Kosztowy

Kosztowy (niem. Kostow, Kosztow) - dzielnica Mysłowic.

Historia

Jako wieś funkcjonowała już w okresie średniowiecza. Najstarsza wzmianka pochodzi z roku 1391, kiedy to książę opawsko-raciborski Jan II Żelazny podarował ją wraz z Imielinem i Chełmem (i swoimi prawami książęcymi) biskupom krakowskim. Odtąd mamy kłopot z określeniem przynależności państwowej. W źródłach śląskich pisza, że należą do Polski, w archiwach biskupów krakowskich, że wieś leży poza Królestwem Polskim. Między rokiem 1480 a 1529 Kosztowy przestały istnieć. Odbudowano je nieco przed 1668 rokiem. Należały do klucza lipowieckiego lub, jak podają źródła, do klucza sławkowskiego. W 1789 roku własność wsi przejął Skarb Państwa (Polski), ale już w 1794 wieś zajęły wojska pruskie, a rok później oficjalnie wcielono Kosztowy do Prus. Ale już w 1807 wieś zajął francuski marszałek Jean Lannes, a w 1808 roku Kosztowy włączono do księstwa warszawskiego. W czasie kongresu wiedeńskiego nie umiano się dogadać nt przynależności Kosztów i uczyniono to dopiero w 1817 roku, ratyfikując stosowne umowy w 1818 roku i przyłączając Kosztowy do Prus. Od 1871 roku Kosztowy należały do Niemiec, a od 1922 roku do Polski. W 1813 roku powstała w Kosztowach pierwsza kopalnia Kostower Grube, przemianowana na "Józefka" (istniała do 1929 roku), a następnie dwie huty cynku "Eduard" i "Teresa". W XIX wieku zbudowano także przez Kosztowy linię kolejową i brukowaną ulicę.

Do 1973 roku Kosztowy były samodzielną gminą, należącą w latach 1795-1954 do powiatu pszczyńskiego, a w latach 1954-1975 do powiaty tyskiego. W 1973 Kosztowy włączono do miasta Wesoła Śląska, a od 1976 roku do miasta Mysłowice, które od 1999 roku jest miastem na prawach powiatu. Początkowo Kosztowy należały do parafii Lędziny. Od 1799 (faktycznie od 1801 roku) do parafii w Chełmie Wielkim (dziś Śląski). Około 1899 roku część Kosztów (Imielińskie i Dziećkowskie Morgi) włączono do parafii w Dziećkowicach. Pozostała część wraz z Krasowami i Wesołą stanowiła w 1918 roku zaczątki parafii. Miał być budowany w Kosztowach kościół, ale ostatecznie został zbudowany w Krasowach i tam powstała parafia, do której należała pozostała część Kosztów. Dopiero w 1976 roku urządzono w Kosztowach kaplicę, na bazie której uzyskano pozwolenie na budowę kościoła (poświęcono go w 1992 roku. W 1981 roku powstała kosztowska parafia.

W latach 1945-1954 siedziba gminy Kosztowy.

Położenie

Jest południową dzielnicą miasta, graniczy od południa z Imielinem, a także z Dziećkowicami, Krasowami i Brzezinką. Przechodzi przez nią droga 934 (Katowice – Bieruń), droga ekspresowa S1 (DK1) (Gdańsk – Bielsko-Biała) oraz linia kolejowa Katowice – Oświęcim wraz ze stacją kolejową. Przez Kosztowy przepływa Rów Kosztowski, zwany dawniej potokiem Zarękownik.

Kosztowy posiadają herb: w błękitnym polu tarczy poziomo ustawiona piła i skrzyżowane nad nią hebel (strug), klin i osiek.

Charakterystyka

Dużo domków jedno i wielorodzinnych i parę starych kamieniczek przy rynku, przy którym stoi też pomnik Powstańców Śląskich. W północnej części dzielnicy domki z tzw. nowego budownictwa. Na terenie Kosztów znajduje się szkoła podstawowa, gimnazjum, stadion (klub Unia Kosztowy), kościół, OSP, bary, sklepy, restauracje, duża ilość kapliczek (najstarsza z 1827 roku) i krzyży przydrożnych.

W najbliższej okolicy zlokalizowany jest maszt radiowo-telewizyjny "Katowice - Kosztowy" wykorzystywany m.in. przez TVP, Polsat, TVN, Polskie Radio, RMF FM. W rzeczywistości znajduje się on jednak na terenie dzielnicy Wesoła.