Łomianki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Łomianki
Centrum Łomianek, ul.Warszawska
Centrum Łomianek, ul.Warszawska
Herb Flaga
Herb Łomianek Flaga Łomianek
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat warszawski zachodni
Gmina Łomianki
gmina miejsko-wiejska
Aglomeracja warszawska
Prawa miejskie 1 stycznia 1989[1]
Burmistrz Tomasz Dąbrowski
Powierzchnia 8,4 km²
Wysokość 73–90 m n.p.m.
Populacja (06.2010)
• liczba ludności
• gęstość

16 519
1 956,8 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 22
Kod pocztowy 05-092
Tablice rejestracyjne WZ
Położenie na mapie gminy Łomianki
Mapa lokalizacyjna gminy Łomianki
Łomianki
Łomianki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łomianki
Łomianki
Ziemia 52°20′08″N 20°53′40″E/52,335556 20,894444
TERC
(TERYT)
1142032054
Urząd miejski
ul. Warszawska 115
05-092 Łomianki
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Łomianki w Wikicytatach
Wikisłownik Hasło Łomianki w Wikisłowniku
Strona internetowa

Łomiankimiasto w woj. mazowieckim (wymowa i), w powiecie warszawskim zachodnim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Łomianki. Zaliczane do aglomeracji warszawskiej.

Przed II wojną światową część gminy Młociny, po przyłączeniu Młocin do Warszawy samodzielna gmina wiejska Łomianki. Do 1975 do powiatu nowodworskiego.

Według stanu na 30 czerwca 2010 miasto zamieszkiwało 16 519 mieszkańców[2].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Położenie na mapie gminy i powiatu

Miasto położone jest 14 km od centrum Warszawy przy drodze krajowej nr 7 (Warszawa – Gdańsk (ul. Kolejowa)). Łomianki graniczą od północy z sołectwami Łomianki Dolne i Łomianki Chopina, przez Wisłę z osiedlem Nowodwory w warszawskiej dzielnicy Białołęka, od wschodu z osiedlem Młociny w warszawskiej dzielnicy Bielany, od południa z Kampinoskim Parkiem Narodowym, miejscowościami Laski, i Sieraków z gminy Izabelin, od wschodu z sołectwami Dziekanów Leśny i Kiełpin. Znaczna część Łomianek leży na terenie zalewowym w starorzeczu Wisły, w którym znajdują się trzy z sześciu jezior w gminie: Pawłowskie, Fabryczne i Ostrowskie.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. warszawskiego.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według danych GUS na 30 czerwca 2006 pod względem liczby ludności jest 37. miastem województwa mazowieckiego spośród 85, w latach 2006–2007 przyrost ludności wyniósł tu 2,58%.[3]

Łomianki – liczba ludności miasta w wybranych latach

Łomianki – struktura płci i wieku mieszkańców

Według GUS 31 grudnia 2006 było w Łomiankach zameldowanych 15 679 osoby, a faktycznie zamieszkiwało 15 875.

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób  % osób  % osób  %
Populacja 15 875 100 7 653 48,2 8 222 51,8
Gęstość zaludnienia
[mieszk./km²]
1889,9 911,1 978,8

Historia[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Historia Łomianek.
Osiedle Tęcza – Łomianki Górne

Początki osadnictwa w tej okolicy datowane są na X–XI wiek. Pierwsza wzmianka pisana pochodzi z 1418. Od XV–XVI wieku osadnictwo mennonickie nad Wisłą. W XVIII wieku istniała tu prochownia założona przez generała Alojzego Fryderyka von Brühla.

Przed II wojną światową wieś wielonarodowościowa – Polacy, Niemcy, Żydzi. W 1924 przeniesiono tu kościół i parafię z Kiełpina, w 1929 otwarto kolej Warszawa – Młociny – Palmiry[4]. W czasie II wojny światowej miejsce walk w 1939 i w 1944. W latach 50. XX wieku po włączeniu Młocin do Warszawy powstała Gmina Łomianki.

1 stycznia 1989 miejscowość otrzymała prawa miejskie.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Łomianki pochodzi od słów łominy, łomna oznaczających miejsca, gdzie wylewy rzeki naniosły drzewa lub równiny z wykrotami po wykarczowanym lesie[5].

Burmistrzowie miasta i gminy Łomianki[edytuj | edytuj kod]

Od powstania miasta Łomianki stanowisko burmistrza pełnili kolejno[6]:

  • Wiesław Bochenek (pełniący obowiązki): 1989-1990
  • Lech Jeziorski: 1990-1991
  • Andrzej Belka: 1991-1998
  • Łucjan Sokołowski: 1998-2002, 2002-2006
  • Wiesław Pszczółkowski: 2006-2010
  • Tomasz Dąbrowski: od 2010

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Droga krajowa nr 7 w Łomiankach

Łomianki posiadają własną komunikację o nazwie Komunikacja Miejska Łomianki sp. z o.o. z siedzibą w Kiełpinie przy ul. ul. Rolniczej 248, która obsługuje linie autobusowe[7]:

  • Ł1 → Dziekanów Leśny – Kiełpin – Łomianki – Warszawa (Metro Młociny);
  • Ł2 → Dziekanów Leśny – Kiełpin – Łomianki – Warszawa (Metro Marymont);
  • ŁZ → Łomianki-Warszawa (Metro Młociny);
  • Ł BIS Sadowa → Sadowa – Dziekanów Leśny – Kiełpin – Łomianki – Warszawa (Metro Marymont);
  • Ł BIS Czosnów → Czosnów – Cząstków Maz. – Cząstków Pol. – Łomna – Łomna Las – Pieńków – Dziekanów Nw. – Dziekanów Pol. – Dziekanów Bajkowy – Kiełpin – Łomianki – Warszawa (Metro Marymont);
  • Ł BIS Palmiry → Palmiry – Łomna – Łomna Las – Pieńków – Dziekanów Nw. – Dziekanów Pol. – Dziekanów Bajkowy – Kiełpin – Łomianki – Warszawa (Metro Marymont);
  • ŁD → Łomianki – Dąbrowa Leśna.

Do Dąbrowy Zachodniej w południowej części miasta dojeżdża także autobus podmiejski „701” ZTM w Warszawie. Miasto posiada w dni powszednie połączenie autobusowe ze starostwem powiatowym w Ożarowie Mazowieckim, realizuje je na zlecenie ZTM ajent obsługujący linię „L-7” (trasa prowadzi przez warszawskie osiedle Wólka Węglowa, Mościska i Stare Babice). Dodatkowo przez Łomianki przejeżdżają autobusy PPKS Warszawa w kierunku Warszawy, gm. Czosnów, gm. Zakroczym, gm. Leoncin i Nowego Dworu Maz., a także prywatna firma przewozowa TransLud. Większa część mieszkańców korzysta jednak z własnych samochodów.

Istnieje także w sezonie letnim okresowe połączenie promem pieszo-rowerowym Łomianek z Warszawską Białołęką.

Planowane jest też tramwajowe połączenie Łomianek z warszawską stacją metra Młociny

Autobusy KM Łomianki[7]:

Typ autobusu Początek eksploatacji Handicap reverse blue background.svg Liczba
Autosan H6 1998/2010 2
Jelcz PR110M 1990 1
Jelcz 120M 1995/1998/1999/2001/2002 6
Jelcz 120MM 2007 1
Jelcz M121M 2006/2009 Handicap reverse blue background.svg 2
Jelcz M121I 2005/2008 Handicap reverse blue background.svg 3
Jelcz M181MB 2009 Handicap reverse blue background.svg 1
MAN NL222 2006/2007 Handicap reverse blue background.svg 2
Solaris Urbino 12 2010/2012/2013 Handicap reverse blue background.svg 11
Wszystkie pojazdy 28
Udział autobusów niskopodłogowych i niskowejściowych 63%

Osiedla[edytuj | edytuj kod]

Miasto i gmina Łomianki:
* kolorem jasnozielonym zaznaczono sołectwa gminy
* kolorem khaki zaznaczono obszar miasta

W skład miasta Łomianki wchodzą następujące jednostki pomocnicze[8]:

osiedla:

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Kościół św. Małgorzaty

Na terenie miasta Łomianki działają 3 parafie rzymskokatolickie z 4 w gminie archidiecezji warszawskiej, dekanatu kampinoskiego, a dziekanem dekanatu jest ks. prałat dr Marek Kiliszek, proboszcz parafii św. Małgorzaty DM w Łomiankach. Parafie te to[9]:

Oprócz parafii działają tu także klasztor Augustianów (os. Buraków), Dom Zakonny Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii (Łomianki), a 2 przedszkola prowadzone są przez siostry zakonne ze Zgromadzenia Sióstr Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny (Siostry Niepokalanki) oraz ze Zgromadzenia Córek Maryi Wspomożycielki (Siostry Salezjanki). Na terenie Wydziału Nauk o Rodzinie UKSW znajduje się także kaplica.

Miejscowy zbór Świadków Jehowy posiada Salę Królestwa przy ul. Batalionów Chłopskich[10]. Inne wyznania nie mają obecnie swoich świątyń na terenie miasta i gminy. W okresie przed II wojną światową istniała tu synagoga i kaplica ewangelicka, co miało związek ze składem etnicznym miejscowej ludności. Po wojnie jedynym śladem po ewangelikach są jedynie 3 cmentarze – w Dąbrowie Zachodniej, Dziekanowie Leśnym i Kępie Kiełpińskiej.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Szkoły[edytuj | edytuj kod]

  • Gimnazjum nr 2 w Dziekanowie Leśnym im. Jacka Kuronia
  • Szkoła Podstawowa nr 1 im. Marii Kownackiej
  • Niepubliczna Szkoła Podstawowa „Moja Szkoła” im. Wandy Chotomskiej
  • Gimnazjum nr 1 im. Janusza Kusocińskiego
  • Prywatna Szkoła Podstawowa z Oddziałami Przedszkolnymi „Pro Futuro”
  • Publiczne Liceum Ogólnokształcące im. Karola Wojtyły
  • Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące Nr 71 Szkoła Mistrzostwa Sportowego Polskiego Związku Koszykówki
  • Niepubliczna Szkoła Muzyczna o statusie artystycznej szkoły publicznej
  • Szkoła Podstawowa im. Jadwigi i Romana Kobendzów w Sadowej

Przedszkola[edytuj | edytuj kod]

  • Europejskie Przedszkole Niepubliczne „Dziecięca Planeta”
  • Punkt przedszkolny „Kidi Mini”
  • Przedszkole Samorządowe nr 1
  • Przedszkole Samorządowe
  • Przedszkole Niepubliczne „Słoneczko”
  • Przedszkole Niepubliczne Zgromadzenia Córek Maryi Wspomożycielki im. Aniołów Stróżów
  • Przedszkole Niepubliczne Zgromadzenia Sióstr Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny
  • Polsko-Angielskie Przedszkole Niepubliczne „The Treehouse”
  • Niepubliczne Przedszkole Promujące Zdrowie „Szkrab”
  • Przedszkole Niepubliczne „Kraina Fantazji” (dawniej: „Domowe Przedszkole w Krainie Fantazji”)

Uczelnie wyższe[edytuj | edytuj kod]

  • Wydział Nauk o Rodzinie UKSW
  • Wyższa Szkoła – Nowa Edukacja

Niepubliczna Szkoła Muzyczna I i II stopnia[edytuj | edytuj kod]

W Łomiankach od 1995 działa Niepubliczna Szkoła Muzyczna I i II st. o statusie artystycznej szkoły publicznej. Uprawnienia szkoły publicznej otrzymała od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w 2000. Siedziba główna Szkoły mieści się przy ul. Warszawskiej 73 (klasy filialne w ICDS i Dziekanowie Leśnym przy ul. Akinsa). W szkole edukację muzyczna pobiera 70 uczniów w następujących sekcjach instrumentalnych: klasa fortepianu, skrzypiec, wiolonczeli, gitary, perkusji, instrumentów dętych. Przy szkole działa Przedszkolne Studium Muzyczne dla dzieci od lat trzech. W szkole prowadzone są zajęcia gry na instrumentach, a także lekcje teorii: kształcenie słuchu, rytmika, audycje muzyczne, zespół kameralny, chór itp. Szkoła współpracuje z ośrodkami muzycznymi za granicą – uczniowie szkoły brali udział m.in. w konkursach międzynarodowych (w Koszycach na Słowacji, Fundão w Portugalii), zdobywając tytuły laureatów. 1 maja 2004 w dniu wejścia Polski do Unii Europejskiej delegacja Szkoły Muzycznej z Łomianek wystąpiła w koncercie w Portugalii (specjalne gratulacje z siedziby Unii Europejskiej w Lizbonie). Szkoła organizuje Międzynarodowy Konkurs Muzyczny im. Juliusza Zarębskiego pod patronatem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Kultura i sport[edytuj | edytuj kod]

Biblioteka Publiczna w Łomiankach[edytuj | edytuj kod]

Biblioteka Publiczna w Łomiankach powstała w 1947. Mieści się na piętrze budynku przy ul. Wiejskiej 12a. Posiada dwie filie: Filię nr 1 w Dziekanowie Nowym (ul. Rolnicza 501) oraz Filię nr 2 w Dąbrowie Leśnej (ul. Dolna 48). Biblioteka pełni rolę ośrodka kultury (organizuje: spotkania autorskie, głośne czytania bajek, warsztaty animacyjno-literackie, konkursy literackie i pokazy filmowe) oraz centrum informacji (oferuje bezpłatny dostęp do Internetu oraz bogaty księgozbiór)[11].

Dom Kultury[edytuj | edytuj kod]

W Łomiankach istnieje Dom Kultury(Łomianki Stare) i jego filia (Buraków), w których odbywają się zajęcia kulturalne i gimnastyczne. Każde dziecko może tu znaleźć coś dla siebie (np. zespół taneczny Łomianeczki, kółko plastyczne itp.). Organizowane są tu także zajęcia dla dorosłych. W Domu Kultury odbywają są koncerty muzyczne, teatrzyki dla dzieci, spotkania z autorami książek, bale karnawałowe, a także finał WOŚP[12].

ICDS[edytuj | edytuj kod]

Budynek ICDS

Łomianki posiadają ogromny charakterystyczny niebieski budynek o nazwie Integracyjne Centrum Dydaktyczno-Sportowe im. Jana Pawła II (ICDS). Budynek posiada basen, hale sportową, strzelnicę, saunę, fitness i aule widowiskowo-koncertową, na której, podobnie jak w Domu Kultury, odbywają się koncerty i imprezy dla dzieci. W hali organizowane są różnorodne imprezy sportowe np. Puchar Polski w tańcu na wózkach, Mistrzostwa Warszawy w Tańcu Towarzyskim, Mistrzostwa Polski w Karate itd.[13]

Kluby sportowe[edytuj | edytuj kod]

  • Klub Sportowy „Łomianki”, ul. Fabryczna 48,
  • Oyama Karate, ul. Warszawska 73
  • UKS „V” Łomianki, Integracyjne Centrum Dydaktyczno-Sportowe w Łomiankach, ul. Stanisława Staszica 2
  • Klub „FIDES”, parafia św. Małgorzaty, ul. Warszawska 121
  • Centrum Tańca „SWING”, ul. Równoległa 22a
  • Fundacja Promocji Rekreacji „KiM”, ul.Partyzantów 21
  • Stowarzyszenie Akademia Siatkówki Łomianki
  • Akademia Piłkarska, ul. 11 Listopada 48
  • Jacht Klub
  • Frajda Tennis Club, ul. Jeziorna 1a
  • Galeria i dom tańca „Koko Art”, ul. Pancerz 6

Miasto posiada także damską drużynę koszykarską Arcus SMS Łomianki, która dostała się do ekstraklasy.

Prasa[edytuj | edytuj kod]

W Łomiankach wychodzi prasa lokalna – bezpłatny dwutygodnik „Gazeta Łomiankowska” wydawany przez Urząd Miasta Łomianki[14], gazeta bezpłatna „Echo Łomianek i Bielan”[15], a także „Nowa Łomiankowska”, „Twoje Łomianki” i miesięcznik portalu Łomianki.info. Bliskość Warszawy sprawia, że można tu też nabyć prasę warszawską.

Przemysł i handel[edytuj | edytuj kod]

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Zabytki wpisane do rejestru NID[16]:

  • willa z ogrodem, ul. Racławicka 15, pocz. XX w.; nr rej.: 1265 z 3 marca 1986 (Łomianki)
  • willa z ogrodem, ul. Dolna 41; nr rej.: I459-A z 27 grudnia 1990 (Dąbrowa Leśna)
  • willa, drewn. z ogrodem, ul. Pionierów 22, 1927; nr rej.: 1227 z 2 maja 1983 (Dąbrowa Leśna)

Współpraca międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]

Miasta i gminy partnerskie:

Miasto Kraj Data podpisania umowy
 Noyelles-lès-Vermelles  Francja 1 lutego 1991[17]
 Columbia Heights  Stany Zjednoczone 14 lipca 1991[17]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Związani z Łomiankami[edytuj | edytuj kod]

Honorowi obywatele[edytuj | edytuj kod]

Na mocy Uchwały Rady Miejskiej w Łomiankach nr XXXII/209/93 z 29 grudnia 1993 w sprawie zasad i trybu nadawania Honorowego Obywatelstwa Gminy tytuł honorowego obywatela otrzymali[18]:

  • Irvin Hertz (ur. 1925) – za działalność na rzecz Łomianek w ramach Korpusu Pokoju (1994)
  • Marcus L. Shook (ur. 1920) – ostatni żyjący członek załogi bombowca B-17G Nr 43-38175 „I’ll be seeing you/till we meet again” zestrzelonego nad Dziekanowem Leśnym w 1944 (1994) (zm. 22 stycznia 1995)[19]
  • Walter Logacz – za promocję działań siostrzanych miast Łomianki i Columbia Hights oraz wsparcie szpitala w Dziekanowie Leśnym (2001)
  • Kazimierz Majdański (1916-2007) – arcybiskup, założyciel Instytutu Studiów nad Rodziną (obecnie Wydziału Nauk o Rodzinie), Kawaler Orderu Orła Białego, w uznaniu zasług dla gminy Łomianki (2003)[20]
  • Leon Copin – za szczególne zasługi w działaniu na rzecz rozwoju współpracy partnerskiej pomiędzy Łomiankami a Noyelles les Vermelles (2009)
  • Teresa Kulesza – za wieloletnią działalność na rzecz pogłębiania więzi między społecznościami miast partnerskich Łomianek i Noyelles les Vermelles (2009)
  • Andrzej Kulesza – za zainicjowanie współpracy między Łomiankami a Noyelles les Vermelles i wieloletnią działalność na rzecz pogłębiania więzi łączących społeczności obu miast (2009).

Inni[edytuj | edytuj kod]

Pomnik gen. Mikołaja Bołtucia przy ul. Warszawskiej

Przypisy

  1. Uchwała Rady Państwa z dnia 17 listopada 1988 r. w sprawie utworzenia miasta Łomianki w województwie stołecznym warszawskim (M.P. z 1988 r. Nr 32, poz. 284).
  2. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2010 r.). , 2010-11-02. Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1734-6118. 
  3. Dane dla jednostki podziału terytorialnego łomianki miasto, Bank Danych Regionalnych Głównego Urzędu Statystycznego, 2006.
  4. Ogólnopolska Baza Kolejowa.
  5. Miasto Łomianki. Komunikacja Miejska Łomianki Sp. z o.o., 2003. [dostęp 2012-05-30].
  6. 20 lecie Łomianek. Urząd Miejski w Łomiankach, 2009-06-24. [dostęp 2010-12-06].
  7. 7,0 7,1 Komunikacja Miejska Łomianki Spółka z o.o.. [dostęp 2014-08-27].
  8. Uchwała Nr XVIII/112/2004 Rady Miejskiej w Łomiankach z dnia 30 marca 2004 r. w sprawie utworzenia jednostek pomocniczych na terenie Miasta i Gminy Łomianki, nadania im statutów oraz wprowadzenia zmian w Statucie Miasta i Gminy Łomianki (dostęp 20.07.2009).
  9. Dekanaty warszawskie i pozawarszawskie. Archidiecezja warszawska. [dostęp 18.12.2008].
  10. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 5 czerwca 2014.
  11. Biblioteka Publiczna w Łomiankach. [dostęp 6 stycznia 2009].
  12. Dom Kultury w Łomiankach. [dostęp 6 stycznia 2009].
  13. Integracyjne Centrum Dydaktyczno-Sportowe im. Jana Pawła II. [dostęp 6 stycznia 2009].
  14. Gazeta Łomiankowska.
  15. Gazeta bezpłatna Echo.
  16. Rejestr zabytków nieruchomych, woj. mazowieckie, Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, dostęp 13.06.2008.
  17. 17,0 17,1 Łomianki – informator. Bydgoszcz: Agencja Reklamowa BiL na zlecenie Urzędu Miejskiego w Łomiankach, 1999, s. 10-11.
  18. Urząd Miasta Łomianki: Honorowi obywatele. [dostęp 6 stycznia 2009].
  19. 568th Bomber squadron By Jean Vijgen.
  20. Zmarł abp Kazimierz Majdański wiadomosci24.pl.
  21. BIP.
  22. Piotr Gabryel: Sondaż im. Hanny Gronkiewicz-Waltz. [dostęp 2011-09-02].
  23. Agnieszka Sztyler. Słodko-ostra. „Twój Styl”. Nr 5/2011. 
  24. Szambo Romana Giertycha „śmierdzi” w Łomiankach, wp.pl, 11.10.2007.
  25. Plastusiowo, „Nasze Łomianki” 22.10.2006.
  26. Ewa Pustoła-Kozłowska: Spacerownik po Łomiankach. Łomianki: 2010, s. 8.
  27. Odbudować mosty. Kryzys kultury chrześcijańskiej i seminarium, „W drodze”, nr 9 (349) 2002.
  28. Krzysztof Teodor Toeplitz. Droga prywatna. „Przegląd”. Nr 1/2008. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Lechosław Herz: Puszcza Kampinoska: przewodnik. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2006, s. 260-264. ISBN 83-89188-48-1.
  • Ewa Pustoła-Kozłowska: Dawne Łomianki. Historia, ludzie, zabytki. Łomianki: DROGRAF Mariusz Drąg, 2005. ISBN 83-922499-0-9.
  • Ewa Pustoła-Kozłowska, Hanna Domin, Wojciech Bandyra: Łomianki: nie taka mała ojczyzna. Łomianki: Wydawnictwo Pommard, 2006. ISBN 83-924396-0-0.
  • Łomianki – informator miasta i gminy. Bydgoszcz: „System Perfekt”, 1997. ISBN 83-87473-06-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]