Karol XVI Gustaw

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Karol XVI Gustaw Bernadotte
Król Szwecji
King Carl XVI Gustaf of Sweden 2 2013.jpg
Stora riksvapnet.svg
Carl XVI Gustaf of Sweden Signature.svg
Król Szwecji
Okres panowania od 15 września 1973
Poprzednik Gustaw VI Adolf
Dane biograficzne
Dynastia Bernadotte
Urodziny 30 kwietnia 1946
w Solnie
Ojciec Gustaw Adolf Bernadotte
Matka Sybilla Koburg
Żona Sylwia Sommerlath
Dzieci Wiktoria, Karol Filip, Magdalena
Odznaczenia
Królewski Order Serafinów (Szwecja) Komandor Krzyża Wielkiego Orderu Gwiazdy Polarnej (Szwecja) Komandor Krzyża Wielkiego Orderu Miecza (Szwecja) Komandor Krzyża Wielkiego Orderu Wazów (Szwecja) Wielki Mistrz Orderu Karola XIII Wielka Kollana Orderu Krzyża Południa (Brazylia) Order Słonia (Dania) Order Krzyża Ziemi Maryjnej I Klasy (Estonia) Order Białej Gwiazdy I Klasy (Estonia) Krzyż Wielki Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wielki Orderu Zbawiciela (Grecja) Order Złotego Runa (Hiszpania) Kollana Orderu Karola III (Hiszpania) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Lwa Niderlandzkiego (Holandia) Najwyższy Order Chryzantemy (Japonia) Wielki Krzyż ze Złotą Kollaną Orderu Witolda Wielkiego (Litwa) Order Korony Królestwa (Malezja) Kollana Orderu Orła Azteckiego (Meksyk) Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa Order Orła Białego Krzyż Wielki Wojskowego Orderu Wieży i Miecza (Portugalia) Wielka Kollana Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Stopień Specjalny Krzyża Wielkiego Orderu Zasługi RFN Krzyż Wielki Orderu Dobrej Nadziei (RPA) Krzyż Wielki z kollaną Orderu Gwiazdy Rumunii (Rumunia) Order Podwójnego Białego Krzyża I Klasy (Słowacja) Order Rajamitrabhorn (Tajlandia) Order Podwiązki (Wielka Brytania) Honorowy Rycerz Krzyża Wielkiego Królewskiego Orderu Wiktorii Królewski Łańcuch Wiktorii (Wielka Brytania) Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy z Wielką Kollaną (1951-2001)
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Szwedzka rodzina królewska
Greater coat of arms of Sweden.svg

JKM Król i JKM Królowa


JKW Birgitta, księżna Hohenzollern-Sigmaringen

* Księżna Magdalena wyszła za mąż za Christophera O’Neilla, który pomimo ślubu, nie przyjął szwedzkiego obywatelstwa; rezygnacja ta wiąże się z tym, że nie jest on członkiem rodziny królewskiej[1].

George W. Bush z żoną Laurą i szwedzką parą królewską przed Białym Domem, 2006

Karol XVI Gustaw, Carl Gustaf Folke Hubertus (ur. 30 kwietnia 1946 w Solnie) – król Szwecji od 15 września 1973 roku. Jedyny syn i najmłodsze dziecko księcia szwedzkiego Gustawa Adolfa (1906–1947), syna króla Szwecji Gustawa VI Adolfa, i Sybilli Koburg (1908–1972), prawnuczki królowej Wielkiej Brytanii Wiktorii (1819–1901). Zasiadł na tronie Szwecji po śmierci swego dziadka, króla Gustawa VI Adolfa (1882–1973).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i młodość[edytuj | edytuj kod]

Gdy się urodził, na tronie szwedzkim zasiadał jego pradziadek, król Gustaw V (1858–1950). Karol Gustaw był trzeci w linii do tronu (po dziadku i ojcu). Został ochrzczony 7 czerwca 1946. Jego rodzicami chrzestnymi zostali: przyszły król Danii Fryderyk IX, jego żona królowa Ingrid, przyszły król Norwegii Olaf V, przyszła królowa Holandii Juliana, król Gustaw V, książę Fryderyk Sachsen-Coburg Gotha, przyszły król Szwecji Gustaw VI Adolf, i jego żona królowa Luisa, hrabia Folke Bernadotte i Hrabina Maria Bernadotte.

Jego ojciec, Gustaw Adolf, zginął dziewięć miesięcy po narodzinach Karola Gustawa, 9 stycznia 1947 roku w katastrofie lotniczej w Kopenhadze. O śmierci ojca dowiedział się dopiero w wieku 7 lat.

Następcą tronu został 29 października 1950, po śmierci Gustawa V. Przez dwa i pół roku pobierał wojskową edukację, i w 1968 roku został oficerem.

Studiował historię, socjologię, politologię, prawo finansowe i ekonomię na Uniwersytecie w Uppsali.

Małżeństwo i dzieci[edytuj | edytuj kod]

W 1972 roku na Igrzyskach Olimpijskich w Monachium, książę Karol Gustaw poznał Niemkę Sylwię Sommerlath (ur. 1943). Gustaw VI Adolf odradzał wnukowi małżeństwo ze względu na pochodzenie jego wybranki. Karol Gustaw nie mógł liczyć na zgodę dziadka na ślub, więc postanowił poczekać do czasu aż sam zostanie królem. 19 czerwca 1976 w Sztokholmie para wzięła ślub, a Silvia została królową Szwecji.

Para doczekała się trójki dzieci, dwóch córek i syna, i dwóch wnuczek:

Król[edytuj | edytuj kod]

Kompetencje króla od 1975 roku zostały ograniczone jedynie do funkcji reprezentacyjnej. Król nie ma prawa inicjatywy ustawodawczej, nie mianuje premiera, nie jest nawet naczelnym dowódcą sił zbrojnych. Karol XVI Gustaw, tak jak wielu Szwedów był przeciwny zmianie prawa sukcesyjnego. Chciał żeby jego syn, Karol Filip zasiadł po nim na tronie. Parlament przegłosował ustawę w 1979 roku i weszła ona w życie 1 stycznia 1980[2]. Przez siedem miesięcy swego życia książę Karol Filip był następcą tronu, lecz z powodu zmiany prawa, pierwsza w linii sukcesji została najstarsza córka Karola XVI Gustawa – Wiktoria.

Król pełni bardzo ważną rolę w promowaniu swego kraju poza jego granicami. Karol XVI Gustaw wręcza Nagrodę Nobla we wszystkich dziedzinach (oprócz Pokojowej, którą wręcza król Norwegii). Karol XVI Gustaw jest spokrewniony ze wszystkimi obecnie panującymi monarchami w Europie.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Prapradziadkowie

król Szwecji i Norwegii
Oskar II Bernadotte
(1829–1907)
∞ 1857
Zofia Wilhelmina Nassau
(1836–1913)

Wielki Książę Badenii
Fryderyk I Badeński
(1826–1907)
∞ 1856
Ludwika Maria Hohenzollern
(1838–1923)

Fryderyk Karol Hohenzollern
(1828–1888)
∞ 1854
Maria Anna Anhalt-Dessau
(1837–1906)

Albert Saxe-Coburg-Gotha
(1819–1861)
∞ 1840
Królowa Wielkiej Brytanii
Wiktoria Hanowerska
(1819–1901)

Jerzy Wiktor Waldeck-Pyrmont
(1831–1893)
∞1853
Helena Wilhelmina Nassau
(1831–1888)

Fryderyk Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg
(1814–1885)
∞ 1841
Adelajda Krystyna Schaumburg-Lippe
(1821–1899)

Fryderyk VIII Schleswig-Holstein
(1829–1880)
∞ 1856
Adelajda Wiktoria Hohenlohe-Langenburg
(1835–1900)

Pradziadkowie

król Szwecji
Gustaw V Bernadotte
(1858–1950)
∞1881
Wiktoria Badeńska
(1862–1930)

Luiza Małgorzata Hohenzollern
(1860–1917)
∞ 1879
Artur Koburg
(1850–1942)

Leopold Koburg
(1853–1884)
∞1882
Helena Waldeck-Pyrmont
(1861–1922)

Fryderyk Ferdynand Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg
(1855–1934)
∞1885
Karolina Matylda Schleswig-Holstein-Sonderburg-Augustenburg
(1860–1932)

Dziadkowie

Król Szwecji
Gustaw VI Adolf Bernadotte
(1882–1973)
∞ 1905
Małgorzata Koburg
(1882–1920)

Karol Edward Koburg
(1884–1954)
∞ 1905
Wiktoria Adelajda Schleswig-Holstein
(1885–1970)

Rodzice

Gustaw Adolf Bernadotte (1906–1947)
∞ 1932
Sybilla Koburg (1908–1972)

Karol XVI Gustaw Bernadotte (ur. 30 kwietnia 1946), król Szwecji

Żona

∞19 czerwca 1976
Sylwia Sommerlath (ur. 23 grudnia 1943)

Dzieci

Wiktoria Bernadotte
(14 lipca 1977)

Karol Filip Bernadotte
(13 maja 1979)

Magdalena Bernadotte
(10 czerwca 1982)

Przypisy

  1. Ślub w królewskiej rodzinie: księżniczka poślubiła finansistę. rp.pl, 2013-06-08. [dostęp 2014-06-05].
  2. Ustawa sukcesyjna SFS nr: 1810:0926 wraz ze wszystkimi poprawkami (szw.). [dostęp 17 stycznia 2010].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Orders (ang.). kungahuset.se. [dostęp 7 marca 2012].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 The Orders in Sweden (ang.). kungahuset.se. [dostęp 7 marca 2012].
  5. Bearers of decorations – Carl XVI Gustaf – Maarjamaa Risti ketiklassi teenetemärk (ang. • est.). president.ee. [dostęp 8 marca 2012].
  6. Bearers of decorations – Carl XVI Gustaf – Valgetähe ketiklassi teenetemärk (ang. • est.). president.ee. [dostęp 8 marca 2012].
  7. Zdjęcie – Karol XVI Gustaw (z wielką wstęgą orderu) w towarzystwie królowej Holandii, Beartix. purepeople.com. [dostęp 8 marca 2012].
  8. Apdovanotų asmenų duomenų bazė (lit.). prezidente.lt. [dostęp 7 marca 2012]. – jako "KAROLIS XVI GUSTAVAS (Karalius)"
  9. M.P. z 1993 r. Nr 56, poz. 512
  10. 10,0 10,1 Cidadãos Estrangeiros Agraciados com Ordens Portuguesas (port.). presidencia.pt. [dostęp 7 marca 2012]. – jako "REI Carlos XVI Gustavo"
  11. National Orders and Awards (ang.). South African History Online. [dostęp 2012-05-15].
  12. Rad bieleho dvojkríža, I. trieda (słow.). schuster.prezident.sk. [dostęp 7 marca 2012].
  13. Cavaliere di Gran Croce Ordine al Merito della Repubblica Italiana Decorato di Gran Cordone (wł.). quirinale.it. [dostęp 7 marca 2012].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Gustaw VI Adolf
Greater coat of arms of Sweden.svg Król Szwecji
od 15 września 1973
Greater coat of arms of Sweden.svg Następca