Mikroraptor
| Microraptor | |
| Microraptor | |
| Xu, Zhou & Wang, 2000 | |
 Microraptor gui |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | zauropsydy |
| Podgromada | diapsydy |
| Nadrząd | dinozaury |
| Rząd | dinozaury gadziomiedniczne |
| Podrząd | teropody |
| Infrarząd | tetanury |
| (bez rangi) | celurozaury |
| Nadrodzina | deinonychozaury |
| Rodzina | dromeozaury |
| Rodzaj | mikroraptor |
| Gatunki | |
|
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Mikroraptor (Microraptor, co dosłownie znaczy "mały rabuś") – rodzaj niewielkich teropodów z rodziny dromeozaurów, żyjący na terenie dzisiejszych Chin we wczesnej kredzie. Opisano dwa gatunki należące do tego rodzaju: Microraptor zhaoianus (opisany w 2000 r.) i Microraptor gui.
Spis treści |
[edytuj] Microraptor zhaoianus
Skamieniałości Microraptor zhaoianus znaleziono w prowincji Liaoning w Chinach, w dolnokredowych osadach formacji Jiufotang. Holotyp M. zhaoianus to jeden z najmniejszych znanych okazów dorosłego dinozaura nienależącego do ptaków; miał zaledwie 48 cm długości, z czego 24 cm przypadały na długi, prosty ogon[1]. Razem z holotypem tego gatunku zachowała się skamieniała zawartość jego przewodu pokarmowego - niewielkie kości, w tym kości stopy małego ssaka, budową przypominającej stopy ssaków z rodzajów Eomaia i Sinodelphys. Odkrycie do dowodzi, że w odróżnieniu od bazalnych ptaków, które były owadożerne lub roślinożerne, mikroraptor był drapieżnikiem polującym na niewielkie kręgowce[2].
[edytuj] Microraptor gui
Skamieniałości Microraptor gui, pochodzące sprzed 124 milionów lat, również znaleziono w Chinach w formacji Jiufotang. Chińscy naukowcy opisali go w styczniu 2003 r.[3] Zdaniem Xu Xinga z Instytutu Paleontologii Kręgowców i Paleoantropologii w Pekinie, współautora opisów obu gatunków mikroraptora, jest to najbardziej ptasi ze wszystkich znanych wówczas dinozaurów.
Holotyp Microraptor gui miał długość 77 cm. Ten niewielki dinozaur drapieżny został znaleziony wraz z odciskami piór dookoła całego swego ciała. Nie posiadał on, co prawda, typowych piór służących do latania, ale długie, cienkie włókienka świadczące o tym, że miał puchowe okrycie. Na wspaniale zachowanych szczątkach mikroraptora widać wyraźnie pióra nie tylko na górnych, ale i na dolnych kończynach. W obu przypadkach są to pióra asymetryczne, a więc przystosowane do aktywnego lotu. O'Connor ze współautorami poinformowali o odkryciu szkieletu zinterpretowanego jako Microraptor gui ze szczątkami ptaka z grupy enancjornitów (Enantiornithes) w jamie brzusznej. Zdaniem autorów ptak został upolowany i zjedzony w całości przez mikroraptora, a nie był padliną, na co wskazuje niewielki stopień rozdrobnienia jego kości. Wskazują też na fakt, że enancjornity żyły na drzewach; z faktu, że badany przez nich okaz M. gui za życia upolował nadrzewnego ptaka, autorzy wnioskują, że także mikroraptor był nadrzewny[4][5]. Z kolei z badań Dececchiego i Larssona (2011) nad budową szkieletu mikroraptora i innych maniraptorów wynika, że w szkielecie mikroraptora nie występowały przystosowania do życia na drzewach spotykane u nadrzewnych ptaków, gadów i ssaków; według autorów budowa szkieletu mikroraptora sugeruje, że był on zwierzęciem naziemnym[6].
Nie wszyscy autorzy uznają Microraptor zhaoianus i M. gui za odrębne gatunki. Według Sentera i współpracowników (2004) część wskazywanych przez autorów opisu M. gui charakterystycznych cech budowy jego szkieletu w rzeczywistości występuje też u M. zhaoianus, zaś inne mogą być jedynie przejawem zmienności wewnątrzgatunkowej i nie są na tyle znaczące, by uzasadniały utrzymanie dwóch gatunków mikroraptorów; autorzy ci uznają M. gui za młodszy synonim M. zhaoianus. Młodszym synonimem M. zhaoianus może być też inny gatunek wczesnokredowego dromeozaura z Chin, Cryptovolans pauli[7].
Przypisy
- ↑ Xu Xing, Zhonghe Zhou, Xiaolin Wang. The smallest known non-avian theropod dinosaur. „Nature”. 408, s. 705–708, 2000. doi:10.1038/35047056 (ang.).
- ↑ Hans Larsson, David Hone, T. Alexander Dececchi, Corwin Sullivan, Xu Xing. The winged non-avian dinosaur Microraptor fed on mammals: implications for the Jehol Biota ecosystem. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 30 (Supl.), s. 120A, 2010 (ang.).
- ↑ Xu Xing, Zhonghe Zhou, Xiaolin Wang, Xuewen Kuang i inni. Four-winged dinosaurs from China. „Nature”. 421, s. 335–340, 2003. doi:10.1038/nature01342 (ang.).
- ↑ Jingmai O'Connor, Zhonghe Zhou, Xing Xu. Additional specimen of Microraptor provides unique evidence of dinosaurs preying on birds. „PNAS”. 108 (49), s. 19662–19665, 2011. doi:10.1073/pnas.1117727108 (ang.).
- ↑ Archeowieści: Pierzasty dinozaur który jadł ptaki (pol.). [dostęp 2011-11-28].
- ↑ T. Alexander Dececchi i Hans C. E. Larsson. Assessing arboreal adaptations of bird antecedents: testing the ecological setting of the origin of the avian flight stroke. „PLoS ONE”. 6 (8), s. e22292, 2011. doi:10.1371/journal.pone.0022292 (ang.).
- ↑ Phil Senter, Rinchen Barsbold, Brooks B. Britt i David A. Burnham. Systematics and evolution of Dromaeosauridae (Dinosauria, Theropoda). „Bulletin of Gunma Museum of Natural History”. 8, s. 1–20, 2004 (ang.).
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Mikroraptor na dinozaury.com
- http://www.luisrey.ndtilda.co.uk/html/micro.htm
- http://news.nationalgeographic.com/news/2003/01/0121_030122_dromaeosaur.html
|
||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||
