została wysiedlona do Kielc[17]. Jak podaje siostrzenica Mosia:

Rodzina ukrywała w swoim domu niemałą grupę ludzi (bardzo liczną po powstaniu warszawskim), a mieścił się on bardzo blisko siedziby kieleckiego gestapo. […] Sienkiewiczowski Oblęgorek leży niedaleko Kielc. Jak trafili tam Mosiowie? Administratorem Oblęgorka był Bolesław Cybulski, ziemianin spod Ostrzeszowa i znajomy Ignacego Mosia z czasów młodości. Podczas łapanek w Kielcach nie tylko Ignacy, ale także jego rodzeństwo ukrywało się w Oblęgorku, gdzie poznali rodzinę wielkiego pisarza[18].

Znajomość z potomkami Henryka Sienkiewicza zaowocowała pasją do kolekcjonowania dzieł pisarza oraz pamiątek po nim[19]. W 1945 roku Ignacy Moś zamieszkał ponownie w Ostrzeszowie, a następnie przeprowadził się do Ostrowa Wielkopolskiego, gdzie prowadził sklep z tekstyliami i futrami[20]. W 1951 roku wyjechał z Ostrowa Wielkopolskiego i osiedlił się w Poznaniu[21].

5 października 1977 roku, aktem notarialnym, przekazał swoje zbiory Państwu Polskiemu[22]. W 1978 roku stał się honorowym kustoszem Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza w Poznaniu, choć formalnie zajmował tam stanowisko młodszego bibliotekarza[23]. Systematycznie pozyskiwał i przekazywał kolejne obiekty do kolekcji muzealnej, przekazywane w II (1983 r.), III (w 1987 r.) i IV fundacji (w 1992 r.)[24]. Przez lata utrzymywał kontakty z potomkami Henryka Sienkiewicza[25].

Moś dbał o upamiętnienie wybitnych Polaków poprzez ufundowanie pomników i tablic pamiątkowych. Z jego inicjatywy w 1987 r. odsłonięto tablicę poświęconą wizycie Henryka Sienkiewicza w Hotelu Bazar w Poznaniu, gdzie pisarz dawał odczyt fragmentów noweli Za chlebem[26].

Ignacy Moś zmarł 14 grudnia 2001 r. w Poznaniu[27], pochowany został w rodzinnym Ostrzeszowie.

Kamienica

[edytuj | edytuj kod]
Fragment ekspozycji Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza, salon mieszczański, II piętro

Siedzibą muzeum jest kamienica usytuowana w zachodniej pierzei Starego Rynku w Poznaniu, pod numerem 84. W połowie XVI wieku jej właścicielką była zakonnica, Anna Paszużanka[28], która sprzedała budynek Janowi Baptyście Quadro, włoskiemu architektowi odpowiedzialnemu za renesansową przebudowę poznańskiego ratusza, na którą kontrakt podpisał 3 marca 1550 roku[29]. Pochodził z Lugano, miejscowości położonej na pograniczu włosko-szwajcarskim i reprezentował grupę tzw. Komasków (maestri commacini)[30] zajmujących się pracami budowlanymi i kamieniarskimi. Jego zjawienie się w Poznaniu zawdzięcza się decyzji ówczesnej poznańskiej Rady Miejskiej, która najpierw zleciła mu wykonanie prac w poznańskim ratuszu, a w 1552 r. powierzyła funkcję architekta miejskiego, którą sprawował prawdopodobnie do 1570 roku[31][32]. W tym mieście pozostał do śmierci. Jak pisze Teresa Jakimowicz:

Ożenił się z poznańską mieszczką Barbarą Sztametówną, nabył kilka kamienic, sam zamieszkał w Rynku 84 i stał się "mieszczaninem poznańskim". Rozwinął ożywioną działalność jako murator i przedsiębiorca budowlany oraz człowiek interesu. Kupował i przebudowywał kamienice (w tym własne na Rynku 84 i przy Wrocławskiej 11), miał winiarnię w Rynku, cegielnię i łaźnię[33].

Architektowi zlecono także prace przy Wadze Miejskiej w Poznaniu, kaplicy św. Trójcy w Katedrze Poznańskiej, przypuszczalnie również remont Kolegiaty św. Marii Magdaleny w Poznaniu oraz budowę jezuickich budynków klasztornych w mieście[34]. Pracował nie tylko w Poznaniu. Brał udział między innymi w budowie kaplicy nagrobnej Kościelskich w Kościelcu, Katedry Płockiej oraz w przebudowie Zamku Królewskiego w Warszawie[35].

Wedle danych zgromadzonych przez Magdalenę Warkoczewską, na początku XIX wieku kamienica należała do rodziny Węgorzewskich, następnie kupca Simona (prawdopodobnie Karol Antoni Simon), Isidora Kantorowicza, Meyera Halle i Eliasa Rosenthala, natomiast od 1910 roku była własnością Abrahama Reszewskiego[36].

Spośród XX-wiecznych właścicieli kamienicy najważniejszym jest prezydent miasta Poznania – Cyryl Ratajski, który nabył ją w 1920 roku[37] i zdecydował się na jej przebudowę.

Ratajski ufundował także umieszczoną na fasadzie rzeźbę przedstawiającą Jana Baptystę Quadro[38]. Jej pierwotna wersja została zaprojektowana i wykonana przez Władysława Marcinkowskiego w 1927 roku[39]. W 1943 r. została skonfiskowana, a następnie przetopiona przez hitlerowców[40].

Po II wojnie światowej kamienica należała wciąż do rodziny Ratajskich, była budynkiem mieszkalnym. W latach 1958-1959 odrestaurowano jej elewację i wzbogacono ją dekoracjami sgraffitowymi autorstwa Łucji i Józefa Oźminów[41].

Kamienica w 1966 r. została przekazana miastu, a w 1977 r. przeszła generalny remont przed otwarciem Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza, do którego doszło 10 czerwca 1978 roku[42]. Za projekt wnętrz odpowiadał Witold Gyurkovich[43]. Nad przebudową czuwało Biuro Konserwacji Zabytków, a generalnym wykonawcą był Zakład Produkcyjno-Remontowy Maszyn Budowlanych[44].

9 marca 1990 r. odsłonięto umieszczoną na fasadzie budynku tablicę upamiętniającą dwóch sławnych właścicieli kamienicy: Jana Baptystę Quadro i Cyryla Ratajskiego[45].

W 1998 r. na fasadę kamienicy wróciła powiększona i zmieniona wersja rzeźby przedstawiającej Jana Baptystę Quadro. Za projekt odpowiedzialny był Jacek Wilczak, a rzeźbę wykonał Romuald Łuczko[46]. Ignacy Moś, wówczas już honorowy kustosz Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza, podkreślał, że marzył o tym, aby figura przedstawiająca Quadro ponownie znalazła się na froncie budynku przy Starym Rynku 84[47].

Fragment ekspozycji Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza, sala biograficzno-literacka

Kolejna przebudowa i, co za tym idzie, modernizacja ekspozycji muzealnej, miała miejsce w latach 2011-2014. Za projekt odpowiedzialni byli architekci: Agnieszka Sowa-Szenk i Tomasz Szenk[48]. Projekt współfinansowany był ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Wielkopolskiego na lata 2007-2013. Podczas remontu zadbano o zachowanie detali architektonicznych dokumentujących historię kamienicy.

Budynek ma cztery kondygnacje. Poza magazynami, pomieszczeniami biurowymi oraz piwnicznymi, znajdują się w nim przestrzenie dostępne dla zwiedzających. Na parterze: hol z recepcją i sala wystaw czasowych. Na I piętrze: sala biograficzno-literacka z dobrze zachowanym stropem belkowym z XVII w. i kasetonowym z XVI w. oraz salon mieszczański urządzony w stylu biedermeier. Na II piętrze: biblioteka oraz salon mieszczański, w którym znajdują się między innymi meble pochodzące z mieszkania szwagierki Henryka Sienkiewicza, Jadwigi Janczewskiej. Ekspozycja została zaaranżowana tak, aby oddawać klimat wnętrz XIX-wiecznych.

Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków pod numerem A 95, na podstawie decyzji z dn. 14.09.1934 roku[49].

Zbiory

[edytuj | edytuj kod]
Maska pośmiertna i odlew dłoni Henryka Sienkiewicza, aut. Franciszek Black
Rzeźba "Ligia na turze", aut. Marcin Rożek
Fragment ekspozycji Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza

Od momentu pierwszej fundacji Ignacego Mosia z 5 października 1977 r., zbiory muzeum są sukcesywnie powiększane o obiekty związane z biografią Henryka Sienkiewicza i jego twórczością.

Na I piętrze ekspozycji, w sali biograficzno-literackiej, prezentowane są dokumenty, grafiki, rzeźby, medale, fotografie, pocztówki, książki i inne przedmioty związane z kolejnymi etapami życiorysu pisarza: dzieciństwem, młodością, debiutem literackim, tworzeniem i recepcją jego nowel, Trylogii, Bez dogmatu, Rodziny Połanieckich, Quo vadis, Krzyżaków, W pustyni i w puszczy, Wirów, Legionów oraz życiem osobistym, podróżami i działalnością społeczną. Wśród prezentowanych tam obiektów można znaleźć rachunek za druk powieści Ogniem i mieczem, komiksy oparte na motywach powieści Sienkiewicza, rzeźbę autorstwa Marcina Rożka Ligia na turze, kopie fotografii z podróży pisarza do Afryki, materiały związane z jego pobytem w Wielkopolsce oraz ostatnim etapem życia noblisty i działalnością tzw. komitetu veveyskiego, który powstał po wybuchu I wojny światowej.

Na tym samym piętrze znajduje się salon mieszczański. W jego pierwszej części zobaczyć można m.in. szafę z różnymi wydaniami utworów pisarza, sekreterę, fotografie rodziny Sienkiewiczów i portret córki noblisty autorstwa Józefa Mehoffera. W drugiej części wyeksponowano portret Henryka Sienkiewicza namalowany przez Włodzimierza Bartoszewicza, a w szafach umieszczono przedmioty należące do rodziny autora: binokle, miniaturowe pióro, rozcinacz do listów – pamiątkę z pobytów rodziny w Zakopanem, relikwiarz z monstrancją czy zegarek kieszonkowy. W tej części ekspozycji zobaczyć można książki pochodzące z prywatnej biblioteczki pisarza w należącym do niego dworze w Oblęgorku i tłok pieczętny, za pomocą którego oznaczał pozycje ze swojego księgozbioru oraz srebra, których używano do zastawiania stołu w domu Sienkiewiczów.

Na II piętrze ekspozycji znajduje się podzielony na dwie części salon. W pierwszej ustawiono meble pochodzące z mieszkania szwagierki Sienkiewicza, Jadwigi Janczewskiej. Można tam zobaczyć fotografię przedstawiającą Janczewską i obrazy jej autorstwa, portret pisarza pędzla Kazimierza Szmyta[50], zdjęcie córki pisarza, Jadwigi oraz namalowany przez nią obraz pt. Wierna rzeka. Wystawa w kolejnej części salonu poświęcona jest postaci fundatora muzeum – Ignacego Mosia. Znajduje się tam portret kolekcjonera i fotografie z różnych okresów jego życia, przyznane mu odznaczenia i dyplomy oraz pierwsza pamiątka po Sienkiewiczu, którą otrzymał od rodziny pisarza – ekskluzywne wydanie powieści Quo vadis z biblioteczki noblisty opatrzone dedykacją od jego syna[51] [52]. Aranżacja ma oddawać rozmiar pasji kolekcjonera, stąd znajdują się tam popiersia Henryka Sienkiewicza, rzeźby przedstawiające bohaterów jego dzieł, ale też rzeźbiony wizerunek Adama Mickiewicza[53] i Ignacego Jana Paderewskiego. W tym miejscu znajdują się obiekty, które fundator uważał za najważniejsze w swojej kolekcji – maska pośmiertna i odlew prawej dłoni pisarza wykonane przez Franciszka Ksawerego Blacka[54].

Wśród zbiorów rękopiśmiennych, przechowywanych w Dziale Zbiorów Specjalnych Biblioteki Raczyńskich znajdują się takie jak: rękopisy utworów Henryka Sienkiewicza, m.in. Kwiaty i krzemienie. Bajka, Bajka H.K.T., karty z manusktyptów powieści Potop oraz Wiry, korespondencja pisarza i jego pierwszej żony, Marii z Szetkiewiczów Sienkiewiczowej, ze Stanisławem Witkiewiczem[55], materiały związane z Marią z Babskich Sienkiewiczową, trzecią żoną Henryka Sienkiewicza (np. prowadzony przez nią dziennik korespondencji Generalnego Komitetu Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce – komitetu veveyskiego[56]), brulion Listu otwartego do Jego Cesarskiej Mości Wilhelma II, króla pruskiego[57], album zawierający podziękowania dla pisarza od dzieci z Poznania, które przyłączyły się do strajku dzieci wrzesińskich[58].

Księgozbiór muzeum liczy ponad 4500 pozycji. Część z nich, jak wspomniane wydanie Quo vadis z dedykacją dla Ignacego Mosia, eksponowana jest na wystawie stałej Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza. Do tej grupy należy również 12 książek z prywatnej biblioteki pisarza[59], książka wkomponowana w pudełko z pozytywką – prezent dla fundatora muzeum od darczyńcy[60] czy pierwodruki powieści Sienkiewicza. W muzealnej bibliotece udostępnia się do skorzystania na miejscu publikacje poświęcone twórczości i biografii pisarza, opracowania historyczne, różne wydania dzieł noblisty oraz ich tłumaczenia, wydawnictwa zwarte i periodyczne dotyczące kolekcji muzealnych. W wielu z książek można znaleźć dedykacje dla Ignacego Mosia, w tym takie pochodzące od rodziny pisarza: córki – Jadwigi z Sienkiewiczów Korniłowicz, syna – Henryka Józefa Sienkiewicza, wnucząt – Marii Korniłowicz i Juliusza Sienkiewicza, a także synowej – Zuzanny Sienkiewicz[61]. W księgozbiorze Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza znajdują się również książki wyróżniające się ze względu na wyjątkowe dzieje ich poprzednich właścicieli lub historię dotarcia do zbiorów Mosia[62].

W muzeum gromadzone i przechowywane są zbiory fonograficzne i multimedialne oraz graficzne.

Działalność

[edytuj | edytuj kod]
Spektakl teatralny teatru Asz Teatr, wystawa czasowa "Zaczarowany kredens: sklep z zabawkami"

Muzeum prowadzi działania o charakterze popularyzatorskim, edukacyjnym, naukowym i wystawienniczym.

Cyklicznie organizowane jest zwiedzanie wystawy stałej z przewodnikiem, podczas którego można poznać biografię i twórczość Henryka Sienkiewicza, a także historię Ignacego Mosia, fundatora muzeum, oraz dowiedzieć się więcej o eksponowanych zbiorach. Oprowadzania tematyczne poświęcone są wybranym aspektom życiorysu lub dorobku Henryka Sienkiewicza. Muzeum organizuje też oprowadzania i warsztaty dla rodzin z dziećmi, dorosłych i seniorów, wykłady znawców twórczości Sienkiewicza, koncerty oraz spotkania klubu książki.

Oferta edukacyjna muzeum skierowana jest do grup przedszkolnych i szkolnych, studentów, osób dorosłych i seniorów[63].

W muzeum organizowane są wystawy czasowe[64], którym towarzyszy specjalnie przygotowana oferta oprowadzań, zajęć, wykładów i innych wydarzeń edukacyjno-kulturalnych.

Muzeum gromadzi, udostępnia i opracowuje zbiory specjalne oraz księgozbiór specjalistyczny związany przede wszystkim z postacią Henryka Sienkiewicza i jego twórczością.

Galeria

[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Anna Surzyńska-Błaszak,Od subiekta do kolekcjonera. Ignacy Moś (1917-2001), Instytut Kultury Popularnej, Poznań 2017, s. 36.
  2. ↑ Marek Cieplik, O powiązaniach rodziny Sienkiewiczów z Ostrzeszowem, "Ostrzeszowska Kultura" 2018, nr 6, s. 10.
  3. ↑ Zuzanna Sienkiewiczowa, Wspomnienia osobiste i z relacji rodzinnych o Henryku Józefie Sienkiewiczu, synu wielkiego pisarza, „Ze Skarbca Kultury: Biuletyn Zakładu Narodowego im. Ossolińskich Biblioteki Polskiej Akademii Nauk” 1972, z. 23, s. 202.
  4. ↑ Małgorzata Derwich, Ignacy Moś w prasie, czyli… „Napisz, bo u mnie wielkie rzeczy się dzieją!”, w: Anna Surzyńska-Błaszak, Od subiekta do kolekcjonera. Ignacy Moś (1917-2001), Instytut Kultury Popularnej, Poznań 2017, s. 160.
  5. ↑ Anna Surzyńska-Błaszak, Od subiekta do kolekcjonera. Ignacy Moś (1917-2001), Instytut Kultury Popularnej, Poznań 2017, s. 36.
  6. ↑ Mirella Kryś, Monika Słomińska, Jeden księgozbiór, wiele historii – o kolekcji Ignacego Mosia, w: Szary kruk: sympozjum, red. A. Baliński, Polska Akademia Nauk, Biblioteka Gdańska, Gdańsk 2020, s. 159.
  7. ↑ Anna Surzyńska-Błaszak, 30 lat Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza w Poznaniu, Poznań 2008, s. 19-20.
  8. ↑ Małgorzata Derwich, Ignacy Moś we wspomnieniach dr Iwony Bestry, w: Wspomnienia o Ignacym Mosiu: w 35-lecie Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza, koncepcja i red. Anna Surzyńska-Błaszak, Poznań 2013, s. 20.
  9. ↑ Anna Surzyńska-Błaszak, Od subiekta do kolekcjonera. Ignacy Moś (1917-2001), Instytut Kultury Popularnej, Poznań 2017, s. 52.
  10. ↑ Anna Surzyńska-Błaszak, Od subiekta do kolekcjonera. Ignacy Moś (1917-2001), Instytut Kultury Popularnej, Poznań 2017, s. 55.
  11. ↑ Andrzej Wituski, Dorota Ronge-Juszczyk, Przecież to mój Poznań. Andrzej Wituski w rozmowie z Dorotą Ronge-Juszczyk, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2014, s. 116.
  12. ↑ Anna Surzyńska-Błaszak, Barbara Sokołowska-Hurnowicz, 35-lecie Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza w Poznaniu, w: Wspomnienia o Ignacym Mosiu w 35-lecie Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza, koncepcja i redakcja Anna Surzyńska-Błaszak, Biblioteka Raczyńskich, Poznań 2013, s. 3.
  13. ↑ Andrzej Wituski, Dorota Ronge-Juszczyk, Przecież to mój Poznań. Andrzej Wituski w rozmowie z Dorotą Ronge-Juszczyk, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2014, s. 116-117.
  14. ↑ Anna Surzyńska-Błaszak, Od subiekta do kolekcjonera. Ignacy Moś (1917-2001), Instytut Kultury Popularnej, Poznań 2017, s. 9.
  15. ↑ Marek Makieła, Życiorys Ignacego Mosia, „Ostrzeszowska Kronika Regionalna”, R. 2 (2002), s. 122; Ja Marciszewski, Ignacy Moś – kustosz Muzeum Sienkiewicza, „Gazeta Poznańska” 1997 nr 113 (16 maja), s. 19.
  16. ↑ Mirella Kryś, Monika Słomińska, Jeden księgozbiór, wiele historii – o kolekcji Ignacego Mosia, [w:] Szary kruk: sympozjum, red. A. Baliński, Polska Akademia Nauk, Biblioteka Gdańska, Gdańsk 2020, s. 157.
  17. ↑ Anna Surzyńska-Błaszak, Od subiekta do kolekcjonera. Ignacy Moś (1917-2001), Instytut Kultury Popularnej, Poznań 2017, s. 9.
  18. ↑ Małgorzata Derwich, Ignacy Moś we wspomnieniach dr Iwony Bestry, w: Wspomnienia o Ignacym Mosiu: w 35-lecie Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza, koncepcja i red. Anna Surzyńska-Błaszak, Poznań 2013, s. 19.
  19. ↑ Mirella Kryś, Monika Słomińska, Jeden księgozbiór, wiele historii – o kolekcji Ignacego Mosia, w: Szary kruk: sympozjum, red. A. Baliński, Polska Akademia Nauk, Biblioteka Gdańska, Gdańsk 2020, s. 159.
  20. ↑ Małgorzata Derwich, Ignacy Moś we wspomnieniach dr Iwony Bestry, w: Wspomnienia o Ignacym Mosiu: w 35-lecie Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza, koncepcja i red. Anna Surzyńska-Błaszak, Poznań 2013, s. 20.
  21. ↑ Małgorzata Derwich, Ignacy Moś we wspomnieniach dr Iwony Bestry, w: Wspomnienia o Ignacym Mosiu: w 35-lecie Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza, koncepcja i red. Anna Surzyńska-Błaszak, Poznań 2013, s. 20.
  22. ↑ Fundacja Ignacego Mosia, akt notarialny z 5 października 1977 r., Archiwum Zakładowe Biblioteki Raczyńskich.
  23. ↑ Eliza Hamrol-Grobelna, Mirella Kryś, Specyfika księgozbiorów w oddziałach muzealnych Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, „Muzealnictwo” 2021, nr 62, s. 237.
  24. ↑ Danuta Płygawko, Ignacy Moś (1917-2001), „Rocznik Towarzystwa Literackiego imienia Adama Mickiewicza” 2002, nr 37, s. 187.
  25. ↑ Małgorzata Derwich, Ignacy Moś w prasie, czyli… „Napisz, bo u mnie wielkie rzeczy się dzieją!”, w: Anna Surzyńska-Błaszak, Od subiekta do kolekcjonera. Ignacy Moś (1917-2001), Instytut Kultury Popularnej, Poznań 2017, s. 153.
  26. ↑ Danuta Płygawko, Ignacy Moś (1917-2001), „Rocznik Towarzystwa Literackiego imienia Adama Mickiewicza” 2002, nr 37, s. 188.
  27. ↑ Danuta Płygawko, Miłośnicy Henryka Sienkiewicza, w: Wspomnienia o Ignacym Mosiu: w 35-lecie Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza, koncepcja i red. Anna Surzyńska-Błaszak, Poznań 2013, s. 50.
  28. ↑ Anna Surzyńska-Błaszak, Barbara Sokołowska-Hurnowicz, Przebudowa i renowacja zabytkowego Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza w Poznaniu, [w:] Fundusze unijne w muzeach. Materiały z konferencji zorganizowanej przez Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza w Poznaniu, Poznań 2015, s. 59.
  29. ↑ Teresa Jakimowicz, Jan Baptysta Quadro artis cementariea magister, „Kronika Miasta Poznania” 1998, nr 1, s. 168.
  30. ↑ Teresa Jakimowicz, Jan Baptysta Quadro artis cementariea magister, „Kronika Miasta Poznania” 1998, nr 1, s. 169.
  31. ↑ Teresa Jakimowicz, Jan Baptysta Quadro z Lugano – architekt, Poznań 1998, s. 10.
  32. ↑ Monika Słomińska, Kamienica przy Starym Rynku 84 – nie tylko Muzeum Sienkiewicza!, „Winieta: Pismo Biblioteki Raczyńskich” 2020, nr 1 (78), s. 6.
  33. ↑ Teresa Jakimowicz, Jan Baptysta Quadro artis cementariea magister, „Kronika Miasta Poznania” 1998, nr 1, s. 170.
  34. ↑ Monika Dobek, Maria Niestrawska, Znany/nie/znany architekt Poznania – Jan Baptysta Quadro z Lugano, „Merkuriusz” 2018, nr 90, s. 31.
  35. ↑ Monika Słomińska, Kamienica przy Starym Rynku 84 – nie tylko Muzeum Sienkiewicza!, „Winieta: Pismo Biblioteki Raczyńskich” 2020, nr 1 (78), s. 6.
  36. ↑ Magdalena Warkoczewska, Właściciele i mieszkańcy kamienic rynkowych w czasie wielkich przemian, „Kronika Miasta Poznania” 2003, nr 2, s. 362.
  37. ↑ Maria Niestrawska, Prezydent wart Poznania – Cyryl Ratajski (1875-1942), Poznań 2019, s. 26.
  38. ↑ Anna Surzyńska-Błaszak, Barbara Sokołowska-Hurnowicz, Przebudowa i renowacja zabytkowego Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza w Poznaniu, [w:] Fundusze unijne w muzeach. Materiały z konferencji zorganizowanej przez Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza w Poznaniu, Poznań 2015, s. 60.
  39. ↑ Teresa Jakimowicz, Jan Baptysta Quadro z Lugano – architekt, Poznań 1998, s. 6.
  40. ↑ Maria Niestrawska, Prezydent wart Poznania – Cyryl Ratajski (1875-1942), Poznań 2019, s. 26.
  41. ↑ Anna Surzyńska-Błaszak, Barbara Sokołowska-Hurnowicz, Przebudowa i renowacja zabytkowego Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza w Poznaniu, [w:] Fundusze unijne w muzeach. Materiały z konferencji zorganizowanej przez Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza w Poznaniu’, Poznań 2015, s. 60.
  42. ↑ Andrzej Wituski, Przecież to mój Poznań. Andrzej Wituski w rozmowie z rozmowie z Dorotą Ronge-Juszczyk, Poznań 2014, s. 116.
  43. ↑ Andrzej Wituski, Przecież to mój Poznań. Andrzej Wituski w rozmowie z rozmowie z Dorotą Ronge-Juszczyk, Poznań 2014, s. 116.
  44. ↑ Andrzej Wituski, Trzydzieści pięć lat później, [w:] Wspomnienia o Ignacym Mosiu: w 35-lecie Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza, koncepcja i redakcja Anna Surzyńska-Błaszak, Poznań 2013, s. 35.
  45. ↑ Maria Niestrawska, Prezydent wart Poznania – Cyryl Ratajski (1875-1942), Poznań 2019, s. 3.
  46. ↑ Teresa Jakimowicz, Jan Baptysta Quadro z Lugano – architekt, Poznań 1998, s. 6.
  47. ↑ Grzegorz Krykwiński, Jak zrekonstruowano Quadro, [w:] Teresa Jakimowicz, Jan Baptysta Quadro z Lugano – architekt, Poznań 1998, s. 18.
  48. ↑ Anna Surzyńska-Błaszak, Barbara Sokołowska-Hurnowicz, Przebudowa i renowacja zabytkowego Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza w Poznaniu, [w:] Fundusze unijne w muzeach. Materiały z konferencji zorganizowanej przez Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza w Poznaniu, Poznań 2015, s. 63.
  49. ↑ Wykaz obiektów na terenie m. Poznania wpisanych do rejestru zabytków: https://bip.poznan.pl/bip/wykaz-obiektow-na-terenie-miasta-poznania-wpisanych-do-rejestru-zabytkow-nieruchomych,doc,496/wykaz-obiektow-na-terenie-miasta-poznania-wpisanych-do-rejestru-zabytkow-nieruchomych,1048.html
  50. ↑ 30 lat Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza, red. i koncepcja Anna Surzyńska-Błaszak, Poznań 2008, s. 66.
  51. ↑ Marian Langner, Sienkiewicz wziął mnie w jasyr, „Zorza” 1978 (10 września), nr 37 (1126), s. 6
  52. ↑ Eliza Hamrol-Grobelna, Mirella Kryś, Specyfika księgozbiorów w oddziałach muzealnych Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, „Muzealnictwo” 2021, nr 62, s. 237
  53. ↑ Joanna Czaj, Kolekcja księcia zbieraczy, „Życie i Zdrowie” 1983, nr 238, s. 9
  54. ↑ Adam Klaczyński, Sienkiewicz wziął mnie w jasyr, „Nowe Echo Podlasia” 1993, nr 28 (124), s. 4
  55. ↑ Barbara Wachowicz, Sienkiewiczowskie szaleństwo Ignacego Mosia, „Przekrój” 1974, nr 1517, s. 10-11.
  56. ↑ Barbara Wachowicz, Sienkiewiczowskie szaleństwo Ignacego Mosia, „Przekrój” 1974, nr 1517, s. 11.
  57. ↑ Leszek Kalinowski, Przemyślny niczym Zagłoba, „Gazeta Lubuska” 1996 (23-26.12.), s. 7.
  58. ↑ Edmund Nadolski, Rok 1996 Rokiem Sienkiewiczowskim. Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza, „Poznaj Swój Kraj” 1996, nr 8 (412), s. 9.
  59. ↑ Eliza Hamrol-Grobelna, Mirella Kryś, Specyfika księgozbiorów w oddziałach muzealnych Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, „Muzealnictwo” 2021, nr 62, s. 237.
  60. ↑ Mirella Kryś, Monika Słomińska, Jeden księgozbiór, wiele historii – o kolekcji Ignacego Mosia, [w:] Szary kruk: sympozjum, red. A. Baliński, Polska Akademia Nauk, Biblioteka Gdańska, Gdańsk 2020, s. 165.
  61. ↑ Eliza Hamrol-Grobelna, Mirella Kryś, Specyfika księgozbiorów w oddziałach muzealnych Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, „Muzealnictwo” 2021, nr 62, s. 238-239.
  62. ↑ Mirella Kryś, Monika Słomińska, Jeden księgozbiór, wiele historii – o kolekcji Ignacego Mosia, [w:] Szary kruk: sympozjum, red. A. Baliński, Polska Akademia Nauk, Biblioteka Gdańska, Gdańsk 2020, s. 157-171.
  63. ↑ https://bracz.edu.pl/oferta-edukacyjna-mhs-3-04-24/
  64. ↑ https://bracz.edu.pl/wystawy-czasowe/

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Marek Cieplik, O powiązaniach rodziny Sienkiewiczów z Ostrzeszowem, "Ostrzeszowska Kultura" 2018, nr 6.
  • Joanna Czaj, Kolekcja księcia zbieraczy, „Życie i Zdrowie” 1983, nr 238.
  • Małgorzata Derwich, Ignacy Moś w prasie, czyli… „Napisz, bo u mnie wielkie rzeczy się dzieją!”, w: Anna Surzyńska-Błaszak, Od subiekta do kolekcjonera. Ignacy Moś (1917-2001), Instytut Kultury Popularnej, Poznań 2017.
  • Małgorzata Derwich, Ignacy Moś we wspomnieniach dr Iwony Bestry, w: Wspomnienia o Ignacym Mosiu: w 35-lecie Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza, koncepcja i red. Anna Surzyńska-Błaszak, Poznań 2013.
  • Monika Dobek, Maria Niestrawska, Znany/nie/znany architekt Poznania – Jan Baptysta Quadro z Lugano, „Merkuriusz” 2018, nr 90.
  • Fundacja Ignacego Mosia, akt notarialny z 5 października 1977 r., Archiwum Zakładowe Biblioteki Raczyńskich.
  • Eliza Hamrol-Grobelna, Mirella Kryś, Specyfika księgozbiorów w oddziałach muzealnych Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, „Muzealnictwo” 2021, nr 62.
  • Teresa Jakimowicz, Jan Baptysta Quadro artis cementariea magister, „Kronika Miasta Poznania” 1998, nr 1.
  • Teresa Jakimowicz, Jan Baptysta Quadro z Lugano – architekt, Poznań 1998.
  • Leszek Kalinowski, Przemyślny niczym Zagłoba, „Gazeta Lubuska” 1996 (23-26.12.).
  • Adam Klaczyński, Sienkiewicz wziął mnie w jasyr, „Nowe Echo Podlasia” 1993, nr 28 (124).
  • Grzegorz Krykwiński, Jak zrekonstruowano Quadro, [w:] Teresa Jakimowicz, Jan Baptysta Quadro z Lugano – architekt, Poznań 1998.
  • Mirella Kryś, Monika Słomińska, Jeden księgozbiór, wiele historii – o kolekcji Ignacego Mosia, w: Szary kruk: sympozjum, red. A. Baliński, Polska Akademia Nauk, Biblioteka Gdańska, Gdańsk 2020.
  • Marian Langner, Sienkiewicz wziął mnie w jasyr, „Zorza” 1978 (10 września), nr 37 (1126).
  • Włodzimierz Łęcki, Poznań - przewodnik po zabytkach i osobliwościach miasta dla przybyszów z dalszych i bliższych stron, wyd. Zysk i S-ka, Poznań, 2010, s.115, ISBN 978-83-7506-466-7
  • Marek Makieła, Życiorys Ignacego Mosia, „Ostrzeszowska Kronika Regionalna”, R. 2 (2002).
  • Janusz Marciszewski, Ignacy Moś – kustosz Muzeum Sienkiewicza, „Gazeta Poznańska” 1997 nr 113 (16 maja).
  • Edmund Nadolski, Rok 1996 Rokiem Sienkiewiczowskim. Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza, „Poznaj Swój Kraj” 1996, nr 8 (412).
  • Maria Niestrawska, Prezydent wart Poznania – Cyryl Ratajski (1875-1942), Poznań 2019.
  • Danuta Płygawko, Ignacy Moś (1917-2001), „Rocznik Towarzystwa Literackiego imienia Adama Mickiewicza” 2002, nr 37.
  • Danuta Płygawko, Miłośnicy Henryka Sienkiewicza, w: Wspomnienia o Ignacym Mosiu: w 35-lecie Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza, koncepcja i red. Anna Surzyńska-Błaszak, Poznań 2013.
  • Poznańskie muzea, Wydawnictwo Miejskie, Poznań, 2009, ss.28-29, ISBN 978-83-7503-081-5
  • Zuzanna Sienkiewiczowa, Wspomnienia osobiste i z relacji rodzinnych o Henryku Józefie Sienkiewiczu, synu wielkiego pisarza, „Ze Skarbca Kultury: Biuletyn Zakładu Narodowego im. Ossolińskich Biblioteki Polskiej Akademii Nauk” 1972, z. 23.
  • Monika Słomińska, Kamienica przy Starym Rynku 84 – nie tylko Muzeum Sienkiewicza!, „Winieta: Pismo Biblioteki Raczyńskich” 2020, nr 1 (78).
  • Anna Surzyńska-Błaszak, 30 lat Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza w Poznaniu, Poznań 2008.
  • Anna Surzyńska-Błaszak, Barbara Sokołowska-Hurnowicz, 35-lecie Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza w Poznaniu, w: Wspomnienia o Ignacym Mosiu w 35-lecie Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza, koncepcja i redakcja Anna Surzyńska-Błaszak, Biblioteka Raczyńskich, Poznań 2013.
  • Anna Surzyńska-Błaszak, Barbara Sokołowska-Hurnowicz, Przebudowa i renowacja zabytkowego Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza w Poznaniu, [w:] Fundusze unijne w muzeach. Materiały z konferencji zorganizowanej przez Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza w Poznaniu, Poznań 2015.
  • Anna Surzyńska-Błaszak, Od subiekta do kolekcjonera. Ignacy Moś (1917-2001), Instytut Kultury Popularnej, Poznań 2017.
  • Barbara Wachowicz, Sienkiewiczowskie szaleństwo Ignacego Mosia, „Przekrój” 1974, nr 1517.
  • Magdalena Warkoczewska, Właściciele i mieszkańcy kamienic rynkowych w czasie wielkich przemian, „Kronika Miasta Poznania” 2003, nr 2.
  • Andrzej Wituski, Dorota Ronge-Juszczyk, Przecież to mój Poznań. Andrzej Wituski w rozmowie z Dorotą Ronge-Juszczyk, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2014.
  • Andrzej Wituski, Trzydzieści pięć lat później, [w:] Wspomnienia o Ignacym Mosiu: w 35-lecie Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza, koncepcja i redakcja Anna Surzyńska-Błaszak, Poznań 2013.
  • Strona internetowa Muzeum Literackiego Henryka Sienkiewicza, oddziału Biblioteki Raczyńskich - dostęp 02.09.2025 r.

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Muzeum_Literackie_Henryka_Sienkiewicza_w_Poznaniu&oldid=77530087”