Socjaldemokracja Polska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Socjaldemokracja Polska
Skrót SDPL
Lider Wojciech Filemonowicz
Data założenia 26 marca 2004
Adres siedziby os. Górali 23,
31-961 Kraków
Deklarowana
ideologia polityczna
socjaldemokracja
Deklarowane
poglądy gospodarcze
państwo opiekuńcze
Liczba członków ok. 3000 (lipiec 2009)[1]
Członkostwo
międzynarodowe
brak
Europejska Grupa
Parlamentarna
ostatnio Partia Europejskich Socjalistów
Młodzieżówka Frakcja Młodych SDPL
Barwy      pomarańczowy      czerwony
Obecni posłowie
0 / 460
Obecni senatorowie
1 / 100
Obecni eurodeputowani
0 / 51
strona oficjalna
Była siedziba Socjaldemokracji Polskiej przy ulicy Mokotowskiej w Warszawie

Socjaldemokracja Polska (SDPL) – polska centrolewicowa partia polityczna o programie socjaldemokratycznym. Założona 26 marca 2004 przez część działaczy Sojuszu Lewicy Demokratycznej (na skutek rozłamu w tej partii) z ówczesnym marszałkiem Sejmu Markiem Borowskim na czele, kwestionujących działania ówczesnego jej kierownictwa. Zarejestrowana sądownie 19 kwietnia 2004. W Sejmie IV kadencji partia posiadała klub parlamentarny. Jeden z jej liderów Marek Balicki do 2005 zajmował stanowisko ministra zdrowia. W Sejmie VI kadencji SDPL reprezentowała grupa posłów, od 2008 do końca kadencji w 2011 zasiadająca w osobnym kole. W latach 2004–2009 ugrupowanie reprezentowane było przez 3 deputowanych w Parlamencie Europejskim.

Historia SDPL[edytuj | edytuj kod]

Powstanie partii[edytuj | edytuj kod]

Założyciel i pierwszy przewodniczący Socjaldemokracji Polskiej Marek Borowski
Minister zdrowia z ramienia SDPL Marek Balicki

Socjaldemokracja Polska powstała 26 marca 2004. Jej powstanie wiązało się m.in. z konfliktami w ramach Sojuszu Lewicy Demokratycznej i nieprzyjęciem uchwały Dość złudzeń, mającej na celu uporządkowanie sytuacji w tej partii. Inicjatorem nowego przedsięwzięcia był Marek Borowski. Do nowej partii przystąpili działacze SLD oraz innych ugrupowań (głównie Unii Pracy, m.in. wicemarszałek Sejmu Tomasz Nałęcz).

Partia oficjalnie zarejestrowana została 19 kwietnia 2004. W Sejmie IV kadencji ugrupowanie posiadało ponad 30-osobowy klub w Sejmie[2] i około 10-osobowy klub w Senacie[3]. Szefową klubu została Jolanta Banach. Pierwszy po powstaniu sondaż OBOP dawał partii 4. pozycję z poparciem 11% (większym niż SLD)[4].

2004–2005[edytuj | edytuj kod]

W wyborach do Parlamentu Europejskiego 13 czerwca 2004 SDPL startowała samodzielnie, uzyskując 5,33% głosów i zdobywając 3 mandaty[5].

W pierwszym głosowaniu 15 maja 2004 posłowie Socjaldemokracji Polskiej opowiedzieli się przeciwko udzieleniu wotum zaufania dla pierwszego rządu Marka Belki[6]. 24 czerwca tego samego roku SDPL zagłosowała za udzieleniem wotum zaufania drugiemu rządowi Marka Belki[7]. Po udzieleniu wotum zaufania rządowi, do końca jego istnienia SDPL uczestniczyła we władzy poprzez obecność w rządzie członka tej partii Marka Balickiego na stanowisku ministra zdrowia[8].

W wyborach parlamentarnych 25 września 2005 Socjaldemokracja Polska wystartowała samodzielnie (z udziałem na jej listach kandydatów Unii Pracy i Zielonych 2004). Komitet Wyborczy SDPL zdobył 459 380 głosów (3,89% poparcia w skali kraju), nie osiągnął progu zaporowego i nie brał udziału w podziale mandatów poselskich[9].

W wyborach prezydenckich w 2005 lider Socjaldemokracji Polskiej Marek Borowski – kandydat na prezydenta Polski – zdobył w I turze 1 544 642 głosów (10,33%), co dało mu czwarte miejsce za Donaldem Tuskiem, Lechem Kaczyńskim i Andrzejem Lepperem[10].

2005–2007[edytuj | edytuj kod]

Po porażce w wyborach parlamentarnych 2005 przed wyborami samorządowymi 3 września 2006 Socjaldemokracja Polska wraz z Sojuszem Lewicy Demokratycznej, Partią Demokratyczną – demokraci.pl i Unią Pracy weszła w skład koalicji Lewica i Demokraci (partia ta była inicjatorką jej powołania). Lider SDPL Marek Borowski był kandydatem LiD na prezydenta Warszawy, zajmując 3. miejsce. W wyborach parlamentarnych 21 października 2007 SDPL, także startując w ramach LiD, uzyskała 10 mandatów poselskich. Posłami zostali: Romuald Ajchler, Bartosz Arłukowicz, Marek Balicki, Anna Bańkowska, Marek Borowski, Andrzej Celiński, Zdzisława Janowska, Bożena Kotkowska, Grzegorz Pisalski i Izabella Sierakowska.

2008–2011[edytuj | edytuj kod]

22 kwietnia 2008 posłowie SDPL opuścili klub LiD, tworząc własne koło poselskie o nazwie "Socjaldemokracja Polska – Nowa Lewica" i podejmując współpracę z drugim kołem wywodzącym się z LiD – Demokratycznym Kołem Poselskim (po tym, jak władze SLD zdecydowały o zakończeniu ścisłej współpracy z PD, wobec czego posłowie PD odeszli z klubu LiD, tworząc DKP). W skład koła SDPL-NL nie weszli Romuald Ajchler i Anna Bańkowska, którzy zrezygnowali z członkostwa w partii i pozostali w dawnym klubie, który zmienił nazwę na "Lewica".

14 czerwca 2008 decyzję o rezygnacji z przywództwa w partii ogłosił jej założyciel Marek Borowski[11]. Był on przewodniczącym partii do 1 sierpnia, kiedy jego obowiązki przejął Bartosz Dominiak[12].

W sierpniu z partii wystąpił Andrzej Celiński[13], a we wrześniu Marek Balicki[14]. Pozostali oni jednak członkami koła poselskiego. 9 grudnia 2008 partię opuściło troje kolejnych posłów (Bartosz Arłukowicz, Bożena Kotkowska i Grzegorz Pisalski), którzy wystąpili także z koła SDPL-NL.

Wybory nowego przewodniczącego ugrupowania rozpoczęły się jesienią, a zakończyły 10 stycznia 2009. Szefem partii został Wojciech Filemonowicz, który w bezpośrednich wyborach pokonał Sylwię Pusz (kandydatem do momentu odejścia z partii był także Bartosz Arłukowicz) i uzyskał akceptację większości delegatów na kongres.

1 lutego 2009 Socjaldemokracja Polska wraz z Partią Demokratyczną – demokraci.pl i Zielonymi 2004 powołała koalicję Porozumienie dla Przyszłości. 13 marca 2009 koalicja ta zarejestrowała Koalicyjny Komitet Wyborczy "Porozumienie dla Przyszłości – CentroLewica" przed wyborami do Parlamentu Europejskiego (z jej list startowali również działacze Stronnictwa Demokratycznego oraz Unii Lewicy III RP)[15]. Komitet zarejestrował listy we wszystkich trzynastu okręgach. Uzyskał 179 602 głosów (2,44%), zajmując 5. miejsce i nie osiągając progu wyborczego[16]. W ramach komitetu członkowie SDPL otrzymali 41 156 (22,92% głosów na PdP).

15 czerwca 2009 z koła SDPL-NL wystąpił Marek Balicki, a półtora miesiąca później również Andrzej Celiński. We wrześniu koło zrezygnowało z członu "Nowa Lewica", a w listopadzie przystąpiła do niego bezpartyjna Grażyna Ciemniak[17].

W lipcu 2009 do partii ponownie wstąpił wykluczony z niej 4 lata wcześniej były wicemarszałek Sejmu Tomasz Nałęcz. W grudniu został on ogłoszony wspólnym kandydatem SDPL i PD w wyborach prezydenckich w 2010[18].

W kwietniu 2010, w związku z przyspieszeniem wyborów prezydenckich, Tomasz Nałęcz wycofał swoją kandydaturę[19]. Sam udzielił poparcia Bronisławowi Komorowskiemu z PO[20], jednak SDPL nie poparła oficjalnie żadnego z kandydatów[21]. Wielu jej działaczy opowiedziało się za Andrzejem Olechowskim (niezależnym kandydatem związanym z SD) bądź Grzegorzem Napieralskim (szefem SLD). Po wygranej Bronisława Komorowskiego Tomasz Nałęcz został jednym z doradców prezydenta[22].

4 sierpnia SDPL zawarła porozumienie z Polską Lewicą i Unią Lewicy III RP. Na jego mocy partie te wystawiły wspólne listy w wyborach samorządowych, w ramach Koalicyjnego Komitetu Wyborczego "Lewica", który wystawił m.in. listy do sejmików w 8 województwach, nie osiągając w żadnym progu wyborczego. SDPL wystawiła w ramach "Lewicy" kandydatów na prezydentów w wielu miastach (m.in. w Łodzi, Bydgoszczy, Lublinie i Toruniu), jednak nie weszli oni do II tury. Po zwycięstwie posła SLD w wyborach na prezydenta Częstochowy mandat w Sejmie objął po nim polityk SDPL Jacek Kasprzyk. Przystąpił on do klubu SLD, pozostając jednak w SDPL.

W kwietniu 2011 koło poselskie SDPL opuściła Zdzisława Janowska, przechodząc do klubu SLD. Pozostała jednak członkinią SDPL.

12 czerwca sąd partyjny usunął z szeregów ugrupowania przewodniczącego Wojciecha Filemonowicza, a konwent wybrał na p.o. przewodniczącego Bogdana Lewandowskiego, jednak część partii uznała te decyzje za nieważne[23]. Warszawski sąd rejestrowy odrzucił wszystkie wnioski dotyczące zmian w zarządzie SDPL, uznając pozostanie Wojciecha Filemonowicza na stanowisku przewodniczącego[24].

W wyborach parlamentarnych politycy SDPL znaleźli się na listach sejmowych Platformy Obywatelskiej i SLD. Działacze SDPL znaleźli się także wśród kandydatów do Senatu (troje startowało z własnych komitetów, jeden z ramienia PO). Jedyny mandat parlamentarny wśród członków SDPL uzyskał Marek Borowski, który został wybrany do Senatu jako kandydat niezależny. Początkowo był jedynym senatorem niezrzeszonym, 20 grudnia 2011 został członkiem Koła Senatorów Niezależnych[25].

Po 2011[edytuj | edytuj kod]

Z partii odchodziło w dalszym ciągu wielu członków. W 2012 duża grupa przeszła do Ruchu Palikota[26].

W lutym 2013 zarząd SDPL podjął decyzję o nawiązaniu współpracy z Ruchem Palikota[27]. Ugrupowania te podjęły również rozmowy programowe z Unią Pracy, Unią Lewicy oraz RACJĄ Polskiej Lewicy[28]. W czerwcu SDPL znalazła się w zespole politycznym Europy Plus wraz z Ruchem Palikota, UL, Racją PL, SD, PD, Polską Partią Pracy – Sierpień 80 i stowarzyszeniem Ryszarda Kalisza Dom Wszystkich Polska. W październiku tego samego roku Ruch Palikota przekształcił się w szerszą partię Twój Ruch (w listopadzie przystąpiła do niej Racja PL). Część członków SDPL przeszła do tego ugrupowania.

7 lutego 2014 SDPL (wraz z Unią Lewicy) podjęła decyzję o opuszczeniu koalicji Europa Plus[29][30]. Partia zrezygnowała z udziału w wyborach do Parlamentu Europejskiego w tym samym roku. W sierpniu 2014 SDPL wraz z DWP i UL współtworzyła Porozumienie Ryszarda Kalisza[31].

Program polityczny[edytuj | edytuj kod]

SDPL popiera integrację z Unią Europejską. Partia sprzeciwia się: wprowadzeniu podatku liniowego, likwidacji powiatów oraz przywróceniu kary śmierci.

SDPL postuluje natomiast: utrzymanie bezpłatnej edukacji i służby zdrowia, liberalizację prawa do aborcji, wprowadzenie w prawie związków partnerskich, rozdział państwa od Kościołów, rozwiązanie Senatu oraz upublicznienie wszystkich teczek peerelowskich służb. Partia postulowała także wycofanie polskich wojsk z Iraku.

Symbolika[edytuj | edytuj kod]

Symbolem SDPL jest kwiat. Nazwa, skrót nazwy i symbol graficzny SDPL korzystają z ochrony prawnej, przewidzianej dla dóbr osobistych[32].

Struktura i działacze[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Zobacz też kategorię: Politycy Socjaldemokracji Polskiej.

Organami uchwałodawczymi SDPL są: Kongres (Kongres Nadzwyczajny), Konwent Krajowy, Okręgowe Zgromadzenie Ogólne Członków, Konwent Okręgowy, Powiatowe Zgromadzenie Ogólne Członków i Konwent Powiatowy. Organami wykonawczymi SDPL są: Rada Polityczna, Zarząd Krajowy, Zarząd Okręgowy i Zarząd Powiatowy.

Przewodniczący:

W skład rady politycznej wchodzą: Marek Borowski (przewodniczący), Zdzisława Janowska i Izabella Sierakowska.

Posłowie koła SDPL na Sejm VI kadencji[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec kadencji:

Byli (w nawiasie przynależność pod koniec kadencji):

Jako członkowie SDPL mandaty w Sejmie VI kadencji uzyskali także Romuald Ajchler, Anna Bańkowska i Jacek Kasprzyk. Zakończyli oni kadencję jako posłowie klubu Sojuszu Lewicy Demokratycznej. Romuald Ajchler i Anna Bańkowska zostali członkami SLD, a Jacek Kasprzyk pozostał w SDPL.

Posłowie do Parlamentu Europejskiego VI kadencji (2004–2009)[edytuj | edytuj kod]

Wszyscy eurodeputowani SDPL nie byli członkami partii oraz należeli w Parlamencie Europejskim VI kadencji do Partii Europejskich Socjalistów.

Posłowie SDPL na Sejm IV kadencji[edytuj | edytuj kod]

Senatorowie SDPL V kadencji[edytuj | edytuj kod]

Młodzieżówka[edytuj | edytuj kod]

Młodzieżówką partii jest Frakcja Młodych Socjaldemokracji Polskiej, powołana do życia w czerwcu 2009. Wcześniej młodzieżówką SDPL było Stowarzyszenie Młoda Socjaldemokracja, powołane w październiku 2004.

Poparcie[edytuj | edytuj kod]

Wyniki w wyborach parlamentarnych
Wybory Poparcie Zmiana punktów procentowych Mandaty (Sejm) Zmiana Mandaty (Senat) Zmiana
2005 3,89% 0 0
2007[33] 10 Green Arrow Up Darker.svg 10 0
2011[34] 0 Red Arrow Down.svg 10 1 Green Arrow Up Darker.svg 1
Wyniki w wyborach prezydenckich
Wybory Kandydat Głosowanie Poparcie Uwagi
2005
Marek Borowski I tura 10,33% Kandydat nie przeszedł do II tury
2010
Tomasz Nałęcz[35] Kandydat wycofał się
Wyniki w wyborach do Parlamentu Europejskiego
Wybory Poparcie Zmiana punktów procentowych Mandaty Zmiana L. miejsc dla Polski
2004 5,33% 3 54
2009[36] 0 Red Arrow Down.svg 3 51 (50)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikinews-logo.svg
Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat Socjaldemokracji Polskiej

Przypisy

  1. SdPl nie świętuje 22 lipca, za to prowadzi ofensywę. dziennikwschodni.pl, 22 lipca 2009. [dostęp 6 lutego 2014].
  2. Kluby i koła poselskie. [dostęp 10 sierpnia 2011].
  3. Kluby i koła senackie. [dostęp 10 sierpnia 2011].
  4. Krystyna Paszkiewicz: Partie i koalicje polityczne III Rzeczypospolitej. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Waszawskiego, 2004, s. 155–156. ISBN 83-229-2493-3.
  5. Serwis PKW – Wybory 2004. [dostęp 24 października 2013].
  6. Głosowanie nad przyjęciem wniosku prezesa Rady Ministrów pana Marka Belki o udzielenie wotum zaufania Radzie Ministrów. sejm.gov.pl. [dostęp 17 października 2013].
  7. Głosowanie nad przyjęciem wniosku prezesa Rady Ministrów pana Marka Belki o udzielenie wotum zaufania Radzie Ministrów. sejm.gov.pl. [dostęp 17 października 2013].
  8. Antoni Dudek: Historia polityczna Polski 1989–2012. Kraków: Znak, 2013, s. 626. ISBN 978-83-240-2130-7.
  9. Serwis PKW – Wybory 2005. [dostęp 17 października 2013].
  10. Serwis PKW – Wybory 2005. [dostęp 17 października 2013].
  11. SdPl może zniknąć ze sceny politycznej. rp.pl, 14 czerwca 2008. [dostęp 10 sierpnia 2011].
  12. Borowski-zrezygnował z funkcji szefa SdPl. wprost.pl, 1 sierpnia 2008. [dostęp 20 października 2013].
  13. Przeciwko spółdzielni polityków. sdpl.pl, 11 sierpnia 2008. [dostęp 10 sierpnia 2011].
  14. Agata Kondzińska: Marek Balicki odchodzi z SDPL i rusza w trasę. polskatimes.pl, 27 września 2008. [dostęp 10 sierpnia 2011].
  15. Serwis PKW – Wybory 2009 (informacje o komitecie wyborczym). pkw.gov.pl. [dostęp 10 sierpnia 2011].
  16. Serwis PKW – Wybory 2009 wynik. [dostęp 20 października 2013].
  17. Grażyna Ciemniak przystąpiła do koła poselskiego SdPl. money.pl, 10 listopada 2009. [dostęp 10 sierpnia 2011].
  18. Nałęcz kandydatem na Prezydenta RP. lewica.pl, 3 grudnia 2009. [dostęp 10 sierpnia 2011].
  19. Tomasz Nałęcz zrezygnował ze startu w wyborach prezydenckich. money.pl, 21 kwietnia 2010. [dostęp 10 sierpnia 2011].
  20. Tomasz Nałęcz poparł Bronisława Komorowskiego. money.pl, 5 maja 2010. [dostęp 10 sierpnia 2011].
  21. Wybory 2010. SdPl nie popiera żadnego kandydata, ale zachęca do zbierania podpisów. gazeta.pl, 23 kwietnia 2010. [dostęp 10 sierpnia 2011].
  22. Nałęcz przyjął propozycję prezydenta. tvn24.pl, 16 sierpnia 2010. [dostęp 10 sierpnia 2011].
  23. Filemonowicz usunięty z SdPl; Filemonowicz: to nieważna decyzja. twoje-miasto.pl, 12 czerwca 2011. [dostęp 10 sierpnia 2011].
  24. Bartosz Machalica: Sąd Rejestrowy: Filemonowicz przewodniczącym SdPl. lewica.pl, 26 września 2011. [dostęp 27 września 2011].
  25. Kluby i koło. senat.gov.pl. [dostęp 20 października 2013].
  26. Ruch Palikota rośnie w siłę – transfer członków SdPl do RP. ruchpalikota.org.pl. [dostęp 21 lutego 2013].
  27. Wojciech Filemonowicz: Zarząd Krajowy SDPL zadecydował o podjęciu współpracy z Ruchem Palikota. sdpl.pl, 7 lutego 2013. [dostęp 21 lutego 2013].
  28. Ruch Palikota: będzie wspólne stanowisko programowe m.in. z SdPl i UP. wp.pl, 13 lutego 2013. [dostęp 21 lutego 2013].
  29. Unia Lewicy i SdPl opuściły koalicję Europa Plus. interia.pl, 7 lutego 2014. [dostęp 8 lutego 2014].
  30. Wojciech Filemonowicz, Piotr Musiał: Oświadczenie przewodniczących Socjaldemokracji Polskiej i Unii Lewicy. sdpl.pl, 8 lutego 2014. [dostęp 8 lutego 2014].
  31. Porozumienie Ryszarda Kalisza planuje start w wyborach samorządowych. wyborcza.pl, 24 lipca 2014. [dostęp 24 lipca 2014].
  32. Statut Socjaldemokracji Polskiej. sdpl.pl, 2009. [dostęp 18 października 2013].
  33. W ramach koalicji Lewica i Demokraci.
  34. Z list PO, SLD bądź jako kandydaci niezależni (Marek Borowski uzyskał mandat jako kandydat niezależny).
  35. Wspólnie z PD.
  36. W ramach koalicji Porozumienie dla Przyszłości.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]