Mysz domowa
| Mysz domowa | |
| Mus musculus[1] | |
| Linnaeus, 1758 | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ssaki |
| Podgromada | ssaki żyworodne |
| Infragromada | łożyskowce |
| Rząd | gryzonie |
| Rodzina | myszowate |
| Rodzaj | Mus |
| Gatunek | mysz domowa |
| Podgatunki[2] | |
|
|
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |
 |
|
| Zasięg występowania | |
 zasięg pierwotny obszary, na które gatunek został zawleczony |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Mysz domowa (Mus musculus) – gatunek gryzonia z rodziny myszowatych. Jest gatunkiem synantropijnym, który prawdopodobnie pochodzi od myszy zamieszkującej stepy i tereny półpustynne od północnej Afryki, poprzez południowo-wschodnią część Europy aż po Wyspy Japońskie. Obecnie znajduje się ją wszędzie tam, gdzie żyje człowiek (nawet na stacjach antarktycznych). Mysz domowa, odznaczając się doskonałymi zdolnościami adaptacyjnymi, pojawiła się w domostwach ludzkich prawdopodobnie od początków ludzkiej gospodarki rolniczej. Jest wszystkożerna i łatwo może się przystosować do różnego rodzaju pokarmu (np. pokarm wyłącznie roślinny lub wyłącznie pochodzenia zwierzęcego). Nie gromadzi zapasów. Także trudne warunki środowiska nie są dla myszy przeszkodą. Wystarczy wspomnieć, że żyje w kopalniach, a także chłodniach, gdzie temperatura nie wzrasta powyżej 0 °C.
Gatunek inwazyjny[4].
Spis treści |
Opis budowy[edytuj]
Długość tułowia i głowy do 11 cm. Długość ogona do 10 cm. Masa zazwyczaj nie przekracza 25g. Budowa smukła, pysk zaostrzony z włosami zatokowymi ("wąsy"), uszy dość długie, cienkie, ogon słabo owłosiony, pokryty pierścieniowatymi łuskami. Wierzch ciała barwy szaro-żółtawej, spód białawej. Samica ma pięć par sutków. Osobniki tego gatunku wydzielają charakterystyczny mysi zapach (podobny zapach wydzielają ludzie z nieleczoną fenyloketonurią).
Życie i rozmnażanie[edytuj]
Tryb życia głównie nocny. Prowadzi życie w zhierarchizowanych koloniach; buduje gniazda. Dojrzałość płciową osiąga w wieku 2-3 miesięcy. Ciąża trwa 21 dni, w miocie jest 4-9 młodych. W sprzyjających warunkach rozmnażanie trwa cały rok, średnio 5-8 miotów/rok.
Noworodki rodzą się ślepe i nagie. Zaczynają widzieć w 12-15 dniu życia, po 25 dniach życia przestają się odżywiać mlekiem matki.
W warunkach hodowlanych żyją około 1,5 roku. Najstarsze osobniki na wolności dożywają 4 lat, ale przeciętnie tylko 1-1,5 roku.
Znaczenie[edytuj]
Mysz domową uważa się za szkodnika. Jednym z powodów udomowienia kota była jego rola w zwalczaniu myszy i szczurów. Może być nosicielem chorób, a także powodować straty w miejscach składowania żywności i zbóż. Mysz domowa, szczególnie postać albinotyczna ("białe myszki") jest chętnie hodowanym zwierzęciem domowym. Wybrane linie hodowlane myszy domowej są powszechnie wykorzystywane w doświadczeniach laboratoryjnych, jako model zwierzęcy o wysokim stopniu homologii z człowiekiem.
Drapieżnictwo na wyspie Gough[edytuj]
Duża płodność i krótki czas życia myszy domowych przyczyniają się do szybkiej ewolucji tego gatunku. W 2007 roku wykazano, że zawleczona w XIX wieku na atlantycką wyspę Gough mysz domowa stała się zagrożeniem dla występujących tam ptaków morskich. Gryzonie te osiągają rozmiary trzykrotnie większe od typowych (u wyspiarskich populacji drobnych ssaków częsty jest gigantyzm) i są agresywnymi drapieżnikami, atakującymi stadnie nawet wyrośnięte pisklęta albatrosów[5][6].
-
Białe myszy w laboratorium
-
Samica z młodymi
-
Ślady żerowania myszy
-
Mysz domowa (Mus musculus).
Zobacz też[edytuj]
Przypisy
- ↑ Mus musculus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Mus (Mus) musculus. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 8 grudnia 2009]
- ↑ Mus musculus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ ISSG Database: List of all species
- ↑ Giant carnivorous mice threaten world's greatest seabird colony. The Guardian, 2008-05-19.
- ↑ Ross M. Wanless, Andrea Angel, Geoff M. Hilton i inni. Can predation by invasive mice drive seabird extinctions?. . 3, s. 241–244, czerwiec 2007.
Bibliografia[edytuj]
- L. Ballenger: Mus musculus (ang.). Animal Diversity Web, 1999. [dostęp 2010-07-27].
