Paweł V

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Paweł V
Paulus Quintus
Camillo Borghese
Papież
Paweł V
Herb Paweł V
Data i miejsce urodzenia 17 września 1552
Rzym
Data i miejsce śmierci 28 stycznia 1621
Rzym
Papież
Okres sprawowania 1605-1621
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Kreacja kardynalska 5 czerwca 1596
Pontyfikat 16 maja 1605
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Paweł V (łac. Paulus V), właściwie Camillo Borghese, (ur. 17 września 1552 w Rzymie, zm. 28 stycznia 1621 w Rzymie) – papież w okresie od 16 maja 1605 do 28 stycznia 1621.

Był synem dziekana prawników Kurii Rzymskiej. Studiował nauki prawne w Perugii i Padwie, po powrocie do Rzymu został prawnikiem kurialnym oraz referendarzem trybunału Sygnatury Apostolskiej. W marcu 1576 został wikariuszem patriarchalnej Bazyliki Liberiańskiej. Od września 1588 do 1591 był wicelegatem w Bolonii, w 1595 odbył nadzwyczajną misję legata przy królu Hiszpanii Filipie II.

5 czerwca 1596 papież Klemens VIII mianował go kardynałem, z tytułem prezbitera S. Eusebio. W kwietniu 1597 Borghese został biskupem Iesi (do 1599), w 1602 sekretarzem Świętego Oficjum, a w czerwcu 1603 wikariuszem generalnym Rzymu.

Po śmierci Leona XI Borghese został na konklawe 16 maja 1605 wybrany na papieża. Przyjął imię Pawła V, koronował się 29 maja 1605, uroczysty ingres do Bazyliki Laterańskiej odbył 6 listopada 1605.

Postawił sobie za cel wzmocnienie autorytetu papiestwa wobec władzy świeckiej. Część państw włoskich – Sabaudia, Genua, Neapol – podporządkowała się nowym zarządzeniom, nie przyjęła ich natomiast Wenecja. Papież obłożył ekskomuniką senat i dożę, a całą Republikę Wenecką interdyktem; był to ostatni przypadek interdyktu papieskiego wobec suwerennego państwa. Duchowni, którzy zaakceptowali nałożone kary papieskie, zostali wygnani lub uwięzieni. Ostatecznie interwencja króla Francji Henryka IV zapobiegła przejściu Wenecji na protestantyzm; papież zdjął interdykt, jednak moralnie poniósł porażkę, a prestiż Stolicy Apostolskiej doznał uszczerbku.

Polityka papieża dążyła do zbliżenia z Francją, ale nie zapobiegła rozwojowi tendencji gallikańskich. Nieudane działania podjął Paweł V w sprawie katolików angielskich i irlandzkich. Parlament angielski nałożył na katolików obowiązek składania przysięgi, unieważniającej papieskie prawo odwoływania książąt świeckich. Papież żądał wycofania tego obowiązku, ale w tym samym czasie archiprezbiter George Blackwell wbrew woli przełożonych nakłaniał katolików do składania przysięgi. Ostatecznie Blackwella odwołano w 1608, ale sytuacja katolików uległa pogorszeniu.

W czasie II wojny polsko-rosyjskiej (tzw. moskiewskiej toczącej się w latach 1609-1618), zdecydowanie popierał Polaków mając nadzieję na podporządkowanie papiestwu ogromnych terenów prawosławnej Rosji.

Papież Paweł V potwierdził nakaz przebywania biskupów w swoich diecezjach. Opublikował odnowiony Rytuał Rzymski, wzmocnił dyscyplinę w zakonach. Popierał działalność misyjną, w okresie jego pontyfikatu rozwinęły się m.in. misje kapucynów w Kongo i jezuitów w Paragwaju. Misjonarzom jezuickim w Chinach papież zezwolił na używanie miejscowego języka w liturgii.

W 1612 papież zatwierdził Instytut Kongregacji Oratorian Filipa Neri, rok później francuskie Oratorium Naszego Pana Jezusa Chrystusa (założone przez Pierre de Berulle'a).

1 listopada 1610 Paweł V kanonizował kardynała Karola Boromeusza (zm. 1584) i Franciszkę Rzymską (zm. 1440).

W okresie pontyfikatu ukończono budowę nawy głównej, fasady i portyku Bazyliki Św. Piotra. Papież zapewnił Rzymowi poprawę zaopatrzenia w wodę (kazał odbudować dwa akwedukty, w tym dawny Akwedukt Trajana). Wzbogacił zbiory Biblioteki Watykańskiej oraz ustanowił tajne zbiory archiwum. Obok zasług dla Rzymu papież pamiętał także o swojej rodzinie – siostrzeniec i bliski współpracownik papieża, kardynał Scipione Caffarelli-Borghese wybudował słynną Villa Borghese.

Papież Paweł V wydał kontrowersyjną decyzję o potępieniu Galileusza. W czasie tego pontyfikatu 5 czerwca 1616 Kongregacja Św. Oficjum (inkwizycja) potępiła dzieło Kopernika De revolutionibus i zamieściła je na Indeksie Ksiąg Zakazanych.

[edytuj] Bibliografia

  • Richard P. McBrien, Leksykon papieży. Pontyfikaty od Piotra Apostoła do Jana Pawła II, Warszawa 2003

[edytuj] Linki zewnętrzne


Poprzednik
Leon XI		 Emblem of the Papacy SE.svg Papież
1605-1621		 Emblem of the Papacy SE.svg Następca
Grzegorz XV
p • d • e
Zwierzchnicy Kongregacji Nauki Wiary
Sekretarze (1564–1966)
Antonio Michele Ghisleri (1564–1566) • Scipione Rebiba (1566?–1577) • Giacomo Savelli (1577–1587) • Giulio Antonio Santori (1587–1602) • Camillo Borghese (1602–1605) • Pompeio Arrigoni (1605–1612) • Giovanni Garzia Millini (1612–1629) • Antonio Marcello Barberini (1629–1633) • Francesco Barberini (1633–1679) • Cesare Facchinetti (1680–1683) • Alderano Cibo (1683–1700) • Galeazzo Marescotti (1700–1716) • Fabrizio Spada (1716–1717) • Nicolò Acciaioli (1717–1719) • Francesco del Giudice (1719–1725) • Fabrizio Paolucci (1725–1726) • Pietro Ottoboni (1726–1740) • Tommaso Ruffo (1740–1753) • Neri Maria Corsini (1753–1770) • Giovanni Francesco Stoppani (1770–1774) • Luigi Maria Torregiani (1775–1777) • Carlo Rezzonico (1777–1799) • Leonardo Antonelli (1800–1811) • Giulio Maria della Somaglia (1814–1830) • Bartolomeo Pacca (1830–1844) • Vincenzo Macchi (1844–1860) • Costantino Patrizi Naro (1860–1876) • Prospero Caterini (1876–1881) • Antonio Maria Panebianco (1882–1883) • Luigi Maria Bilio (1883–1884) • Raffaele Monaco La Valletta (1884–1896) • Lucido Maria Parocchi (1896–1903) • Serafino Vannutelli (1903–1908) • Mariano Rampolla del Tindaro (1908–1913) • Domenico Ferrata (1914) • Rafael Merry del Val y Zulueta (1914–1930) • Donato Raffaele Sbarretti (1930–1939) • Francesco Marchetti Selvaggiani (1939–1951) • Giuseppe Pizzardo (1951–1959) • Alfredo Ottaviani (1959–1966)
Proprefekt (1966–1968)
Alfredo Ottaviani (1966–1968)
Prefekci (od 1968)
Franjo Šeper (1968–1981) • Joseph Ratzinger (1981–2005) • William Joseph Levada (2005–2012) • Gerhard Müller (od 2012)
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Paweł_V&oldid=36161462”