Wilk workowaty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wilk workowaty
Thylacinus cynocephalus[1]
(Harris, 1808)
Wilk workowaty
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada ssaki niższe
Nadrząd torbacze
Rząd niełazokształtne
Rodzina Thylacinidae
Rodzaj Thylacinus
Temminck, 1824
Gatunek wilk workowaty
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EX pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Kompilacja przedstawiająca wilki workowate w niewoli (1911,1928,1933)

Wilk workowaty (Thylacinus cynocephalus) – gatunek ssaka z rodziny wilków workowatych, największy drapieżny torbacz czasów współczesnych. Pierwotnie występował na terenach Australii i Nowej Gwinei, w czasach historycznych został wyparty wyłącznie do terenów Tasmanii, gdzie wyginął w XX wieku. Powszechnie jest znany jako tygrys tasmański (ze względu na paskowany zad), a także jako wilk tasmański i kolokwialnie, Tassie (albo Tazzy) fałszywy tygrys lub po prostu tygrys. Był ostatnim przedstawicielem swojego rodzaju, Thylacinus.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

W czasach przedhistorycznych występował na Tasmanii oraz całym obszarze Australii i także Nowej Gwinei. Wraz z przybyciem osadników do Australii i sprowadzeniem przez nich psów dingo obszar jego występowania skurczył się wyłącznie do Tasmanii.

Wyginięcie[edytuj | edytuj kod]

Po przybyciu na Tasmanię Europejczyków uznany za szkodnika i bardzo intensywnie tępiony. Ostatni osobnik na wolności widziany w 1932 roku. Natomiast ostatni znany osobnik (samica) padł w 1936 w ZOO w Hobart. Od tego czasu (szczególnie od lat 80.) pewne niepotwierdzone ślady bytności zwierzęcia (takie jak zeznania świadków, niewyraźne tropy, czy niewyraźne zdjęcia) dały asumpt teoriom, że odosobniona populacja przeżyła w niedostępnych, górskich rejonach Tasmanii jeszcze co najmniej do lat 60. XX wieku. Utworzenie na znacznych obszarach ścisłego rezerwatu oraz liczne ekspedycje nie przyniosły jednak żadnego pewnego dowodu przetrwania wilka workowatego. Oficjalnie został uznany za gatunek wymarły przez IUCN w 1986 roku. W latach późniejszych w odludnych regionach wyspy znajdowano tropy mogące należeć do tego zwierzęcia, nie widziano jednak nigdy samych zwierząt.

Klonowanie[edytuj | edytuj kod]

Obecnie podejmuje się próby sklonowania na podstawie materiału genetycznego pobranego z zakonserwowanych tkanek zwierzęcia. Niestety, tkanki zostały zakonserwowane w formalinie, która "pocięła" DNA na małe kawałki. Największe nadzieje pokłada się więc w jedynym egzemplarzu zakonserwowanego w alkoholu szczenięcia. Szanse na realizację tego projektu nie są jednak duże.

W maju 2008 australijsko-amerykański zespół naukowców poinformował o wyizolowaniu i wszczepieniu do embrionu myszy fragmentu genomu wilka workowatego. Wyizolowany fragment należy do genu Col2A1 i odpowiada za tworzenie tkanki chrzęstnej. Genetycy dołączyli do niego fragment kodujący niebieski barwnik, w efekcie obserwacji zauważono aktywność genu i obecność niebieskiego barwnika[3].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Długość tułowia z głową: 100-110 cm
Długość ogona: 50 cm
Ubarwienie: płowe, z 13-19 poprzecznymi pręgami
Uzębienie: typowe dla drapieżników (duże kły, silne łamacze)
Występowanie: Tasmania, obszary stepowe.
Miot: 2-4 młodych, torba otwarta tylko w okresie wychowywania młodych.
Cechy szczególne: żuchwa połączona z kośćmi skroniowymi bardzo ruchomymi stawami, pozwalającymi na rozwarcie pyska pod kątem 120°, co jest największym rozwarciem pyska wśród znanych ssaków[4].

Tryb życia i pokarm[edytuj | edytuj kod]

Zwierzę nocne, polowało m.in. na kangury i wombaty. Wcześniej do jego potencjalnych ofiar zaliczano także owce, ale według obecnie przyjmowanej teorii opublikowanej na łamach Zoological Society of London’s Journal of Zoology tygrys tasmański był za mały by polować na te zwierzęta. Rekonstrukcja szczęki zwierzęcia pokazuje, że miała ona zbyt małą siłę nacisku do zabicia owcy[5].

Przypisy

  1. Thylacinus cynocephalus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Thylacinus cynocephalus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Informacja w Gazecie Wyborczej, dodatek Nauka
  4. Extinct Thylacine May Live Again. Discovery Channel. [dostęp 2012-10-28].  Cytat: Their jaws could open 120 degrees, wider than any other known mammal
  5. Thylacine exonerated - jaws couldn't kill sheep

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Trepka, Kazimierz Frączek, Grzegorz Wojtasik "Encyklopedia zwierząt ssaki", Wydawnictwo SCRIBA, Racibórz 2004

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]