Czterdziestolatek

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Czterdziestolatek
Gatunek komedia
Kraj produkcji Polska Polska
Oryginalny język polski
Pierwsza emisja 1974-1977
Liczba odcinków 21
Produkcja
Scenariusz Jerzy Gruza
Krzysztof Teodor Toeplitz
Muzyka Jerzy Matuszkiewicz
Zdjęcia Mieczysław Jahoda
Produkcja Telewizja Polska
Czterdziestolatek  na filmpolski.pl

Czterdziestolatek – serial produkowany przez Telewizję Polską w latach 1974-1975. Pierwsza siedmioodcinkowa seria cieszyła się tak wielką popularnością, że z powodzeniem ją kontynuowano i zrealizowano też film pełnometrażowy Motylem jestem, czyli romans 40-latka oraz wielogodzinny telewizyjny program sylwestrowy "Sylwester Rodzinny – program z rodziną Czterdziestolatka" (31 grudnia 1975 od 22.20).

Serial pokazywał losy warszawskiej rodziny inż. Stefana Karwowskiego, które idealnie wkomponowały się w rzeczywistość lat 70. i propagandy sukcesu (m.in. budowa dworca PKP Warszawa Centralna, Trasy Łazienkowskiej czy Trasy Toruńskiej). Równocześnie – zgodnie z założeniami autorów, którzy sami w okresie pracy nad serialem przekroczyli 40 rok życia – serial eksponował wątki związane z kryzysem wieku średniego: romans na boku, próby rzucenia palenia, obsesja na punkcie utraty włosów, próba zadbania o kondycję fizyczną, duma z dorobku życiowego i zawodowego, chęć samorealizacji przez działalność społeczną itd.

W latach 90. powstała druga seria zatytułowana Czterdziestolatek. 20 lat później. Do obsady dołączyli m.in.: Joanna Kurowska, Wojciech Mann i Wojciech Malajkat.

Spis treści

[edytuj] Dane

[edytuj] Obsada

[edytuj] Odcinki

  1. Toast czyli bliżej niż dalej (kobieta pracująca roznosicielką mleka)
  2. Walka z nałogiem czyli labirynt (kobieta pracująca specjalistką od uszczelniania okien taśmą metalową)
  3. Wpadnij kiedy zechcesz czyli bodźce stępione (kobieta pracująca inkasentką gazowni-elektrowni)
  4. Portret czyli jak być kochanym (kobieta pracująca ajentką PZU)
  5. Kondycja fizyczna czyli walka z metryką (kobieta pracująca sprzedaje cielęcinę)
  6. Włosy Flory czyli labirynt (kobieta pracująca oferuje "domokrążne szycie spodni z materiałów powierzonych")
  7. Judym czyli czyn społeczny (kobieta pracująca sprzątaczką w Instytucie Socjologii UW)
  8. Otwarcie trasy czyli czas wolny (kobieta pracująca listonoszem i kontrolerką biletów)
  9. Rodzina czyli obcy w domu (kobieta pracująca ekspertem samochodowym PZMOT-u, robi też prace zlecone dla spółdzielni "Dzianina")
  10. Pocztówka ze Spitzbergenu czyli oczarowanie (kobieta pracująca wymienia uszczelki)
  11. Cudze nieszczęście czyli świadek obrony (Stefan "inspektorem Clouseau", kobieta pracująca kominiarzem)
  12. Nowy zastępca czyli meteor (kobieta pracująca sąsiadką z piętra)
  13. Kozioł ofiarny czyli rotacja (kobieta pracująca pomocą domową z ogłoszenia)
Uwaga: poniżej znajdują się szczegóły fabuły lub zakończenia utworu.

Przełożeni z ministerstwa szukają kandydata na nowego szefa zjednoczenia. Podchodzą do sprawy w sposób nowoczesny i naukowy, dający gwarancję obiektywizmu. Po skomplikowanych analizach komputer wybiera najlepszego spośród kandydatów. Dyrektorem zostaje mianowany inżynier Stefan Karwowski. Szczęśliwa Madzia zostaje wreszcie panią dyrektorową. Nowi koledzy żartują ze Stefana, nazywając go "komputerowym dyrektorem". Zaskoczony bohater powoli przystosowuje się do nowej sytuacji i nowego statusu.

Tu kończą się szczegóły fabuły lub zakończenia utworu.
  1. Sprawa Małkiewicza czyli kamikadze (kobieta pracująca jednoosobową trójką szkolną)
Uwaga: poniżej znajdują się szczegóły fabuły lub zakończenia utworu.

Inżynier Stefan Karwowski, który został właśnie dyrektorem Przedsiębiorstwa Robót Drogowych, zamierza powołać na stanowisko kierownika odcinka jednego z pracowników. Jego zdaniem, kandydat w pełni odpowiada stawianym wymaganiom. Jest jednak pewien szkopuł. Wybrany inżynier był swego czasu zamieszany w "sprawę Małkiewicza". W domu Stefan też styka się z tajemniczą "sprawą Małkiewicza". Syn, Marek, został usunięty ze szkoły w związku ze sprawą syna Małkiewicza. Kompletnie zdezorientowany Karwowski postanawia wyjaśnić tę dziwną historię.

Tu kończą się szczegóły fabuły lub zakończenia utworu.
  1. Kosztowny drobiazg czyli rewizyta (kobieta pracująca sprzedawcą-rzeczoznawcą w DESIE)
  2. Gdzie byłaś czyli Szekspir (kobieta pracująca inspektorem do walki z radio- i telepajęczarstwem)
  3. Cwana bestia czyli kryształ (kobieta pracująca stewardessą)
  4. Gra wojenna czyli na kwaterze (kobieta pracująca ochotniczką w Ochotniczym Komitecie Opieki nad Żonami Rezerwistów)
  5. Z dala od ludzi czyli coś swojego (kobieta pracująca operatorem koparki)
  6. W obronie własnej czyli polowanie (kobieta pracująca naganiaczem na polowaniu)
  7. Smuga cienia czyli pierwsze poważne ostrzeżenie (kobieta pracująca ogrodnikiem w parku szpitalnym)

[edytuj] Autoparodie

  • Ja na przykład oglądam tylko Dziennik, to znaczy Wicherka, 40-latka i jazdę figurową na lodzie (odcinek II)
  • Skąd pani wie? – Widziałam panią w 40-latku! (odcinek IX)
  • Kto to [może być]? – Pewnie Kobieta Pracująca. – Nie, już była! [w tym odcinku] (odcinek IX)
  • Operator zdjęć serialu, Mieczysław Jahoda, jest wymieniony w odcinku XVI przez dziewczyny obłudnie "zastanawiające się" czy znają Jagodę Karwowską.

[edytuj] Ciekawostki

  • W filmie pokazano wiele elementów działania systemu nomenklatury w PRL. Główny bohater filmu wspinał się po jej niższych szczeblach i napotykał w związku z tym wiele nieznanych mu zwyczajów, kodów kulturowych a nawet pojęć. I tak na przykład jego córka Jagoda Karwowska, wkrótce po tym gdy jej ojciec został dyrektorem, została wciągnięta w środowisko tzw. bananówek. Karwowskiemu, któremu uświadomiła to jej koleżanka, wydawało się że chodzi o dziewczęta chodzące w spódnicach w banany (odcinek XVI). Natomiast w odcinku XIV Karwowski nie będąc pewny czy może samodzielnie wyznaczyć swojego zastępce udaje się do naczelnika Wydziału Kadr PZPR (tow. Iwanickiego), który wyjaśnia mu, że dane stanowisko obsadzane jest bez udziału struktur partyjnych. Te ostatnie musiały jednak wyrazić zgodę na awans samego Karwowskiego na stanowisko dyrektora, o czym mowa jest wprost w odcinku XIII.
  • Film pokazuje wiele panujących w latach 70. mód, m.in. rozwijający się kult komputera. Sam Karwowski zostaje jakoby wybrany na dyrektora właśnie przez komputer (marki Odra trzeciej generacji).
  • Serial nie tylko pokazywał mody, ale je także tworzył. Półokrągły łuk w otworze drzwiowym, jaki Karwowskiemu zalecił projektant wnętrz Iwo Czarnecki, stał się popularnym elementem wystroju polskich mieszkań w latach 70. i 80. Jednocześnie pojęcie "Łuku Karwowskiego" weszło na trwałe do potocznej polszczyzny [1].
  • Również Fiat 126p, jakim poruszał się inżynier Karwowski, został nazwany w języku koneserów polskiej motoryzacji "Karwowskim". Właśnie w taki sposób określa się czerwone maluchy wyprodukowane w latach 70., posiadające liczne detale spotykane w autach z tamtych lat, np. felgi "cytrynki", chromowane zderzaki, itp.
  • Stefan Karwowski z czasów szkolnych ma pseudonim "Matka", do którego bardzo niechętnie w końcu przyznaje się Magdzie, cytując "Ja jestem Matka Grakchów" (odcinek 5). Nie wiadomo skąd pochodzi ten cytat, Kornelia tzw. "Matka Grakchów" jest postacią często przywoływaną jako osoba, która poświęciła własne życie samotnie wychowując dzieci, w tym dwóch słynnych reformatorów rzymskich Tyberiusza i Gajusza. Została też uwieczniona na obrazach malarzy takich jak Philipp Friedrich von Hetsch, Angelika Kauffmann lub Jose Garnelo.

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. ↑ http://pbl.ibl.poznan.pl/dostep/index.php?s=d_biezacy&f=zapisy_szczeg&p_zapis=141881
Źródło „http://pl.wikipedia.org/wiki/Czterdziestolatek”
Utwórz książkę