František Tomášek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
František Tomášek
kardynał prezbiter
František Tomášek
Herb František Tomášek Laxabo rete
Kraj działania  Czechy
Data i miejsce urodzenia 30 czerwca 1899
Studénka
Data i miejsce śmierci 4 sierpnia 1992
Praga
arcybiskup praski
Okres sprawowania 1977 - 1991
prymas
Okres sprawowania 30 grudnia 1977 - 27 marca 1991
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 5 lipca 1922
Nominacja biskupia 12 października 1949
biskup pomocniczy Ołomuńca
tytularny biskup Buto
Sakra biskupia 13 października 1949
Kreacja kardynalska 24 maja 1976
in pectore
Paweł VI
Kościół tytularny Santi Vitale, Valeria, Gervasio e Protasio
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty František Tomášek w Wikicytatach

František Tomášek (ur. 30 czerwca 1899 w Studénce na Morawach, zm. 4 sierpnia 1992 w Pradze) – czeski duchowny katolicki, kardynał, 34. arcybiskup metropolita Pragi.

Ksiądz, biskup, Kardynał[edytuj | edytuj kod]

Urodził się jako drugie z sześciorga rodzeństwa. Uczęszczał do liceum w Ołomuńcu. Pod koniec I wojny światowej służył w armii. Po zakończeniu nauki szkolnej wstąpił do seminarium duchownego. 5 lipca 1922 przyjął święcenia kapłańskie z rąk arcybiskupa ołomunieckiego Antonina Stojana. 12 października 1949 mianowano go biskupem pomocniczym w Ołomuńcu, sakrę biskupią przyjął dzień później w tajemnicy wobec groźby prześladowań. Od 22 lipca 1951 do 28 maja 1954 był internowany w komunistycznym obozie w miejscowości Želiv. W latach 1962-1965 jako jedyny biskup z Czechosłowacji uczestniczył w obradach Soboru Watykańskiego II. 18 lutego 1965 został mianowany apostolskim administratorem archidiecezji praskiej, po wyjeździe z Czechosłowacji abp Josefa Berana. Zabiegał o rehabilitację swojego poprzednika przez władze komunistyczne. W dniu 24 maja 1976 papież Paweł VI mianował go kardynałem in pectore. Nominację tę ogłoszono 27 czerwca 1977, nadając mu tytuł prezbitera Santi Vitale, Valeria, Gervasio e Protasio. 30 grudnia 1977 mianowany 34. arcybiskupem Pragi. 27 marca 1991 papież Jan Paweł II przyjął jego rezygnację z posługi biskupiej. Był wówczas najstarszym urzędującym kardynałem świata, miał 92 lata.

Wobec opozycji lat 70. i 80.[edytuj | edytuj kod]

Początkowo był ostrożny wobec Karty 77 i podpisał wymuszony przez władze list dystansujący się od tej inicjatywy. W latach 80. zbliżył się do niezależnych środowisk katolickich. Jego doradcami zostali m in. Oto Mádr, Josef Zvěřina, Tomáš Halík. Pod ich wpływem mocniej wsparł inicjatywy antykomunistyczne. W styczniu 1988 wsparł zbiórkę podpisów pod petycją do władz, w której domagano się poszanowania swobód religijnych, organizowaną przez Augustina Navratila. Tego ostatniego wspierał publicznie po jego uwięzieniu i skazaniu we wrześniu 1988. Sama petycja zgromadziła 600 tys. podpisów.

3 marca 1988 przyjął delegację Karty 77 i okazywał jej konsekwentnie swoje poparcie. W latach 1988-1989 wielokrotnie publicznie potępiał represje, które spotykały uczestników niezależnych demonstracji, także tych nie związanych wprost z Kościołem, m.in. 25 marca 1988, 21 sierpnia 1989. Poparł uczestników Aksamitnej Rewolucji.

Wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Josef Beran

1946 - 1969

Template-Metropolitan Archbishop.svg Arcybiskup metropolita praski
1977 - 1991
Template-Metropolitan Archbishop.svg Następca
Miloslav Vlk
Poprzednik
kardynał Josef Beran
CardinalCoA PioM.svg Prymas Czech
1977 - 1991
CardinalCoA PioM.svg Następca
kardynał Miloslav Vlk