Ślub
Ślub – uroczystość zawarcia małżeństwa, podczas której strony składają przysięgę małżeńską w obecności świadków oraz zaproszonych gości.
Spis treści |
[edytuj] Wstęp
Zwyczaje i obrzędy towarzyszące ślubom ulegały zmianom na przestrzeni wieków – były i są różne w różnych kulturach. Przykładowo, wśród Słowian, jeszcze przed wpływami chrześcijaństwa, odpowiednikiem ślubu była swaćba. Natomiast patrząc okiem naukowca, z perpektywy antropologii kulturowej, ślub jest jednym z obrzędów przejścia.
[edytuj] Ślub współcześnie
Współcześnie, w Polsce, ślub może mieć charakter:
- cywilny – zwany również ślubem cywilnym, udzielany przez Urząd stanu cywilnego.
- wyznaniowy – zwany również ślubem kościelnym, mający jednocześnie moc prawną lub też pozbawiony takiego następstwa (zob. małżeństwo sakramentalne). W przypadku spełnienia wymagań określonych prawem, ślub kościelny wywiera skutki w sferze prawa cywilnego (zob. ślub konkordatowy).
Ślub może być zawarty jako "per procura", gdy uczestniczy w nim tylko jedna strona, zaś druga składa deklarację woli zawarcia związku małżeńskiego przez swego przedstawiciela.
Przyszli małżonkowie oraz świadkowie składają podpisy na dokumentach ślubnych.
[edytuj] Przebieg ślubu
.jpg&filetimestamp=20080126052152)
Ślub odbywa się przy osobistej obecności stron zawierających małżeństwo – określa się ich jako panna młoda i pan młody lub łącznie jako młoda para lub para młodych. Po ślubie są małżonkami – żoną i mężem. Ślubu udziela urzędnik Urzędu Stanu Cywilnego lub upoważniony duchowny (szafarz sakramentu) w obecności dwojga świadków.
W wyjątkowych przypadkach ślub może odbyć się pod nieobecność jednej ze stron, w imieniu której występuje wówczas pełnomocnik. W uzasadnionych przypadkach prawo do udzielania ślubów mają również inni urzędnicy: wójt, burmistrz, upoważniony pracownik urzędu konsularnego, a nawet, w niektórych krajach, kapitan statku.
Ślub stanowi ważne wydarzenie w większości społeczeństw. W krajach europejskich panna młoda i pan młody są pytani przez osobę prowadzącą ceremonię, czy pragną zawrzeć małżeństwo – bez obopólnej zgody małżeństwo nie może być zawarte. Oboje muszą spełniać określone kryteria wiekowe, aby ich zgoda była w pełni świadoma. Publiczna forma ślubu pozwala każdemu członkowi społeczności na zgłoszenie sprzeciwu, jeżeli jego zdaniem istnieją okoliczności uniemożliwiające zawarcie małżeństwa.
Widocznym symbolem małżeństwa są dwie obrączki ślubne, wzajemnie zakładane na palec serdeczny prawej dłoni przez małżonków. W niektórych kulturach podobne znaczenie przypisywane jest specjalnemu strojowi lub określonym przedmiotom. Symbolicznym zakończeniem ślubu może być również wzajemny pocałunek pary młodej.
Zazwyczaj ceremonii ślubnej towarzyszy również przyjęcie weselne, często połączone z tańcem i zabawą.
Należy jednak zauważyć, że zawieraniu małżeństwa towarzyszą zwyczaje odmienne, zależnie od kręgu kulturowego z jakiego wywodzą się małżonkowie.
W tradycji polskiej pojawiły się takie zwyczaje, jak np. lista prezentów ślubnych, strojenie samochodu dowożącego parę młodych do kościoła czy urzędu stanu cywilnego, sesja fotograficzna pary małżeńskiej, a podczas przyjęcia weselnego, w przedstawionej kolejności:
- powitanie młodej pary chlebem i solą
- picie szampana i stłuczenie kieliszków na szczęście
- publiczne całowanie się młodej pary, czemu towarzyszą okrzyki gości: gorzko!, gorzko!
- rozpoczęcie przyjęcia z pierwszymi toastami za pomyślność młodej pary
- krojenie tortu i częstowanie nim przez młodą parę
Istnieje też zwyczaj wesel bez alkoholu.
Popularne staje się również tworzenie internetowej strony ślubnej z informacjami, przede wszystkim zdjęciami i filmami, przeznaczonymi dla gości weselnych, rodziny, znajomych.
W Polsce, śluby zawierane są, tradycyjnie, najczęściej w sobotę lub w niedzielę.
[edytuj] Rocznice ślubu
Rocznice małżeńskie (tzw. gody):
- 1 - papierowa
- 2 - bawełniana (niektóre źródła podają odwrotną kolejność pierwszych dwóch rocznic)
- 3 - skórzana
- 4 - kwiatowa lub owocowa
- 5 - drewniana
- 6 - cukrowa lub żelazna
- 7 - wełniana lub miedziana
- 8 - spiżowa, brązowa lub blaszana
- 9 - gliniana lub generalska
- 10 - cynowa lub aluminiowa
- 11 - stalowa
- 12 - płócienna, jedwabna lub lniana
- 13 - koronkowa
- 14 - kości słoniowej
- 15 - kryształowa lub szklana
- 20 - porcelanowa
- 25 - srebrna
- 30 - perłowa
- 35 - koralowa
- 40 - rubinowa
- 45 - szafirowa
- 50 - złota
- 55 - szmaragdowa lub platynowa
- 60 - diamentowa
- 65 - żelazna
- 70 - kamienna
- 75 - brylantowa
- 80 - dębowa
Za długoletnie pożycie małżeńskie (50 lat) wojewoda ma prawo wystąpić do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o przyznanie jubilatom Medalu za Długoletnie Pożycie Małżeńskie.
[edytuj] Zobacz też
