Dnieprowska Elektrownia Wodna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Fotografia z 1929 roku
Fotografia z 1942 roku
Zapora ma 760 metrów długości
Zbiornik wodny
Zbiornik widziany od strony Chortycy

Dnieprowska Elektrownia Wodna - (укр. Дніпровська ГЕС, również Dnieprogres) - hydroelektrownia na rzece Dniepr. Znajduje się w mieście Zaporoże.

Hydrowęzeł (zespół budowli hydrotechnicznych) zbudowany w latach 1927–1932, obejmuje zaporę o wysokości 60 m i długości 760 metrów, zbiornik wodny o powierzchni 420 km² i Elektrownię Dnieprzańską o mocy 1569 MW. Elektrownia Dnieproges początkowo o mocy 560 MW, rozbudowana w latach 1969-1980. Zbiornik wodny zatopił Porohy Dniepru (progi skalne) i umożliwił żeglugę w dolnym i środkowym biegu rzeki Dniepr.

Zniszczenie tamy[edytuj | edytuj kod]

18 sierpnia 1941 około godziny 20:00 ~ 20:30, po złamaniu obrony sowieckiej w Zaporożu przez siły niemieckie, tama została wysadzona przez żołnierzy NKWD[1]. Rozkaz zniszczenia Elektrowni wydał sam Józef Stalin[2]. Wybuch 20 ton trotylu spowodował wyrwanie dziury długości 135 lub 165 metrów, przez którą wylała się fala uderzeniowa, powodująca zalanie i zniszczenie strefy przybrzeżnej.

W strefie powodzi były wojska niemieckie, które wcześniej przeprawiły się przez Dniepr, oraz cywilna ludność wyspy Chortyca oraz obszarów przybrzeznych . Niemieckie dowództwo szacowało swoje straty na 1500 żołnierzy. Według historyków, cywilnych ofiar zniszczenia elektrowni było od 20000[3], do 80000 - 120000 osób[4].

W niepodległej Ukrainie niemalże nie istnieje świadomość tragedii i śmierci do 120 tys. cywilów w 1941 roku. Ruchy narodowościowe i niepodległościowe starają się jednak przywrócić pamięć o tragedii organizując wiece i marsze pamięci[5].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Szablon:Http://www.nbuv.gov.ua/portal/Soc Gum/Npifznu/2010 XXIX/moroko.pdf
  2. До 100 тисяч осіб загинули від підриву «Дніпрогесу» за наказом Сталіна
  3. Ф. Пігідо-Правобережний. «Велика Вітчизняна війна». Спогади та роздуми очевидця — К. Смолоскип, 2002
  4. Румме А. В. Скажите людям правду // Социологические исследования — 1990 — № 9
  5. www.youtube.com/watch?v=2Zd46RVk1g8 - wiec 18 sierpnia 2013 roku