Karol XVI Gustaw

Karol XVI Gustaw Bernadotte Król Szwecji
Król Szwecji
Okres panowania	od 15 września 1973
Poprzednik	Gustaw VI Adolf
Dane biograficzne
Dynastia	Bernadotte
Urodzony	30 kwietnia 1946 w Solnie
Ojciec	Gustaw Adolf Bernadotte
Matka	Sybilla Koburg
Żona	Sylwia Sommerlath
Dzieci	Wiktoria, Karol Filip, Magdalena
Odznaczenia
Galeria w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach

George W. Bush z żoną Laurą i szwedzką parą królewską przed Białym Domem, 2006

Karol XVI Gustaw, Carl Gustaf Folke Hubertus (ur. 30 kwietnia 1946 w Solnie) – król Szwecji od 15 września 1973 roku. Jedyny syn i najmłodsze dziecko księcia szwedzkiego Gustawa Adolfa (1906–1947), syna króla Szwecji Gustawa VI Adolfa, i Sybilli Koburg (1908–1972), prawnuczki królowej Wielkiej Brytanii Wiktorii (1819–1901). Zasiadł na tronie Szwecji po śmierci swego dziadka, króla Gustawa VI Adolfa (1882–1973).

Życiorys

Dzieciństwo i młodość

Gdy się urodził, na tronie szwedzkim zasiadał jego pradziadek, król Gustaw V (1858–1950). Karol Gustaw był trzeci w linii do tronu (po dziadku i ojcu). Został ochrzczony 7 czerwca 1946. Jego rodzicami chrzestnymi zostali: przyszły król Danii Fryderyk IX, jego żona królowa Ingrid, przyszły król Norwegii Olaf V, przyszła królowa Holandii Juliana, król Gustaw V, książę Fryderyk Sachsen-Coburg Gotha, przyszły król Szwecji Gustaw VI Adolf, i jego żona królowa Luisa, hrabia Folke Bernadotte i Hrabina Maria Bernadotte.

Jego ojciec, Gustaw Adolf, zginął dziewięć miesięcy po narodzinach Karola Gustawa, 9 stycznia 1947 roku w katastrofie lotniczej w Kopenhadze. O śmierci ojca dowiedział się dopiero w wieku 7 lat.

Następcą tronu został 29 października 1950, po śmierci Gustawa V. Przez dwa i pół roku pobierał wojskową edukację, i w 1968 roku został oficerem.

Studiował historię, socjologię, politologię, prawo finansowe i ekonomię na Uniwersytecie w Uppsali.

Małżeństwo i dzieci

W 1972 roku na Igrzyskach Olimpijskich w Monachium, książę Karol Gustaw poznał Niemkę Sylwię Sommerlath (ur. 1943). Gustaw VI Adolf odradzał wnukowi małżeństwo ze względu na pochodzenie jego wybranki. Karol Gustaw nie mógł liczyć na zgodę dziadka na ślub, więc postanowił poczekać do czasu aż sam zostanie królem. 19 czerwca 1976 w Sztokholmie para wzięła ślub, a Silvia została królową Szwecji.

Para doczekała się trójki dzieci, dwóch córek i syna, i jednej wnuczki:

• Wiktoria, następczyni tronu, księżna Västergötland (ur. 1977)
  • Estelle, księżna Östergötland (ur. 2012)
• Karol Filip, książę Värmland (ur. 1979)
• Magdalena, księżna Hälsingland i Gästrikland (ur. 1982)

Król

Kompetencje króla od 1975 roku zostały ograniczone jedynie do funkcji reprezentacyjnej. Król nie ma prawa inicjatywy ustawodawczej, nie mianuje premiera, nie jest nawet naczelnym dowódcą sił zbrojnych. Karol XVI Gustaw, tak jak wielu Szwedów był przeciwny zmianie prawa sukcesyjnego. Chciał żeby jego syn, Karol Filip zasiadł po nim na tronie. Parlament przegłosował ustawę w 1979 roku i weszła ona w życie 1 stycznia 1980. Przez siedem miesięcy swego życia książę Karol Filip był następcą tronu, lecz z powodu zmiany prawa, pierwsza w linii sukcesji została najstarsza córka Karola XVI Gustawa – Wiktoria.

Król pełni bardzo ważną rolę w promowaniu swego kraju poza jego granicami. Karol XVI Gustaw wręcza Nagrodę Nobla we wszystkich dziedzinach (oprócz Pokojowej, którą wręcza król Norwegii). Karol XVI Gustaw jest spokrewniony ze wszystkimi obecnie panującymi monarchami w Europie.

Odznaczenia

• Wielki Mistrz Królewskiego Orderu Serafinów – od 1973
• Wielki Mistrz Królewskiego Orderu Gwiazdy Polarnej – od 1973
• Wielki Mistrz Królewskiego Orderu Miecza – od 1973
• Wielki Mistrz Królewskiego Orderu Wazów – od 1973
• Wielki Mistrz Orderu Karola XIII – od 1973
• Wielka Kollana Orderu Krzyża Południa – Brazylia
• Order Słonia – 1965, Dania
• Kollana Orderu Krzyża Ziemi Maryjnej – 1995, Estonia
• Kollana Orderu Białej Gwiazdy – 2011, Estonia
• Krzyż Wielki Legii Honorowej – Francja^{[potrzebne źródło]}
• Krzyż Wielki Orderu Zbawiciela – 1964, Grecja
• Order Złotego Runa – 1983, Hiszpania
• Kollana Orderu Karola III – Hiszpania
• Krzyż Wielki Orderu Lwa Niderlandzkiego – Holandia
• Najwyższy Order Chryzantemy – Japonia
• Krzyż Wielki Orderu Witolda Wielkiego – 1995, Litwa
• Order Korony Królestwa – 2005, Malezja
• Kollana Orderu Orła Azteków – Meksyk
• Stopień Specjalny Krzyża Wielkiego Orderu Zasługi RFN – Niemcy
• Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa – 1974, Norwegia
• Order Orła Białego – 1993, Polska
• Krzyż Wielki Wojskowego Orderu Wieży i Miecza – 2008, Portugalia
• Wielka Kollana Orderu Infanta Henryka – 1987, Portugalia
• Krzyż Wielki Orderu Dobrej Nadziei – 1997, RPA
• Krzyż Wielki z Kollaną Orderu Gwiazdy Rumunii – 2003, Rumunia
• Order Podwójnego Białego Krzyża I klasy – 2002, Słowacja
• Order Rajamitrabhorn – 2003, Tajlandia
• Order Podwiązki – 1983, Wielka Brytania
• Honorowy Rycerz Krzyża Wielkiego Królewskiego Orderu Wiktorii – Wielka Brytania
• Królewski Łańcuch Wiktorii – 1975, Wielka Brytania
• Cavaliere di Gran Croce Decorato di Gran Cordone Orderu Zasługi Republiki Włoskiej – 1991, Włochy

Genealogia

Prapradziadkowie	król Szwecji i Norwegii Oskar II Bernadotte (1829–1907) ∞ 1857 Zofia Wilhelmina Nassau (1836–1913)	Wielki Książę Badenii Fryderyk I Badeński (1826–1907) ∞ 1856 Ludwika Maria Hohenzollern (1838–1923)	Fryderyk Karol Hohenzollern (1828–1888) ∞ 1854 Maria Anna Anhalt-Dessau (1837–1906)	Albert Saxe-Coburg-Gotha (1819–1861) ∞ 1840 Królowa Wielkiej Brytanii Wiktoria Hanowerska (1819–1901)		Jerzy Wiktor Waldeck-Pyrmont (1831–1893) ∞1853 Helena Wilhelmina Nassau (1831–1888)	Fryderyk Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg (1814–1885) ∞ 1841 Adelajda Krystyna Schaumburg-Lippe (1821–1899)	Fryderyk VIII Schleswig-Holstein (1829–1880) ∞ 1856 Adelajda Wiktoria Hohenlohe-Langenburg (1835–1900)
Pradziadkowie	król Szwecji Gustaw V Bernadotte (1858–1950) ∞1881 Wiktoria Badeńska (1862–1930)		Luiza Małgorzata Hohenzollern (1860–1917) ∞ 1879 Artur Koburg (1850–1942)		Leopold Koburg (1853–1884) ∞1882 Helena Waldeck-Pyrmont (1861–1922)		Fryderyk Ferdynand Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg (1855–1934) ∞1885 Karolina Matylda Schleswig-Holstein-Sonderburg-Augustenburg (1860–1932)
Dziadkowie	Król Szwecji Gustaw VI Adolf Bernadotte (1882–1973) ∞ 1905 Małgorzata Koburg (1882–1920)				Karol Edward Koburg (1884–1954) ∞ 1905 Wiktoria Adelajda Schleswig-Holstein (1885–1970)
Rodzice	Gustaw Adolf Bernadotte (1906–1947) ∞ 1932 Sybilla Koburg (1908–1972)
Karol XVI Gustaw Bernadotte (ur. 30 kwietnia 1946), król Szwecji
Żona	∞19 czerwca 1976 Sylwia Sommerlath (ur. 23 grudnia 1943)
Dzieci	Wiktoria Bernadotte (14 lipca 1977)		Karol Filip Bernadotte (13 maja 1979)				Magdalena Bernadotte (10 czerwca 1982)

Linki zewnętrzne

• Szwedzki Dom Królewski (szw. • ang.) [dostęp 12 stycznia 2009]

Poprzednik Gustaw VI Adolf

Król Szwecji od 15 września 1973

Następca —