Dnieprowska Elektrownia Wodna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Fotografia z 1929 roku
Fotografia z 1942 roku
Zapora ma 760 metrów długości
Zbiornik wodny
Zbiornik widziany od strony Chortycy

Dnieprowska Elektrownia Wodna - (укр. Дніпровська ГЕС, również Dnieprogres) - hydroelektrownia na rzece Dniepr. Znajduje się w mieście Zaporoże.

Hydrowęzeł (zespół budowli hydrotechnicznych) zbudowany w latach 1927–1932, obejmuje zaporę o wysokości 60 m i długości 760 metrów, zbiornik wodny o powierzchni 420 km² i Elektrownię Dnieprzańską o mocy 1569 MW. Elektrownia Dnieproges początkowo o mocy 560 MW, rozbudowana w latach 1969-1980. Zbiornik wodny zatopił Porohy Dniepru (progi skalne) i umożliwił żeglugę w dolnym i środkowym biegu rzeki Dniepr.

Zniszczenie tamy[edytuj | edytuj kod]

18 sierpnia 1941 około godziny 20:00 ~ 20:30, po złamaniu obrony sowieckiej w Zaporożu przez siły niemieckie, tama została wysadzona przez żołnierzy NKWD[1]. Rozkaz zniszczenia Elektrowni wydał sam Józef Stalin[2]. Wybuch 20 ton trotylu spowodował wyrwanie dziury długości 135 lub 165 metrów, przez którą wylała się fala uderzeniowa, powodująca zalanie i zniszczenie strefy przybrzeżnej.

W strefie powodzi były wojska niemieckie, które wcześniej przeprawiły się przez Dniepr, oraz cywilna ludność wyspy Chortyca oraz obszarów przybrzeżnych. Niemieckie dowództwo szacowało swoje straty na 1500 żołnierzy. Według historyków, cywilnych ofiar zniszczenia elektrowni było od 20000[3], do 80000 - 120000 osób[4].

W niepodległej Ukrainie niemalże nie istnieje świadomość tragedii i śmierci do 120 tys. cywilów w 1941 roku. Ruchy narodowościowe i niepodległościowe starają się jednak przywrócić pamięć o tragedii organizując wiece i marsze pamięci[5].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Szablon:Http://www.nbuv.gov.ua/portal/Soc Gum/Npifznu/2010 XXIX/moroko.pdf
  2. До 100 тисяч осіб загинули від підриву «Дніпрогесу» за наказом Сталіна
  3. Ф. Пігідо-Правобережний. «Велика Вітчизняна війна». Спогади та роздуми очевидця — К. Смолоскип, 2002
  4. Румме А. В. Скажите людям правду // Социологические исследования — 1990 — № 9
  5. www.youtube.com/watch?v=2Zd46RVk1g8 - wiec 18 sierpnia 2013 roku