Jerzy Holzer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Jerzy Stanisław Holzer (ur. 24 sierpnia 1930 w Warszawie, zm. 14 stycznia 2015 w Warszawie[1]) – polski historyk i politolog, uczestnik opozycji demokratycznej w PRL.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Warszawie w zasymilowanej rodzinie żydowskiej, jako syn Ignacego Holzera. Okres II wojny światowej przetrwał w stolicy dzięki pomocy sąsiadów i przyjaciół ojca. Jego rodzina nie przeniosła się do getta i faktycznie nie ukrywała.

W latach 1950-1954 studiował historię na Uniwersytecie Warszawskim. Od 1954 do 2000 pracownik Instytutu Historycznego tejże uczelni. Był aspirantem w Instytucie Nauk Społecznych przy KC PZPR w latach 1954-1957, członek Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR) w latach 1948-1979.[2]

W 1990 uzyskał tytuł profesora[3]. Był pracownikiem Instytutu Studiów Politycznych PAN oraz Collegium Civitas, członkiem Polskiej Akademii Nauk. Wykładał na uniwersytetach w Moguncji, Fryburgu i Berlinie.

W 1965 krótko współpracował z wywiadem PRL - pisał charakterystyki osób w Niemczech odpowiedzialnych za stosunki z PRL. Fakt współpracy ujawnił publicznie w 2005[4].

Od 1978 współpracował z Komitetem Obrony Robotników. Był stałym autorem wydawnictw bezdebitowych "Biuletyn Informacyjny", "Zapis" oraz "Głos". Uczestniczył w niezależnym seminarium naukowym dotyczącym historii najnowszej (wraz m.in. z Krystyną Kersten, Andrzejem Paczkowskim, Anną Radziwiłł, Adamem Michnikiem, Maciejem Koźmińskim i Marią Turlejską)[5].

Od 1978 był zaangażowany w tworzenie podziemnej organizacji Polskie Porozumienie Niepodległościowe. W latach 1980 - 1981 współtworzył "Solidarność" na Uniwersytecie Warszawskim. W listopadzie 1980 został członkiem Towarzystwa Kursów Naukowych. Internowany 13 grudnia 1981 na cztery miesiące. W 1983 wydał pierwszą monografię poświęconą "Solidarności" - "Solidarność" 1980-1981. Geneza i historia, która doczekała się wielu przedruków.

W 1990 wraz z trzema osobami (historyk Andrzej Ajnenkiel, dyrektor archiwum Akt Nowych Bogdan Kroll oraz Adam Michnik, poseł OKP) tworzył komisję, która na prośbę ówczesnego szefa MSW Krzysztofa Kozłowskiego miała dostęp do archiwów MSW bez akt wydziału I (wywiad i kontrwywiad)[4].

Był ojcem Ryszarda Holzera. 20 stycznia 2015 został pochowany na Starych Powązkach[6].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

20 stycznia 2015 Prezydent RP Bronisław Komorowski odznaczył go pośmiertnie Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[7].

Uczniowie[edytuj | edytuj kod]

Do grona jego uczniów można zaliczyć takie osoby jak: Jacek Bartyzel, Wojciech Jaworski, Yurij Malafeer, Jolanta Niklewska, Jerzy Pająk, Tadeusz Szumowski, Piotr Wróbel, Andrzej Żbikowski.

Ważniejsze prace[edytuj | edytuj kod]

  • Polska w pierwszej wojnie światowej wraz z Janem Molendą, 1962, 1967, 1973
  • Kryzys polityczny w Niemczech 1928-1930. Partie i masy, 1970
  • Mozaika polityczna Drugiej Rzeczypospolitej, 1974
  • Solidarność 1980-1981. Geneza i historia, 1983 (wydanie podziemne)
  • Komunizm w Europie, 2000
  • Europejska tragedia XX wieku. II wojna światowa, 2005
  • Europa wojen 1914-1945, 2008
  • Europa zimnej wojny, 2012

Przypisy

  1. Jerzy Holzer nie żyje. Wybitny historyk, działacz opozycji. Miał 84 lata. [dostęp 2015-01-14].
  2. Spętana akademia, Polska Akademia Nauk w dokumentach władz PRL, materiały Służby Bezpieczeństwa (1967-1987), wybór, wstęp i opracowanie: Patryk Pleskot, Tadeusz Paweł Rutkowski, t. I, Warszawa 2009, s. 479.
  3. Jerzy Holzer w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) wpis w bazie nauka-polska.pl
  4. 4,0 4,1 [1] Wywiad z Pawłem Wrońskim "Byłem naiwny". Gazeta.pl 15-06-2005
  5. Opozycja w PRL. Słownik biograficzny 1956-89. Tom 1. Ośrodek KARTA Warszawa 2000. s. 127
  6. Zmarł prof. Jerzy Holzer. [dostęp 2015-01-16].
  7. Jerzy Holzer pośmiertnie uhonorowany Krzyżem Oficerskim OOP (pol.). www.prezydent.pl. [dostęp 2015-01-20].