Krezol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krezol
Krezol
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C7H8O
Masa molowa 108,14 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 95-48-7 (o-krezol)
108-39-4 (m-krezol)
106-44-5 (p-krezol), 1319-77-3 (mieszanina izomerów)
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Krezol, CH3C6H4OH – organiczny związek chemiczny z grupy fenoli, hydroksylowa pochodna toluenu lub metylowa pochodna fenolu. Występuje w postaci 3 izomerów strukturalnych: 2-metylofenol (o-krezol), 3-metylofenol (m-krezol) i 4-metylofenol (p-krezol). Mają one podobne własności chemiczne, ale różnią się nieco temperaturą topnienia i wrzenia. Mieszanina izomerów określana jest jako krezol surowy bądź trikrezol. Otrzymywany jest przez destylację smoły pogazowej[1] lub ropy naftowej.

Jest obecny w dymie tytoniowym; mają silne działanie rakotwórcze[potrzebne źródło].

Nieoczyszczony krezol ma barwę żółtą, natomiast czysty jest bezbarwny. Ma dość intensywny i nieprzyjemny ostry zapach. Ma działanie bakterio- i grzybobójcze, a także, podobnie jak naftalina, własności insektobójcze. Czasami stosuje się go razem z naftaliną do środków na mole, znacznie częściej jest jednak stosowany jako dodatek do płynów odkażających i środków czystości. Preparatem takim jest np. lizol (50% roztwór krezolu surowego w mydle potasowym).

Krezol handlowo jest dostępny jako trikrezol i jako czyste izomery o, m, p.

Nazwa krezol pochodzi od tradycyjnego jego źródła - kreozotu.

Krezole są substratami do syntezy innych związków, takich jak tworzywa sztuczne, pestycydy, leki i barwniki.[2]

Przypisy

  1. Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 202. ISBN 8371832400.
  2. http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/14356007.a08_025/abstract;jsessionid=5BB0361796A1A052FF6E57A0345A7B71.f03t01