Krzysztof Teodor Toeplitz
| Treść tego hasła może nie być zgodna z zasadami neutralnego punktu widzenia. Zajrzyj na stronę dyskusji i pomóż go poprawić. |
| Krzysztof Teodor Toeplitz Krzysztof Toeplitz KTT |
|
Krzysztof Teodor Toeplitz, 2007 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 28 stycznia 1933 Otrębusy |
| Data i miejsce śmierci | 30 marca 2010 Warszawa |
| Zawód | dziennikarz scenarzysta |
| Odznaczenia | |
Krzysztof Teodor Toeplitz właśc. Krzysztof Toeplitz[1], ps. KAT, KTT i in. (ur. 28 stycznia 1933 w Otrębusach, zm. 30 marca 2010 w Warszawie[2][3]) – polski dziennikarz, pisarz i działacz polityczny, felietonista, publicysta, krytyk filmowy, autor scenariuszy filmowych (m.in. serialu Czterdziestolatek), sztuk teatralnych i programów telewizyjnych. Używał pseudonimu Krzysztof Deuter.
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
[edytuj] Wykształcenie i praca zawodowa
Pochodził ze spolonizowanej rodziny żydowskiej Toeplitzów (napisał o niej książkę). Jego dziadem był Teodor Toeplitz, działacz PPS, współzałożyciel i prezes Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, zaś stryjem – twórca i długoletni rektor Łódzkiej Szkoły Filmowej, profesor Jerzy Toeplitz.
Był synem Kazimierza Leona Toeplitza i jego żony Eugenii z domu Radzio. Absolwent warszawskiego liceum im. Stefana Batorego. W latach 1947–1948 należał do ZWM, następnie – od 1948 do 1954 był członkiem ZMP. Debiutował w 1947 recenzją filmową na łamach OMTUR-owskiego czasopisma "Młodzi Idą"[4].
W 1955 ukończył historię sztuki na Uniwersytecie Warszawskim. Wykładał w Państwowej Wyższej Szkole Pedagogicznej w Warszawie oraz w łódzkiej Państwowej Wyższej Szkole Filmowej. Od strony naukowej zajmował się kulturą popularną, filmem, mass-mediami. Był także jednym z niewielu polskich teoretyków komiksu w PRL (analiza Spaceru Walentyny z lat 70.; pierwsza w Polsce książka o komiksie pt. Sztuka komiksu z 1985). Obok Jerzego Szyłaka i Wojciecha Birka zaliczany jest do najważniejszych dla tej dziedziny badaczy.
Był współpracownikiem wielu czasopism m.in. "Świata", "Nowej Kultury" (1952–1959), "Przeglądu Kulturalnego" (1959–1960), "Kultury" (1965–1969 i 1975–1981) oraz "Polityki" (od 1983); pełnił funkcję redaktora naczelnego: 1969–1975 "Szpilek", 1991–1992 dziennika "Nowa Europa", od maja 1994 do marca 1998 tygodnika "Wiadomości Kulturalne". Pracował jako felietonista w "Przeglądzie". Pisał codzienne komentarze (o charakterze felietonowym) w "Trybunie". Publikował także w polskiej edycji "Le Monde diplomatique". Od powstania "Solidarności" w 1980 odnosił się do związku "nieomal wrogo", popierał rząd gen. Jaruzelskiego, także podczas stanu wojennego [5]. Na wniosek Jerzego Urbana nie został poddany weryfikacji po wprowadzeniu stanu wojennego [6].
Wraz z reżyserem Jerzym Gruzą stworzył polski serial Czterdziestolatek i Czterdziestolatek 20 lat później.
7 grudnia 2009 z rąk ministra kultury i dziedzictwa narodowego Bogdana Zdrojewskiego odebrał Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis". Zmarł 30 marca po długiej i ciężkiej chorobie. Został pochowany 9 kwietnia na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera B DOD, rząd 6, grób 6).
[edytuj] Działalność polityczna
Uczestniczył w obradach Okrągłego Stołu po stronie rządowej w podzespole do spraw środków masowego przekazu. W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2004 bez powodzenia kandydował z listy SdPl w województwie mazowieckim, uzyskując niecałe 8 tys. głosów[7]. Według autorów programu "Misja Specjalna", nadawanego na TVP1 Toeplitz współpracował z kontrwywiadem.[8].
[edytuj] Wybrane pozycje książkowe
- Kino dla wszystkich (1964)
- Sekrety Filmu (1967)
- Akyrema (1968)
- Mieszkańcy masowej wyobraźni (1970)
- Przypowiastki dawne i dawniejsze (1979)
- 16 miesięcy: felietony (sierpień 1980 - grudzień 1981) (1983)
- Sztuka komiksu (1985)
- Gorący kartofel. Warszawa: 1986, s. 168. ISBN 9788303019592.
- Najkrótsze stulecie (2000)
- Rodzina Toeplitzów. Książka mojego ojca. Warszawa: Iskry, 2004, s. 384. ISBN 83-207-1765-5.
- Dokąd prowadzą nas media. Warszawa: Iskry, 2006. ISBN 83-244-0029-X.
- Tytoniowy Szlak, czyli szkic z historii obyczaju, gdy palono tytoń, Wydawnictwo Nowy Świat (2009)
- Niezbędnik Ateisty, Wydawnictwo Czarna Owca
- Rodzina Toeplitzów. Książka mojego ojca, Wydawnictwo Iskry 2004, ISBN: 83-207-1765-5
[edytuj] Scenariusze filmowe i telewizyjne
- Pan Anatol szuka miliona (1958)
- Dzięcioł (1970)
- Czterdziestolatek (1974)
- Motylem jestem, czyli romans 40-latka (1976)
- Gorączka (1980)
- Miłość ci wszystko wybaczy (1981)
- Czterdziestolatek 20 lat później (1993)[9]
- Studenci trzeciego wieku (niezrealizowany)[10]
Przypisy
- ↑ Właściwie Krzysztof Toeplitz. Imię Teodor nie było jego drugim imieniem. Publicysta dodał je do nazwiska, jako wyraz hołdu dla swojego przodka, kiedy pod koniec lat 50. postanowił zmienić pseudonim dziennikarski. Por. Wojciech Orliński: Pan poczeka, do tematu wrócimy. [dostęp 2010-03-26].
- ↑ Krzysztof Teodor Toeplitz nie żyje. gazeta.pl, 30 marca 2010. [dostęp 30 marca 2010].
- ↑ Zmarł znany dziennikarz Krzysztof Teodor Toeplitz. wp.pl, 30 marca 2010. [dostęp 30 marca 2010].
- ↑ Toeplitz Krzysztof Teodor. W: Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny. T. VIII. Instytut Badań Literackich.
- ↑ Stefan Bratkowski: I nie ma już KTT...
- ↑ G. Majchrzak, Nagroda za zwalczanie "Solidarności"
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2004. [dostęp 30 marca 2010].
- ↑ TVP: Passent i Toeplitz byli agentami
- ↑ Krzysztof Teodor Toeplitz w bazie filmpolski.pl. [dostęp 30 marca 2010].
- ↑ INTERIA.PL/PAP: Zmarł Krzysztof Teodor Toeplitz. 2010-03-30. [dostęp 2010-03-30]. Cytat: "– Do końca pracowaliśmy razem. Przecież niedawno ukończyliśmy dalszy ciąg "Czterdziestolatka" – "Studenci trzeciego wieku" – powiedział Jerzy Gruza. – Jeszcze przed kilkoma dniami żartowaliśmy, wymyślaliśmy sceny."