George Boole

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
George Boole

George Boole (IPA: [buːl], ur. 2 listopada 1815 r. Lincoln, Anglia, zm. 8 grudnia 1864 r. w Ballintemple (hrabstwo Cork), Irlandia) – angielski matematyk, filozof i logik.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Przyszedł na świat jako syn szewca. W szkole dla dzieci z uboższych warstw społeczeństwa szybko opanował cały materiał, ale ojca nie było stać na opłacenie nauki George'a w lepszej szkole. Nakłonił więc syna do nauki łaciny, której znajomość miała się okazać przepustką do wyższych sfer, w których znajomość tego języka była mile widziana. Ojciec George'a nauczył syna tyle, ile sam umiał, poprosił też o pomoc zaprzyjaźnionego kupca, ale większość wiedzy George czerpał z książek. W następnej kolejności Boole zaczął się uczyć greki, francuskiego, niemieckiego i włoskiego. Ojciec próbował go też zainteresować matematyką.

Jeszcze jako nastolatek Boole zaczął uczyć w szkołach elementarnych, by pomóc ojcu w utrzymaniu rodziny. W wieku 20 lat zdecydował, że zostanie duchownym, ale aby zabezpieczyć byt rodzinie, postanowił najpierw założyć prywatną szkołę. Wtedy właśnie zafascynowała go matematyka. Zapoznawszy się z dziełami Josepha Lagrange'a i Pierre'a Laplace'a, zaczął pisać własne prace matematyczne. Pierwsze z nich były źle zredagowane, więc David Gregory z czasopisma Cambridge Mathematical Journal poradził mu, by przez jakiś czas uczęszczał na uniwersyteckie wykłady, ale Boole był na to zbyt biedny. Mimo niedostatków prace Boole'a stały się znane na tyle, by ich autor w 1844 otrzymał medal Royal Society. Trzy lata później opublikował książkę Mathematical Analysis of Logic.

W 1849 zgłosił swoją kandydaturę na stanowisko profesora i nauczyciela łaciny w nowo utworzonym Queen's College w Cork. Podanie odrzucono, ale Boole spróbował jeszcze raz, jako nauczyciel matematyki, i tym razem został przyjęty, choć nie miał żadnego stopnia naukowego ani nawet formalnego wykształcenia. Na jego korzyść przemówiły jednak liczne listy polecające.

W 1850 Boole poznał osiemnastoletnią Mary Everest, bratanicę podróżnika George'a Everesta[1], której udzielał lekcji akustyki. Zaprzyjaźnił się z nią i korespondował po jej wyjeździe z Irlandii. Pięć lat później zmarł ojciec Mary. George zaopiekował się nią i wkrótce poślubił, choć różnica wieku między nimi wynosiła siedemnaście lat.

W 1854 Boole opublikował swoją najważniejszą pracę, An Investigation into The Laws of Thought on Which Are Founded The Mathematical Theories of Logic and Probabilities (Badanie praw myślenia, na którym oparte są matematyczne teorie logiki i prawdopodobieństwa), w której wykazał, jak prawa logiki podane przez Arystotelesa mogą stanowić przedmiot rachunków.

24 listopada 1864 Boole jak zwykle przebył pieszo trzy kilometry na uczelnię. Tego dnia padał jednak ulewny deszcz, więc cały dzień aż do powrotu do domu spędził w mokrym ubraniu, co sprawiło że się przeziębił. Mary Boole wierzyła, że najlepszym sposobem walki z chorobą jest wystawienie chorego na jej przyczynę, regularnie polewała więc łóżko męża wodą. George Boole nie przeżył kuracji, zmarł po dwóch tygodniach.

Osiągnięcia[edytuj | edytuj kod]

Jego głównym osiągnięciem było wprowadzenie do matematyki i logiki pojęcia algebry Boole'a[2]. Ze względu na wagę tego pojęcia oraz jego zastosowań w informatyce i logice matematycznej Boole jest powszechnie uważany za jednego z twórców tych dziedzin nauki.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Peter Morrell: British Homeopathy during two centuries: Rev Thomas Roupell Everest. 2000. [dostęp 2013-06-26].
  2. Dylan Tweney: Nov. 2, 1815: Boole Born, Boolean Logic Logically Follows (ang.). W: this Day In Tech [on-line]. Wired, 2010-11-02. [dostęp 2010-11-02].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • "Wiedza i Życie", 2/2004; Andrzej Kajetan Wróblewski, "Genialny samouk"

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]