Język grecki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Greka)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ελληνικά
Obszar Grecja, Cypr, Włochy, Albania, Macedonia i inne
Klasyfikacja genetyczna Języki indoeuropejskie
*Języki helleńskie
**Język grecki
Pismo greckie
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Wyraz "Grecja" napisany po nowogrecku
Wyraz "Cypr" napisany po nowogrecku

Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.

Etymologia nazwy[edytuj | edytuj kod]

Określenia „język grecki”, „greka” pochodzą od Rzymian, którzy nazywali ten język po łacinie lingua Graeca. Nazwa stosowana przez samych Greków w grece klasycznej brzmiała ἡ Ἑλληνικὴ γλῶττα = he Hellenikè glõtta (nowogr. η Ελληνική γλώσσα = i Ellinikí glóssa lub τα Ελληνικά = ta Elliniká), co można by przetłumaczyć jako „język helleński”.

Fazy rozwoju[edytuj | edytuj kod]

Termin "język grecki" jest z naukowego punktu widzenia mało precyzyjny, ponieważ może się odnosić do kilku faz rozwojowych języka, z których każda posiada własną nazwę. Może więc odnosić się do następujących bardziej szczegółowych terminów:

Poniżej przedstawiono uproszczony schemat historii rozwoju poszczególnych odmian języka greckiego:

mykeński
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
greka archaiczna
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
greka klasyczna
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
koine
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
średniogrecki
(greka bizantyjska)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
kapadocki[1]
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
nowogrecki
(demotyk[2], katharewusa[3],
współczesne dialekty)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
pontyjski[4]
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jewanik[5]
 
 
 
 
 
 
 
 
 
cakoński[6]
 
 
 
 
 
 
 
 
 
griko[7]
 

Przypisy

  1. Istniał już w XII wieku (przez ponad dwieście lat równolegle do greki bizantyjskiej, z której się wywodzi).
  2. Współczesny standard literacki, rozwinął się pod silnym wpływem katharewusy.
  3. Język sztuczny, używany dawniej tylko w kontekstach oficjalnych (w dokumentach urzędowych, wiadomościach, polityce). Luźno oparty na grece klasycznej i dialektach mówionych języka nowogreckiego.
  4. Wywodzi się z koine i dialektu jońskiego greki klasycznej, przez wieki pod silnym wpływem greki bizantyjskiej i języka tureckiego.
  5. Wywodzi się z koine okresu hellenistycznego (z zapożyczeniami z języka hebrajskiego), należy do języków żydowskich. Wymarły w końcu XX w.
  6. Wywodzi się z dialektu doryckiego greki klasycznej, przez wieki pod silnym wpływem kolejno koine, greki średniowiecznej i języka nowogreckiego.
  7. Wywodzi się z dialektu doryckiego greki klasycznej, przez wieki pod silnym wpływem najpierw łaciny, później języka włoskiego.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]