Bojko Borisow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bojko Borisow
BBorisov EPP Summit March 2011.jpg
Data i miejsce urodzenia 13 czerwca 1959
Bankja
Premier Bułgarii
Przynależność polityczna GERB
Okres urzędowania od 7 listopada 2014
Poprzednik Georgi Bliznaszki (p.o.)
Premier Bułgarii
Przynależność polityczna GERB
Okres urzędowania od 27 lipca 2009
do 13 marca 2013
Poprzednik Sergej Staniszew
Następca Marin Rajkow
Burmistrz Sofii
Przynależność polityczna GERB
Okres urzędowania od 8 listopada 2005
do 27 lipca 2009
Poprzednik Minko Gerdżikow (p.o.)
Następca Minko Gerdżikow (p.o.)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Bojko Metodiew Borisow, bułg. Бойко Методиев Борисов, wym. [ˈbɔjko mɛˈtɔdiɛf boˈrisof] (ur. 13 czerwca 1959 w Bankji) – bułgarski polityk, oficer policji, karateka, przedsiębiorca, działacz samorządowy i polityk. Od lipca 2009 do marca 2013 i ponownie od listopada 2014 premier Bułgarii.

W latach 2001–2005 wiceminister spraw wewnętrznych w rządzie Symeona Sakskoburggotskiego, poseł do Zgromadzenie Narodowe 40., 41., 42. i 43. kadencji, w latach 2005–2009 burmistrz Sofii. Założyciel i przewodniczący partii Obywatele na rzecz Europejskiego Rozwoju Bułgarii (GERB).

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Wykształcenie, działalność zawodowa i społeczna[edytuj | edytuj kod]

W 1982 został absolwentem Wydziału Ochrony Przeciwpożarowej Wyższej Szkoły Służb Specjalnych przy bułgarskim Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, którą ukończył ze stopniem podporucznika. Niedługo potem rozpoczął pracę w sofijskim departamencie policji, gdzie został dowódcą plutonu, a następnie – kompanii.

Jednocześnie kontynuował naukę na swojej macierzystej uczelni, wówczas już działającej pod nazwą Akademia Policyjna. W 1990 obronił na niej pracę doktorską poświęconą psychofizycznemu treningowi sił operacyjnych[1]. W tym samym roku otrzymał awans na majora, a także objął stanowisko szefa sofijskiej policji.

W 1991 utworzył agencję ochrony IPON-1, która stała się największym bułgarskim przedsiębiorstwem w tej branży. Z jej usług korzystali m.in. były bułgarski komunistyczny przywódca Todor Żiwkow i były car Symeon Sakskoburggotski[2].

Od 1978 uczestniczył w turniejach karate i aktywnie angażował się w popularyzację tej dyscypliny sportowej. Pełnił m.in. funkcję trenera reprezentacji Bułgarii w karate, uzyskał również uprawnienia międzynarodowego sędziego. Jako piłkarz-amator okazjonalnie występował w klubie piłkarskim Witosza Bystrzyca. W 2011 został niespodziewanie wybrany na najlepszego piłkarza roku w Bułgarii, ale – jak sam stwierdził – był to protest przeciwko bardzo słabym wynikom reprezentacji Bułgarii[3].

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

W latach 2001–2005 zajmował stanowisko sekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Ówczesny premier Symeon Sakskoburggotski zaproponował mu start z list swojej partii (Narodowy Ruch Symeon Drugi) w wyborach parlamentarnych w 2005. Bojko Borisow przyjął propozycję, uzyskując mandat deputowanego do Zgromadzenia Narodowego 40. kadencji.

Trzy miesiące później ze stanowiska burmistrza Sofii zrezygnował, również wybrany do parlamentu, Stefan Sofijanski. Bojko Borisow wziął udział w przedterminowych wyborach, w których zdecydowanie wygrał (uzyskał ponad 70% głosów)[4]. Liczni komentatorzy, w tym szczególnie z mediów zagranicznych, wskazując na skuteczną walkę z grupami przestępczymi, nazywało go „szeryfem”[5]. Pojawiały się głosy przewidujące, że Bojko Borisow będzie w przyszłości premierem Bułgarii[2]. Jako burmistrz Sofii doprowadził do zwiększenia budżetu miasta o 100%, ponadto w mieści znacznie wzrosła liczba inwestycji zagranicznych[1].

Pod koniec 2006, niezadowolony z kierunku, w którym zmierzał Narodowy Ruch na rzecz Stabilności i Postępu, zaangażował się w tworzenie nowej partii – Obywatele na rzecz Europejskiego Rozwoju Bułgarii (GERB). Bojko Borisow został nieformalnym liderem, w której formalne przywództwo objął Cwetan Cwetanow[6]. Formalne przewodnictwo w partii Bojko Borisow objął po kilku latach – 10 stycznia 2010[7].

GERB od czasu powstania zaczął zyskiwać na popularności kosztem m.in. rządzącej Bułgarskiej Partii Socjalistycznej, oskarżanej o przyzwolenie na korupcję i marnotrawienie funduszy europejskich[1]. Bojko Borisow, głoszący hasła zwalczania przestępczości zorganizowanej i reformy wymiary sprawiedliwości, poprowadził swoją partię do zwycięstw w wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2007 (21,69%) i w 2009 (24,36%), a następnie do zdecydowanej wygranej wyborach parlamentarnych w 2009 (39,71%), w których również uzyskał mandat poselski[8]. GERB uzyskał wówczas 116 mandatów w 240-osobowym parlamencie, Bojko Borisow ogłosił wkrótce po głosowaniu, iż stanie na czele nowego rządu[9].

27 lipca 2009 jego mniejszościowy i monopartyjny gabinet otrzymał wotum zaufania, poza macierzystym ugrupowaniem wsparli go deputowani Niebieskiej Koalicji, Porządku, Prawa i Sprawiedliwości oraz Ataki[10]. 20 lutego 2013 Bojko Borisow podał się wraz z całym rządem do dymisji, która została przyjęta przez parlament następnego dnia[11]. Do rezygnacji doszło po kilkunastu dniach protestów w reakcji na podwyżki cen energii elektrycznej i po skrytykowanej przez premiera interwencji policji, w wyniku której kilkanaście osób zostało rannych[12]. Ustępując, Bojko Borisow zadeklarował, że nie chce być częścią władzy, „pod rządami której policja bije ludzi na ulicach”[13]. 13 marca 2013 prezydent Rosen Plewneliew powołał nowy gabinet na czele z Marinem Rajkowem, którego mandat został wyznaczony do czasu organizacji wcześniejszych wyborów parlamentarnych[14][15].

Kierowany przez Bojka Borisowa GERB zwyciężył w wyborach z 12 maja 2013[16], jednakże ugrupowanie to znalazło się w opozycji wobec nowego rządu z Płamenem Oreszarskim na czele. Gabinet socjalistów przetrwał kilkanaście miesięcy, upadł w sierpniu 2014, co skutkowało kolejnymi przedterminowymi wyborami do Zgromadzenia Narodowego. W głosowaniu z 5 października 2014 GERB ponownie zajął pierwsze miejsce[17], a jego lider czwarty raz z rzędu został wybrany do parlamentu. Po kilku tygodniach rozmów koalicyjnych jego ugrupowanie podpisało umowę koalicyjną z Blokiem Reformatorskim, a także porozumienia z Alternatywą na rzecz Bułgarskiego Odrodzenia i Frontem Patriotycznym. Umożliwiło to powołanie nowego rządu, na czele którego stanął ponownie Bojko Borisow[18]. 7 listopada 2014 gabinet ten uzyskał wotum zaufania[19].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Agnieszka Skieterska, Szeryf Bojko porządzi Bułgarią, „Gazeta Wyborcza” nr 157 z 7 lipca 2009
  2. 2,0 2,1 „Sheriff” mayor of Sofia gets involved in Bulgarian politics (ang.). wieninternational.at, 21 listopada 2007. [dostęp 2014-11-07].
  3. Bulgarian PM wins player of year but wants award annulled (ang.). bbc.com, 5 grudnia 2011. [dostęp 2014-11-07].
  4. Borisov becomes Sofia mayor (ang.). sofia-life.com. [dostęp 2014-11-07].
  5. Boyko Borissov – the Sheriff of the State (ang.). standartnews.com, 25 lutego 2002. [dostęp 2014-11-07].
  6. Leaders of Bulgaria (ang.). zarate.eu. [dostęp 2014-11-07].
  7. Бойко Борисов е новият председател на ГЕРБ (bułg.). dariknews.bg, 10 stycznia 2014. [dostęp 2014-11-07].
  8. Окончателни резултати за страната (bułg.). pi2009.cik.bg. [dostęp 2014-11-06].
  9. Борисов: Поемам отговорността на премиер (bułg.). dir.bg. [dostęp 2014-07-18].
  10. New Bulgarian Prime Minister Boiko Borissov's Cabinet takes office (ang.). sofiaecho.com. [dostęp 2014-11-07].
  11. Bulgarian parliament accepts resignation of Boyko Borisov's government (ang.). thenews.com, 22 lutego 2013. [dostęp 2014-11-07].
  12. Bulgaria government to resign, PM Boiko Borisov says (ang.). bbc.co.uk, 20 lutego 2013. [dostęp 2014-11-07].
  13. Bułgaria: obalili premiera i wybrali go ponownie. Ale zwycięzcy wyborów trudno będzie utworzyć rząd. wyborcza.pl, 13 maja 2013. [dostęp 2014-11-07].
  14. Bulgarian President Plevneliev names ambassador Marin Raikov as caretaker prime minister (ang.). sofiaglobe.com, 12 marca 2013. [dostęp 2014-11-07].
  15. Bulgarian president names new caretaker government (ang.). bbc.com, 12 marca 2013. [dostęp 2014-11-07].
  16. Резултати от избори за народни представители 12.05.2013 г. (bułg.). results.cik.bg. [dostęp 2014-11-07].
  17. 100% протоколи: ГЕРБ-32.66%, а БСП-15.41% (bułg.). nobinite.bg, 6 października 2014. [dostęp 2014-10-06].
  18. Between West Hall and East Hall: Seven Reasons Why Bulgaria's New Cabinet Is Unprecedented (ang.). novinite.com, 6 listopada 2014. [dostęp 2014-11-07].
  19. Bulgarian MPs Approve New Cabinet, Ministers Sworn In (ang.). novinite.com, 7 listopada 2014. [dostęp 2014-11-07].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]