MFO

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Multinational Force & Observers
MFO
MFObadge.JPG
Naszywka MFO
Historia
Państwa wystawiające  Australia (do 1986, od 1993)
 Czechy (od 2009)
 Fidżi
 Francja
 Holandia (do 1995, 2013-2015)
 Kanada (od 1986)
 Kolumbia
 Norwegia
 Nowa Zelandia
 Stany Zjednoczone
 Urugwaj
 Węgry (od 1995)
 Wielka Brytania (do 1992, od 2014)
 Włochy
Państwa mandatowe  Egipt
Decyzja o użyciu 3 sierpnia 1981
Rozpoczęcie misji 25 kwietnia 1982
Dowódcy
Pierwszej zmiany Norwegia gen. broni Fredrik Bull-Hansen
Obecnej zmiany Kanada gen. dyw. Denis Thompson
Konflikt zbrojny
Proces pokojowy w konflikcie izraelsko-egipskim
Organizacja
Typ budowanie pokoju
Liczebność ok. 2700 żołnierzy (1982)
ok. 2400 żołnierzy (1984)
ok. 2100 żołnierzy (1991)
ok. 1900 żołnierzy (1999)
ok. 1700 żołnierzy (2011)
Skład 3 bataliony piechoty, batalion wsparcia, jednostki: lotnicza, patrolu przybrzeżnego, policji wojskowej, transportowa i inżynieryjna
Dyslokacja Włochy Rzym (sztab)

Multinational Force & Observers (MFO) (Wielonarodowe Siły i Obserwatorzy, Międzynarodowe Siły Obserwacyjne) - międzynarodowe siły pokojowe na Półwyspie Synaj, nadzorujące strefę graniczną między Izraelem a Egiptem. Działają od 1982, a obecnie (2014) liczą ok. 1700 żołnierzy z 11 państw. Jest to jedna z niewielu misji pokojowych nieprowadzonych przez ONZ, NATO, Unię Europejską lub Afrykańską, nie posiada nawet mandatu Rady Bezpieczeństwa ONZ.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

W marcu 1979 Izrael i Egipt podpisały traktat pokojowy, na mocy którego Siły Obronne Izraela opuściły Półwysep Synaj. Jednocześnie oba państwa zgodziły się na obsadzenie znajdującej się na terenie Egiptu strefy zmilitaryzowanej wojskami i obserwatorami ONZ (United Nations Force & Observers), lecz Rada Bezpieczeństwa ONZ (RB) nie przedłużyła mandatu dotychczasowym siłom pokojowym - UNEF II (United Nations Emergency Force II) i musiały one zostać wycofane.

Stany Zjednoczone obawiały się, że niestabilna sytuacja w Egipcie może doprowadzić do ponownej wojny. Dlatego część obowiązków UNEF II przejęła amerykańska misja wojskowa na Synaju (United States Sinai Field Mission), jednak posiadając skromne siły i środki nie była w stanie obsadzić strefy buforowej, więc decyzją prezydenta Cartera rozpoczęto przygotowywanie międzynarodowych sił pokojowych i obserwacyjnych. Początkowo miały być one autoryzowane przez ONZ - po przedstawieniu sprawy na forum RB została ona zawetowana przez delegację radziecką.

Zmusiło to władze USA do samodzielnego utworzenia Wielonarodowych Sił i Obserwatorów (MFO), które zostały ustanowione 3 sierpnia 1981 protokołem do traktatu pokojowego. Następnie rozpoczęto budowę niezbędnej infrastruktury i szukanie państw chętnych do wsparcia MFO - jako pierwsze zgodziły się Fidżi, Kolumbia i Urugwaj, potem dyskutowano z członkami Wspólnot Europejskich (dołączyły Francja, Holandia i Włochy, finansowo wsparły Niemcy Zachodnie), brytyjskiej Wspólnoty Narodów (dołączyły Australia, Nowa Zelandia i Wielka Brytania) oraz Norwegią. Do marca 1982 MFO były już skompletowane i 25 kwietnia oficjalnie rozpoczęły działalność.

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

  • 26 marca 1979 - traktat pokojowy izraelsko-egipski,
  • 24 lipca 1979 - zakończenie misji UNEF, przejęcie części zadań sił pokojowych przez amerykańską misję wojskową na Synaju (US Sinai Field Mission),
  • 18 maja 1981 - radzieckie veto wobec autoryzacji przez ONZ dowodzonych przez USA sił pokojowych na Półwyspie Synaj,
  • 3 sierpnia 1981 - podpisanie protokołu do traktatu pokojowego, ustanawiającego Multinational Force & Observers,
  • 2 września 1981 - rozpoczęcie budowy baz wojskowych dla MFO przez amerykańskie spółki budowlane,
  • 23 listopada 1981 - zapowiedź uczestnictwa w MFO wojsk brytyjskich, francuskich, holenderskich i włoskich,
  • 20 marca 1982 - zakończenie przegrupowania kontyngentów na granicę egipsko-izraelską,
  • 25 kwietnia 1982 - oficjalne rozpoczęcie misji MFO,
  • 15 lutego 1984 - zastrzelenie Dyrektora Generalnego Leamona R. Hunta przez włoskie Czerwone Brygady,
  • 12 grudnia 1985 - katastrofa lotu Arrow Air 1285 - śmierć 248 amerykańskich żołnierzy MFO,
  • 25 kwietnia 1986 - oficjalne zastąpienie kontyngentu australijskiego przez kanadyjski,
  • październik 1992 - wycofanie kontyngentu brytyjskiego, w styczniu 1993 zastąpił go kontyngent australijski,
  • maj 1995 - wycofanie kontyngentu holenderskiego, we wrześniu 1995 zastąpił go kontyngent węgierski,
  • 15 sierpnia 2005 - wybuch miny-pułapki pod pojazdem MFO - 2 Kanadyjczyków rannych,
  • 26 kwietnia 2006 - atak samobójczy na pojazd MFO - zginął tylko zamachowiec, nikt nie został ranny,
  • 6 maja 2007 - katastrofa francuskiego samolotu wojskowego na Synaju - śmierć 8 Francuzów i 1 Kanadyjczyka,
  • 17 listopada 2009 - przybycie na Synaj nowego kontyngentu MFO - czeskiego,
  • 14 sierpnia 2012 - oblężenie Kwatery Głównej FC MFO przez uzbrojonych beduińskich demonstrantów, którzy próbowali przedrzeć się do bazy. Po nadejściu odsieczy wojsk egipskich napastnicy wycofali się. Rannych zostało 4 żołnierzy MFO, w tym 3 Kolumbijczyków[1].

Zadania[edytuj | edytuj kod]

Podział na strefy

Do zadań MFO należy:

  • utrzymywanie posterunków w strefie C (Zone C) oraz patrolowanie jej,
  • obserwacja egzekwowania postanowień traktatu pokojowego,
  • zapewnienie wolnego dostępu do Zatoki Akaba.

Strefa kontrolowana przez MFO wynika z postanowień aneksu do traktatu pokojowego z 1979. Na jego mocy Półwysep Synaj podzielono na 4 strefy:

  • Strefę A (Zone A) - pomiędzy Kanałem Sueskim a Linią A (Line A). Stacjonować w niej może maksymalnie 22-tysięczna egipska dywizja piechoty zmechanizowanej,
  • Strefę B (Zone B) - pomiędzy Linią A a Linią B (Line B). Obsadzona jest przez 4 egipskie bataliony ochrony pogranicza,
  • Strefę C (Zone C) - pomiędzy Linią B a granicą egipsko-izraelską. Dzieli się na 4 sektory:
    • wydzielony sektor przy Strefie Gazy, podporządkowany egipskiej straży granicznej,
    • Sektor Północny (Northern Sector) - obsadzony przez FIJBATT. Znajduje się w nim Obóz Północny (North Camp), rozlokowany przy mieście Al Gora,
    • Sektor Centralny (Central Sector) - obsadzony przez COLBATT,
    • Sektor Południowy (Southern Sector) - obsadzony przez USBATT. Znajduje się w nim Obóz Południowy (South Camp), rozlokowany przy mieście Szarm asz-Szajch,
  • Strefę D (Zone D) - pomiędzy granicą egipsko-izraelską a Linią D (Line D). Stacjonują w niej 4 izraelskie bataliony piechoty.

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Amerykański śmigłowiec Bell UH-1 Iroquois w barwach MFO
Włoski okręt Vedetta (P 407), służący w Jednostce Patrolu Przybrzeżnego
  • MFObadge.JPG Biuro Dyrektora Generalnego - Włochy Rzym
    • MFObadge.JPG Kwatera Główna MFO - Włochy Rzym
      • MFObadge.JPG Kwatera Główna Dowódcy Sił - Egipt Al Gora
        • Stany Zjednoczone Batalion Operacyjny - USBATT
          • Stany Zjednoczone kompanie: A, B, C i D
          • Stany Zjednoczone kompania dowodzenia
        • Fidżi Batalion Operacyjny - FIJBATT
          • Fidżi kompanie: A, B i C
          • Fidżi kompania dowodzenia
        • Kolumbia Batalion Operacyjny - COLBATT
          • Kolumbia kompanie A i B
          • Kolumbia kompania dowodzenia
        • Stany Zjednoczone batalion wsparcia (SPTBATT)
          • Stany Zjednoczone kompania lotnicza
          • Stany Zjednoczone kompania medyczna
          • Stany Zjednoczone oddział rozminowania
          • Nowa Zelandia sekcja transportowa
          • Nowa Zelandia zespół szkoleniowo-doradczy
        • Francja Jednostka Lotnicza (FWAU) (1982-2010)
        • Holandia Jednostka Łączności Sił (FSU) (1982-1995)
        • Włochy Jednostka Patrolu Przybrzeżnego (CPU)
        • Holandia Jednostka Policji Wojskowej (FMPU) (1982-1995)
        • Węgry Jednostka Policji Wojskowej (FMPU) (od 1995)
        • AustraliaNowa Zelandia Jednostka Śmigłowców (RWAU) (1982-1986)
        • Kanada Jednostka Śmigłowców (RWAU) (1986-1990)
        • Urugwaj Jednostka Transportowa i Inżynieryjna (TREU)
      • Stany Zjednoczone Cywilna Jednostka Obserwacyjna (COU)
    • MFObadge.JPG Reprezentant Dyrektora Generalnego - Egipt Kair
    • MFObadge.JPG Reprezentant Dyrektora Generalnego - Izrael Tel Awiw-Jafa

Podobnie jak w przypadku misji pokojowych ONZ, na czele MFO stoi osoba cywilna - Dyrektor Generalny (Director General), odpowiednik oenzetowskiego Specjalnego Przedstawiciela Sekretarza Generalnego. Jest to stanowisko zarezerwowane dla Amerykanina. Dotychczasowymi Dyrektorami Generalnymi byli:

Tak jak w innych misjach pokojowych i stabilizacyjnych, głównodowodzącym wojskowym jest Dowódca Sił (Force Commander), którym zostaje generał wytypowany przez jedno z państw wystawiających kontyngent. Dowódcami Sił byli:

  • 1982-1984 - Norwegia gen. broni Fredrik Bull-Hansen
  • 1984-1989 - Norwegia gen. broni Egil Ingebrigtsen
  • 1989-1991 - Nowa Zelandia gen. broni Donald McIver
  • 1991-1994 - Holandia gen. broni Joop van Ginkel
  • 1994-1997 - Australia gen. dyw. David Ferguson
  • 1997-2001 - Norwegia gen. dyw. Tryggve Tellefsen
  • 2001-2004 - Kanada gen. dyw. Robert Meating
  • 2004-2007 - Włochy gen. dyw. Roberto Martinelli
  • 2007-2010 - Norwegia gen. dyw. Kjell Ludvigsen
  • 2010-2014 - Nowa Zelandia gen. dyw. Warren Whiting
  • 2014-nadal - Kanada gen. dyw. Denis Thompson

Kontyngenty[edytuj | edytuj kod]

Flag of Australia.svg
Australia
AUSCON
1982-1986, 1993- 25 żołnierzy
W latach 1982-1986 kontyngent australijski składał się z Jednostki Śmigłowców (w której służyli także Nowozelandczycy), zastąpionej później przez Kanadyjczyków. W 1993 Australia powróciła do MFO, wysyłając grupę oficerów do sztabu Sił.
Flag of the Czech Republic.svg
Czechy
CZECHCON
2009- 16 żołnierzy
Kontyngent czeski jest najmłodszym ze wszystkich wchodzących w skład MFO - został wysłany w listopadzie 2009 i liczy 16 oficerów sztabowych.
Flag of Fiji.svg
Fidżi
FIJIBATT
1982- 338 żołnierzy
Batalion piechoty z Fidżi odpowiada za Sektor Północny (Northern Sector) Strefy C (Zone C), gdzie utrzymuje 9 stałych i 2 tymczasowe posterunki.
Flag of France.svg
Francja
FRENCHCON
1982- 2 żołnierzy
Do 2010 utrzymywała na Półwyspie Synaj Jednostkę Lotniczą, pełniącą funkcje transportowe. Po jej wycofaniu, służbę w MFO pełni jedynie 2 francuskich oficerów łącznikowych.
Flag of the Netherlands.svg
Holandia
DUTCHCON
1982-1995, 2013- 4 żołnierzy
Kontyngent holenderski składał się z Jednostki Łączności Sił oraz Jednostki Policji Wojskowej, do 1993 liczących łącznie ponad 110, a do 1995 80 żołnierzy, którzy zostali wycofani w pierwszej połowie 1995. W latach 2013-2015 4 oficerów holenderskich pełniło służbę w sztabie MFO.
Flag of Canada.svg
Kanada
CANCON
1986- 30 żołnierzy
Kanada dołączyła do MFO w 1986, wysyłając w miejsce australijskiej własną Jednostkę Śmigłowców. Została ona wycofana w 1990 i odtąd Kanadyjczycy pełnią służbę jedynie w sztabie Sił, głównie w Sekcji Kontroli Lotów.
Flag of Colombia.svg
Kolumbia
COLBATT
1982- 358 żołnierzy
Batalion piechoty z Kolumbii monitoruje Sektor Środkowy (Central Sector) Strefy C, obsadzając 8 posterunków. Ponadto 18 oficerów służy w sztabie MFO.
Flag of Norway.svg
Norwegia
NORCON
1982- 3 żołnierzy
Kontyngent norweski liczy 3 oficerów w sztabie MFO. 4 Norwegów było dowódcami sił MFO (Force Commander).
Flag of New Zealand.svg
Nowa Zelandia
NZCMFO
1982- 26 żołnierzy
Do 1986 Nowozelandczycy służyli w dowodzonej przez Australijczyków Jednostce Śmigłowców. Po zastąpieniu ich przez Kanadyjczyków, kontyngent nowozelandzki składa się z sekcji transportowej i zespołu szkoleniowo-doradczego w amerykańskim batalionie wsparcia i oficerów w sztabie MFO.
Flag of the United States.svg
Stany Zjednoczone
Task Force Sinai
1980- 692 żołnierzy
Amerykanie mają największy wkład w MFO i obejmuje on: Kwaterę Główną (40 żołnierzy), batalion piechoty (425 żołnierzy) - wystawiany przez Gwardię Narodową, obsadzający Południowy Sektor (Sector South) Strefy C, batalion wsparcia (228 żołnierzy) - zapewniający wsparcie logistyczne i lotnicze MFO. Stany Zjednoczone utrzymują także Cywilną Jednostkę Obserwacyjną.
Flag of Uruguay.svg
Urugwaj
URUCON
1982- 58 żołnierzy
Urugwaj zapewnia Jednostkę Transportową i Inżynieryjną.
Flag of Hungary.svg
Węgry
HUNCON
1995- 42 żołnierzy
Węgrzy dołączyli we wrześniu 1995, zastępując holenderską Jednostkę Policji Wojskowej. Dodatkowo 3 oficerów służy w sztabie MFO.
Flag of the United Kingdom.svg
Wielka Brytania
BRITCON
1982-1992, 2014- 1 żołnierz
Do października 1992 grupa oficerów brytyjskich służyła w sztabie MFO. W styczniu 1993 ich miejsce zajęli Australijczycy. Od czerwca 2014 1 oficer brytyjski służy w sztabie MFO.
Flag of Italy.svg
Włochy
ITALCON
1982- 78 żołnierzy
Kontyngent włoski stanowi Jednostka Patrolu Przybrzeżnego, w skład której wchodzą 3 patrolowce klasy Esploratore (+ 1 w rezerwie).


Przypisy

  1. Gunmen attack Sinai HQ of MFO peacekeeping force, four injured (ang.). The Times of Israel. [dostęp 17 września 2013].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]