Unia Afrykańska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
الاتحاد الأفريقي (arab.)
African Union (ang.)
Union africaine (fr.)
Unión Africana (hiszp.)
União Africana (port.)
Umoja wa Afrika (suahili)

Unia Afrykańska
African Union (orthographic projection).svg
Ciemny zielony: Kraje członkowskie
Jasny zielony: Kraje zawieszone
Język roboczy Języki afrykańskie, arabski, hausa, angielski, francuski, hiszpański i portugalski [1]
Siedziba Etiopia Addis Abeba
Członkowie
Przewodniczący Unii Afrykańskiej Muhammad uld Abd al-Aziz
Utworzenie 25 maja 1963 (OJA)
9 lipca 2002 (UA)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Oficjalna strona organizacji

Unia Afrykańska (UA) – organizacja międzynarodowa o charakterze politycznym, wojskowym i gospodarczym, obejmująca swym zasięgiem wszystkie państwa afrykańskie (oprócz Maroka) powołana w miejsce Organizacji Jedności Afrykańskiej 9 lipca 2002 roku na szczycie w Durbanie. Jej siedzibą jest Addis Abeba (Etiopia).

Historia Unii Afrykańskiej[edytuj | edytuj kod]

Powołanie nowej organizacji[edytuj | edytuj kod]

Powstanie UA wiąże się z dążeniami części afrykańskich przywódców do pogłębienia integracji celem głębszej realizacji idei panafrykanizmu. Podczas szczytu OJA w Algierze w dniach 12-14 lipca 1999 Muammar al-Kaddafi oświadczył, że w jego opinii OJA wyczerpała swą przydatność i należy w jej miejsce powołać organizację zdolną zapewnić przyspieszenie integracji. Przypomniał też ideę budowy Stanów Zjednoczonych Afryki, jednak przez większość przywódców została ona uznana za zbyt daleko idącą. Zaakceptowano jednak potrzebę ustanowienia współpracy na nowych zasadach. 11 lipca 2000 roku w Lomé odbyło się posiedzenie Zgromadzenia Szefów Państw i Rządów OJA, w czasie którego podpisano statut nowej organizacji. 26 maja 2001 roku Akt założycielski Unii Afrykańskiej wszedł w życie. 8 lipca 2002 był ostatnim dniem funkcjonowania OJA - od 9 lipca jej zadania przejęła Unia Afrykańska[3].

Powołanie RPiB[edytuj | edytuj kod]

Rada Pokoju i Bezpieczeństwa (RPiB) składa się z 15 przedstawicieli wybranych spośród członków UA wybieranych przez Zgromadzenie. Rada jest organem pracującym stale, co zapewnia szybkie reagowanie w sytuacjach kryzysowych na Kontynencie. Do podstawowych kompetencji Rady należy przeciwdziałanie sporom i konfliktom, oraz polityce która może dążyć do popełniania zbrodni przeciwko ludzkości, a także realizowanie zadań z zakresu budowania i utrwalania pokoju w Afryce. Spośród wielu funkcji jakie zostały przydzielone Radzie na największą uwagę zasługuje fakt, iż ma ona prawo do wysyłania misji pokojowych, obserwacyjnych oraz określanie momentów konfliktów zbrojnych. Poza tym przewidywane jest utworzenie stałych afrykańskich sił stabilizacyjnych oraz Wojskowego Komitetu Sztabowego. Istnieją jednak obawy co do funkcjonowania tego organu, zwłaszcza jeśli chodzi o jego finansowanie[4].

Cele i zadania[edytuj | edytuj kod]

  • promocja rozwiązań demokratycznych na kontynencie;
  • wspieranie rozwoju gospodarczego, ekonomicznego i społecznego państw członkowskich;
  • walka z nędzą i korupcją;
  • upowszechnianie i ochrona praw człowieka;
  • działanie na rzecz integracji polityczno-gospodarczej kontynentu ( m.in. wspólna waluta Afro);
  • wspólny parlament;
  • bank centralny;
  • wspólny sąd;
  • działanie na rzecz zakończenia konfliktów na kontynencie afrykańskim, a w przyszłości przeciwdziałanie im;

Organy[edytuj | edytuj kod]

  • Zgromadzenie Unii
  • Rada Wykonawcza
  • Parlament Panafrykański
  • Trybunał Sprawiedliwości
  • Komisja
  • Komitet Stałych Przedstawicieli
  • Wyspecjalizowane Komitety Techniczne
  • Rada Ekonomiczna, Społeczna i Kulturalna
  • Rada Pokoju i Bezpieczeństwa
  • Instytucje Finansowe

Założenia[edytuj | edytuj kod]

  • promować zasady i instytucje demokratyczne (w odróżnieniu od OJA, o której mówi się, że była klubem dyktatorów);
  • w większym stopniu chronić prawa człowieka na kontynencie afrykańskim;
  • wprowadzić mechanizmy wywierania wzajemnego wpływu, mające zakończyć konflikty zbrojne, a w przyszłości im zapobiegać;
  • stworzyć i podtrzymywać ogólnokontynentalny rynek zbytu (wzorem ogólnoświatowego trendu do formowania dużych bloków ekonomicznych);
  • ograniczyć wymianę handlową z byłymi potęgami kolonialnymi na rzecz wymiany wewnątrz kontynentu (wyjście z uzależnienia);
  • przyciągnąć kapitał zagraniczny.

Przewodnictwo[edytuj | edytuj kod]

Imię i Nazwisko Początek Koniec Państwo
Thabo Mbeki 9 lipca 2002 10 lipca 2003  Republika Południowej Afryki
Joaquim Chissano 10 lipca 2003 6 lipca 2004  Mozambik
Olusẹgun Ọbasanjọ 6 lipca 2004 24 stycznia 2006  Nigeria
Denis Sassou-Nguesso 24 stycznia 2006 29 stycznia 2007  Kongo
John Kufuor 29 stycznia 2007 31 stycznia 2008  Ghana
Jakaya Kikwete 31 stycznia 2008 31 stycznia 2009  Tanzania
Muammar al-Kaddafi[5] 1 lutego 2009 31 stycznia 2010  Libia
Bingu wa Mutharika[5] 31 stycznia 2010 31 stycznia 2011  Malawi
Teodoro Obiang Nguema Mbasogo 31 stycznia 2011 29 stycznia 2012  Gwinea Równikowa
Yayi Boni 29 stycznia 2012 27 stycznia 2013  Benin
Hajle Marjam Desalegne 27 stycznia 2013 30 stycznia 2014  Etiopia
Muhammad uld Abd al-Aziz[6][7][8] 30 stycznia 2014 obecnie  Mauretania

Członkowie Unii Afrykańskiej[edytuj | edytuj kod]

Kraje członkowskie[edytuj | edytuj kod]

Kraje zawieszone[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Przypisy

  1. Official Languages "Art. 11 AU" Protocol on amendments to the constitutive act of the African Union
  2. AU Member States (ang.). africa-union.org. [dostęp 2011-03-20].
  3. Wiesław Lizak: Problemy bezpieczeństwa Afryki. W: Ryszard Zięba: Bezpieczeństwo międzynarodowe po zimnej wojnie. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, 2008, s. 471. ISBN 978-83-60501-92-4.
  4. Haliżak E. Kuźniar R. Michałowska G. Parzymies S. Simonides J. Zięba R.,: Stosunki międzynarodowe w XXI wieku. Warszawa: Scholar, 2006, s. 796.
  5. 5,0 5,1 Gaddafi chides African Union after leadership change (ang.). Reuters, 31 stycznia 2010. [dostęp 2010-02-01].
  6. President Abdel Aziz of the Islamic Republic of Mauritania elected African Union Chairperson (ang.). au.int, 2014-01-30. [dostęp 2014-08-25].
  7. Abdel Fattah al-Sissi: L’élection du président mauritanien à la tête de l’UA fait polémique (fr.). rfi.fr, 2014-01-31. [dostęp 2014-08-25].
  8. محمد ولد عبد العزيز رئيسا للاتحاد الإفريقي (arab.). ma-chahid.com, 2014-01-30. [dostęp 2014-08-25].
  9. African Union suspends Central African Republic after coup (ang.). LA Times, 28 marca 2013. [dostęp 2013-04-02].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ewa Łaźniewska, Przemysław Deszczyński (red.): Kompendium wiedzy o organizacjach międzynarodowych. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, ss. 373-377. ISBN 978-83-01-16562-8.
  • Konrad Czernichowski: Integracja afrykańska - uwarunkowania, formy współpracy, instytucje. Wyd. 1. Warszawa: CeDeWu.pl, 2010, ss. 111-133. ISBN 978-83-7556-353-5.
  • Wiesław Lizak: Problemy bezpieczeństwa Afryki. W: Ryszard Zięba: Bezpieczeństwo międzynarodowe po zimnej wojnie. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, 2008, s. 471-475. ISBN 978-83-60501-92-4.