Heihachirō Tōgō

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Heihachirō Tōgō
東郷平八郎
Heihachirō Tōgō
Kaigun-taishō  Gensui Kaigun-taishō 元帥徽章.svg Gensui
Data i miejsce urodzenia 27 stycznia 1848
Kagoshima
Data i miejsce śmierci 30 maja 1934
Tokio
Przebieg służby
Lata służby 1863-1913
Siły zbrojne Naval Ensign of Japan.svg Japońska Cesarska Marynarka Wojenna
Stanowiska Szef Sztabu Generalnego Japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej,
członek Najwyższej Rady Wojennej
Główne wojny i bitwy ostrzał Kagoshimy 1863
wojna boshin 1868-1869
wojna chińsko-japońska
wojna rosyjsko-japońska
Odznaczenia
Kollana z Najwyższym Orderem Chryzantemy Wielka Wstęga Kwiatów Paulowni Orderu Wschodzącego Słońca (Japonia) (1888–2003) Order Złotego Sokoła I Klasy (Japonia) Wielka Wstęga Orderu Świętego Skarbu (Japonia) (typ I) Honorowy Rycerz Wielkiego Krzyża Orderu Wiktorii (Wielka Brytania) Order Zasługi (Wielka Brytania) Wstęga Wielka Orderu Odrodzenia Polski
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Oficerowie okrętu Kasuga, sierpień 1869. Oficer trzeciej klasy, Tōgō, ubrany na biało, stoi po prawej stronie
Admirał Tōgō i jego żona, Tetsu, 1913

Heihachirō Tōgō (jap. 東郷平八郎 Tōgō Heihachirō?, ur. 27 stycznia 1848 w Kagoshimie, zm. 30 maja 1934 w Tokio)[1] – japoński admirał floty, markiz (jap. kōshaku), jeden z głównych autorów zwycięstwa w wojnie rosyjsko-japońskiej. Nazywany był "Nelsonem Wschodu".

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Tōgō urodził się w Kajiya-chō, jednym z dystryktów miasta Kagoshima, w prowincji Satsuma (obecnie prefektura Kagoshima). Jego ojciec był samurajem, służącym rodzinie Shimazu. Miał jeszcze trzech synów.

Kajiya-chō było regionem, w którym dorastało wiele późniejszych, wpływowych osobistości epoki Meiji, takich jak Takamori Saigō czy Toshimichi Ōkubo. Ich znaczący status wynikał m.in. z mocnej pozycji rodziny Shimazu, która odgrywała dużą rolę polityczną i wojskową w walce przeciwko siogunatowi i o przywrócenie władzy cesarza.

Rodzina Tokugawa (1863-1869)[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wojenne doświadczenia Tōgō zdobywał w wieku 17 lat, podczas ostrzału Kagoshimy przez marynarkę brytyjską. Były to działania odwetowe za zamordowanie Charlesa Lennoxa Richardsona (tzw. incydent w Namamugi) oraz odmowę zapłaty odszkodowania przez daimyō prowincji Satsuma.

W następnym roku w Satsumie utworzono marynarkę, do której Tōgō i jego dwaj bracia postanowili się zaciągnąć. W styczniu 1868, w czasie tzw. wojny boshin, w której po przeciwnych stronach stały siły procesarskie i wojska sioguna Yoshinobu Tokugawy, Tōgō został zaokrętowany na wojenny parowiec bocznokołowy, "Kasuga". Wziął na nim udział w bitwie pod Awa niedaleko Osaki, przeciwko flocie siogunatu – było to pierwsze starcie nowoczesnych flot parowych w historii Japonii. Wraz z rozprzestrzenieniem się konfliktu na północną część kraju, Tōgō, jako oficer trzeciej klasy, walczył na "Kasudze" w ostatnich bitwach z pozostałościami sił sioguna pod Miyako i Hakodate w 1869.

Studia w Wielkiej Brytanii (1871-1878)[edytuj | edytuj kod]

Jako kadet Tōgō studiował w szkole morskiej w Anglii w latach 1871–1878, razem z 16. innymi towarzyszami. Tōgō odwiedził wówczas Londyn, w tym czasie największe i najgęściej zaludnione miasto na świecie. Wszyscy Japończycy zostali wtedy rozdzieleni i przydzieleni do angielskich rodzin, tak aby nabrać angielskich manier i nauczyć się języka. Tōgō został wysłany do Plymouth. Następnie odbywał szkolenie na statku HMS "Worchester" (1872) w ramach nauki w The Thames Nautical Training College. Tōgō ukończył szkołę z drugim najlepszym wynikiem w swojej klasie. W 1875 jako prosty marynarz odbył podróż dookoła świata na statku szkoleniowym "Hampshire". Później kontynuował studia w The Royal Naval Academy w Portsmouth i The Old Royal Naval College w Greenwich. Nadzorował wówczas także budowę japońskiego pancernika "Fuso" w stoczni braci Samuda. Ostatecznie wrócił do kraju 22 maja 1878 na nowo zbudowanej dla cesarskiej floty korwecie "Hiei".

Wojna chińsko-francuska (1884-1885)[edytuj | edytuj kod]

Po powrocie do Japonii pełnił obowiązki m.in. dowódcy okrętów "Dai-ni Teibō" oraz "Amagi". W czasie wojny francusko-chińskiej na pokładzie "Amagi" obserwował działania floty francuskiej, dowodzonej przez admirała Courbeta. Był także świadkiem walk Chińczyków z Francuzami na Tajwanie.

Wojna chińsko-japońska (1894-1895)[edytuj | edytuj kod]

W 1894, na początku wojny chińsko-japońskiej, Tōgō, jako kapitan krążownika "Naniwa", zatopił brytyjski transportowiec "Kowshing", który pozostawał w służbie marynarki chińskiej. Akcja ta wywołała konflikt dyplomatyczny pomiędzy Japonią a Wielką Brytanią, który został jednak załagodzony, gdyż statek przewoził kontrabandę (transportował chińskich żołnierzy do Korei), dlatego też jego zniszczenie było zgodne z prawem międzynarodowym.

Po zakończeniu wojny Tōgō pełnił funkcję dziekana szkoły morskiej, a później dowódcy floty.

Wojna rosyjsko-japońska (1904-1905)[edytuj | edytuj kod]

W 1903 minister marynarki, Gonnohyōe Yamamoto, mianował Tōgō głównodowodzącym połączonych sił floty cesarskiej. Nominacja ta zdziwiła wielu prominentów, łącznie z cesarzem, który chciał znać przyczyny jego mianowania. Yamamoto miał podobno powiedzieć, że "Tōgō jest człowiekiem obdarzonym wielkim szczęściem".

W czasie wojny Tōgō pokonał rosyjską flotę w Port Artur w 1904 i zniszczył Flotę Bałtycką podczas bitwy pod Cuszimą w 1905, co wprawiło w zadziwienie międzynarodową opinię, która nie dawała większych szans małej Japonii w starciu z europejskim mocarstwem. Ta przełomowa bitwa przyczyniła się w dużym stopniu do pokonania Rosji na Dalekim Wschodzie, była także iskrą zapalną dla Rewolucji 1905.

Ostatni okres[edytuj | edytuj kod]

Później Tōgō był szefem Sztabu Generalnego Japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej, nadano mu także tytuł hrabiego (jap. hakushaku). Został także członkiem Najwyższej Rady Wojennej. W 1913 otrzymał tytuł admirała floty.

W latach 1914-1924 wypełniał zaszczytne zadanie nauczania młodego księcia Hirohito, późniejszego cesarza Japonii. 7 sierpnia 1925 został odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski[2].

Tōgō zmarł 30 maja 1934. W 1940, sześć lat po jego śmierci wybudowano w Tokio poświęconą mu kaplicę.

Kariera wojskowa[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]