Rubin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy minerału. Zobacz też: Rubin (ujednoznacznienie).
Rubin
Naturalny rubin z Tanzanii (Winza, dystrykt Mpwapwa)
Naturalny rubin z Tanzanii (Winza, dystrykt Mpwapwa)
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny Al2O3:Cr+3
Twardość w skali Mohsa 9
Przełam muszlowy lub zadziorowy; kruchy
Łupliwość brak
Pokrój kryształu tabliczkowy, bipiramidalny lub słupkowy o podstawie sześcioboku, czasami romboedryczny.
Układ krystalograficzny trygonalny
Gęstość minerału 3,95 do 4,1 g/cm³ g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa czerwona o różnych odcieniach i różnym stopniu nasycenia; niekiedy wielobarwny
Rysa biała
Połysk szklisty, diamentowy
Współczynnik załamania no = 1,770 i ne = 1,762 (długość fali ~ 590nm)
Inne Pleochroizm – silny, zmienny; obserwowane barwy: purpurowoczerwona- pomarańczowoczerwona.

Rubinkamień szlachetny o barwie od różowej do krwistoczerwonej. Jest to rzadki minerał z gromady tlenków (Al2O3), odmiana korundu.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

  • Wzór chemiczny: Al2O3:Cr3+ - tlenek glinu domieszkowany trójwartościowymi jonami chromu.
  • Pleochroizm – silny, zmienny; obserwowane barwy: purpurowoczerwona- pomarańczowoczerwona.
  • Luminescencja – wyraźna, nadaje rubinom szczególnego kolorytu, podwyższając ich walory estetyczne. Znane są okazy wykazujące fluorescencję o barwie jasnożółtej i kremowożółtej.
  • Inkluzje – liczne, ich rodzaj wskazuje na pochodzenie kamieni: np. dla rubinów birmańskich charakterystyczne są krótkie igiełki rutylu; dla tajlandzkich – brak rutylu; pakistańskie zwykle zawierają kryształy flogopitu, chlorytu, monacytu, spinelu, rutylu, magnetytu i pirytu. Wrostki rutylu wywołują zjawisko asteryzmu – rubin gwiaździsty oraz efekt kociego oka.

Zazwyczaj tworzy kryształy o pokroju tabliczkowym, bipiramidalnym lub słupkowym o podstawie sześcioboku, czasami romboedryczne. Nasycenie barwy rubinu zależy od domieszek: czerwoną barwę wywołuje tlenek chromu, purpurową – wanad, brunatnoczerwona – żelazo.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Jako składnik bogatych w glin skałach metamorficznych, także jako minerał kontaktowy w marmurach dolomitowych i kalcytowych.

Miejsca występowania: Sri Lanka – (Ratnapura, Rakwana), TajlandiaChanthaburi Kambodża - Battambang, Pakistan – (pakistańska część Kaszmiru), Tanzania – (Longido, Winza[1]), Kenia, Australia – (Queensland), Birma – (Mandalay, Mogok) , Afganistan – (okolice Jagdalak),

Polska – w przeszłości, piaski złotonośne Dolnego Śląska w okolicy Złotoryi, pegmatyty k.Karpacza i w gnejsach izerskich.

W Arabii rubin polerowano za pomocą onyksu.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Schwarz D., Pardieu V., Saul J.M., Schmetzer K., Laurs B.M., Giuliani G., Klemm L., Malsy A.-K, Erel E., Hauzenberger C., Du Toit G., Fallick A.E., Ohnenstetter D. (2008) Rubies and Sapphires from Winza, Central Tanzania, Gems & Gemology, Vol. 44, No. 4, str. 322-347 (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • N.Sobczak – Mała encyklopedia kamieni szlachetnych i ozdobnych – Wydawnictwo Alfa – 1986 r.