Cyryl Lukaris
| Cyryl Lukaris Kyrillos Loukaris |
|
| patriarcha | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 1572 Heraklion |
| Data i miejsce śmierci | 28 czerwca 1638 Bosfor |
| patriarcha Aleksandrii | |
| Okres sprawowania | 1601–1620 |
| patriarcha ekumeniczny Konstantynopola | |
| Okres sprawowania | 1612–1638[c] |
| Wyznanie | prawosławie |
| Kościół | Grecki Kościół Prawosławny |
| Wybór patriarchy | 1601[a] 1612[b] |
Cyryl Lukaris (ur. 1572, zm. 28 czerwca 1638) – grecki duchowny prawosławny, teolog, patriarcha Aleksandrii w latach 1601–1620 (jako Cyryl III), patriarcha ekumeniczny Konstantynopola w latach 1612 i 1620–1623, 1623–1633, 1633–1634, 1634–1635, 1637–1638 (jako Cyryl I).
Spis treści |
Biografia [edytuj]
Wysłany został do Polski przez patriarchę Meletiosa Pigasa, aby nie dopuścić do zawarcia unii brzeskiej. W Polsce kontaktował się z rektorem Akademii Wileńskiej i zapoznał się z nauką ewangelicką. Gdy został patriarchą Aleksandrii pisał w liście do papieża Pawła V, że chce z nim pozostawać w jedności, jednocześnie jednak nawiązał kontakty z Kościołem anglikańskim. Później jako patriarcha Konstantynopola nawiązał kontakt z holenderskimi kalwinami i popadł w konflikt z kościołem katolickim[1]. Wysłał wielu młodych greckich teologów na uniwersytety do Szwajcarii, Anglii i Holandii. Jako patriarcha Konstantynopola kilkakrotnie był deponowany i przywracany na urząd[2]. Cyryla wspierał król angielski Jakub I, więc w dowód wdzięczności w 1624 roku podarował mu Kodeks Aleksandryjski[3].
W 1629 roku wydane zostało w Genewie pod jego imieniem Confessio Fidei Orthodoxae, które zawierało elementy kalwińskiej doktryny i było odległe od doktryny prawosławnej. Dzieło to zostało potępione przez kilka synodów prawosławnych (synod konstantynopolitański w 1638), których kulminacją był Synod jerozolimski w 1672 roku potępiający również kalwińską doktrynę[2].
Sułtan Murad IV oskarżył go o buntowanie kozaków i skazał go na śmierć. Wyrok został wykonany dnia 28 czerwca 1638 roku przez janczarów na pokładzie statku w Bosforze[2].
Prokalwińskie sympatie Cyryla są dziś dyskutowane przez niektórych historyków prawosławnych. Twierdzą oni, że sympatie te były wynikiem politycznego wyrachowania, ponieważ miał silną opozycję w swoim kościele, toczył spór z papieżem i był zwalczany przez sułtana. Nie wiadomo, czy Cyryl był rzeczywistym autorem Confessio, a jeżeli nawet nim był, to wspiera ono jedynie protestantyzm przeciwko doktrynie katolickiej[4].
Uwagi
Przypisy
- ↑ Marian Banaszak: Historia Kościoła katolickiego, t. 3, Czasy nowożytne 1517-1758. Warszawa: ATK, 1989, s. 122.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Cyril Lucaris (ang.). Encyclopædia Britannica. [dostęp 2010-11-24].
- ↑ F. H. A. Scrivener: Six Lectures on the Text of the New Testament and the Ancient Manuscripts. ISBN 978-1409708261.
- ↑ The Myth of the Calvinist Patriarch (ang.). [dostęp 2010-11-24].
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Lucaris' Confession of Faith
- The Greek Orthodox Position on the Confession of Cyril Lucaris by George P. Michaelides
- Cyril I Lucaris article from the Ecumenical Patriarchate
