8 Drezdeńska Dywizja Zmechanizowana
| 8 Dywizja Zmechanizowana | |
 |
|
| Znak na pojazdach Dywizji | |
| Historia | |
| Państwo |  Polska |
| Sformowanie | 1950 |
| Rozformowanie | 1993 |
| Nazwa wyróżniająca | Drezdeńska |
| Tradycje | |
| Rodowód | 8 Dywizja Piechoty Zmotoryzowanej |
| Tradycje jednostki kontynuuje lub kontynuowały | 8 Dywizja Obrony Wybrzeża |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | płk Stanisław Korowoj |
| Ostatni | płk dypl. Zbigniew Głowienka |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Koszalin - dowództwo |
| Podporządkowanie | Pomorski Okręg Wojskowy |
| Rodzaj wojsk | Wojska zmechanizowane |
| Rodzaj sił zbrojnych | Wojska lądowe |
8 Drezdeńska Dywizja Zmechanizowana im. Bartosza Głowackiego (8 DZ) - związek taktyczny Wojska Polskiego.
Spis treści |
[edytuj] Formowanie i zmiany organizacyjne
Na podstawie Rozkazu MON Nr 0054/Org. z 12 czerwca 1950 dokonano przeformowania 8 Dywizji Piechoty Zmotoryzowanej i powstała 8 Drezdeńska Dywizja Zmechanizowana. Utworzono nowe jednostki: 3 szkolny batalion czołgów, 12 dywizjon artylerii przeciwlotniczej, 1 ruchomy warsztat naprawy czołgów i* 41 kompanię samochodową. W celu zwiększenia możliwości bojowych pułków zmechanizowanych, każdy z nich otrzymał dodatkowo batalion czołgów. W październiku 1952 do składu 8 DZ powrócił 34 Pułk Zmechanizowany, a ponadto został sformowany 1 Dywizjon Artylerii Rakietowej, a na bazie batalionu dział pancernych SU-85 9 Pułku Czołgów Średnich utworzono 12 Pułk Artylerii Pancernej, który przejął tradycje 28 Pułku Artylerii Pancernej.
19 września 1955 8 DZ została podporządkowana 1 Korpusowi Armijnemu. Rozformowano 15 Pułk Moździerzy i 3 Szkolny Batalion Czołgów, a przeformowano: 12 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej na 125 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej oraz 12 Pułk Artylerii Pancernej na 33 Batalion Czołgów i Artylerii Pancernej. Jednocześnie rozbudowano służby i pododdziały dywizyjne. Utworzono: 31 Batalion Transportowy, 59 Batalion Medyczno-Sanitarny, 64 Kompanię Obrony Przeciwchemicznej, 8 Dywizyjny Punkt Zaopatrzenia oraz pluton dowodzenia dowódcy artylerii dywizyjnej.
Złagodzenie napiętych stosunków między dwoma przeciwstawnymi blokami politycznymi spowodowało, że w strukturze organizacyjnej 8 DZ przestały istnieć: 33 Batalion Czołgów i Artylerii Pancernej, 125 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej i 34 Pułk Artylerii Haubic. Włączono do niej natomiast 88 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej z 16 Dywizji Artylerii Przeciwlotniczej (z Koszalina). Jednak już w listopadzie 1958 roku, na mocy rozkazu Dowódcy POW nr 001, 34 Pułk Zmechanizowany przeniesiony został do 23 Dywizji Piechoty stacjonującej w Gdańsku i Lęborku.
8 Dywizji Zmechanizowanej podporządkowano 3 Brygadę Obrony Wybrzeża (z Kołobrzegu) z jednoczesnym przeformowaniem jej na 28 Pułk Zmechanizowany. Natomiast z połączenia 103 Dywizjonu Artylerii Haubic, 104 Dywizjonu Artylerii Haubic, 48 baterii szkolnej, 11 baterii dowodzenia odtworzono rozwiązany wcześniej 34 Pułk Artylerii Haubic. W 1961 rozformowano 5 Batalion Rozpoznawczy, a na jego miejscu utworzono 5 Kompanię Rozpoznawczą, którą przeniesiono do Kołobrzegu. Od tej chwili skład 8 DZ ustabilizował się na kilka najbliższych lat.
Na podstawie rozkazu Nr 07/MON ministra Obrony Narodowej z 4 maja 1967 w sprawie przekazania jednostkom wojskowym historycznych nazw i numerów oddziałów frontowych oraz ustanowienia dorocznych świąt jednostek (Dz. Rozk. Tjn. MON Nr 5, poz. 21) przemianowano:
- 39 Pułk Zmechanizowany na 36 Łużycki Pułk Zmechanizowany,
- 9 Pułk Czołgów Średnich na 16 Dnowsko-Łużycki Pułk Czołgów Średnich,
- 34 Pułk Artylerii Haubic na 4 Pułk Artylerii,
- 28 Batalion Łączności na 13 Batalion Łączności
- 88 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej na 83 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej.
W 1970 przekształcono kompanię rozpoznawczą z powrotem na 5 Batalion Rozpoznawczy, a z 12 Piekarni Polowej i 8 Dywizyjnego Punktu Zaopatrzenia sformowano 8 Batalion Zaopatrzenia. Utworzono także 29 kompanię dowodzenia szefa OPL dywizji i 47 Dywizjon Artylerii Rakietowej.
W takich strukturach organizacyjnych 8 Dywizja Zmechanizowana funkcjonowała przez dwa najbliższe dziesięciolecia. W tym czasie dokonano jedynie kilku drobnych zmian, polegających na wzmocnieniu siły ogniowej poszczególnych pułków ogólnowojskowych. Stało się tak za sprawą wprowadzenia nowych typów sprzętu artyleryjskiego, skutkiem czego przeformowano baterie haubic 28 pz i 32 pz w dywizjony haubic, a w 16 pcz od podstaw sformowano dywizjon artylerii samobieżnej.
W 1990 rozformowane zostały stacjonujące w Kołobrzegu: 28 Sudecki Pułk Zmechanizowany i 47 dywizjon artylerii rakietowej. Do opuszczonych tzw. czerwonych koszar przy al. Jedności Narodowej przeniesiona została inna kołobrzeska jednostka, tj. 32 pz.
Odtąd w składzie 8 DZ znajdowały się już tylko dwa pułki zmechanizowane i jeden były pułk czołgów (wszystkie przekształcone w tzw. pułki zunifikowane), a oprócz tego pułki: artylerii i przeciwlotniczy. Opisywany stan tymczasowości trwał do 1993 r., tj. do kolejnej reorganizacji. W tym to roku powstała 8 Bałtycka Dywizja Obrony Wybrzeża.
[edytuj] Struktura organizacyjna (1970)
- dowództwo i sztab - Koszalin
- 28 Pułk Zmechanizowany - Kołobrzeg
- 32 Pułk Zmechanizowany - Kołobrzeg
- 36 Pułk Zmechanizowany - Trzebiatów
- 16 Pułk Czołgów - Słupsk
- 4 Pułk Artylerii - Kołobrzeg
- 83 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej - Koszalin
- 1 Dywizjon Artylerii - Trzebiatów
- 47 Dywizjon Artylerii Rakietowej - Kołobrzeg
- 5 Batalion Rozpoznawczy - Kołobrzeg
- 13 Batalion Łączności - Kołobrzeg
- 19 Batalion Saperów - Unieście
- 8 Batalion Remontowy - Koszalin
- 8 Batalion Zaopatrzenia - Koszalin
- 39 Batalion Medyczny - Kołobrzeg
- 15 Bateria Dowodzenia - Kołobrzeg
- 64 Kompania Chemiczna - Koszalin
[edytuj] Dowódcy
- płk Stanisław Korowoj (listopad 1950 – listopad 1951) – (od 1.5.51 – 8 Dywizja Zmechanizowana)
- płk/gen. mjr Aleksandr Cyganow - do listopada 1954
- płk Eugeniusz Molczyk - do października 1955
- ppłk Jerzy Gross - do stycznia 1957
- płk/gen. bryg. Józef Stebelski - do grudnia 1962
- płk dypl./gen. bryg. Zdzisław Kwiatkowski - do grudnia 1966
- płk dypl. Marian Wasilewski - do kwietnia 1967
- płk dypl./gen. bryg. Kazimierz Stec - do września 1970
- płk dypl./gen. bryg. Stanisław Kruczek - do sierpnia 1973
- gen. bryg. Wacław Szklarski - do października 1975
- gen. bryg. Tadeusz Urbańczyk - do kwietnia 1978
- ppłk/płk dypl. Witold Wójcik - do marca 1980
- ppłk/płk dypl. Zbigniew Zalewski - do lipca 1982
- płk dypl. Zenon Poznański - do października 1984
- płk dypl. Włodzimierz Warchalski - do lipca 1988
- płk dypl. Zenon Werner - do sierpnia 1990
- płk dypl./gen. bryg. Aleksander Poniewierka - do października 1992
- od 21 października 1992 r. – płk dypl. Zbigniew Głowienka (od 21.7.93 – 8 Dywizja Obrony Wybrzeża).
[edytuj] Przekształcenia
8 Drezdeńska Dywizja Piechoty → 8 Dywizja Piechoty Zmotoryzowanej → 8 Drezdeńska Dywizja Zmechanizowana → 8 Bałtycka Dywizja Obrony Wybrzeża
[edytuj] Bibliografia
- Edward Kospath-Pawłowski: 8 dywizja piechoty w dziejach oręża polskiego. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Ajaks", 1995. ISBN 83-85621-71-7.
- "Głos Pomorza", 3-4 września 1994 r., s. 5;
- Andrzej Wojtaszak, Kazimierz Kozłowski: Żołnierz polski na Pomorzu Zachodnim X-XX wiek : materiały z sesji naukowej z 10 listopada 1999 r. : praca zbiorowa. Szczecin: Oddział Edukacji Obywatelskiej, 2001. ISBN 83-86992-76-X.
|
|||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||
