Donald Tusk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Donald Tusk
Donald Tusk 2013-12-19.jpg
Data i miejsce urodzenia 22 kwietnia 1957
Gdańsk
Prezes Rady Ministrów
Przynależność polityczna Platforma Obywatelska
Okres urzędowania od 16 listopada 2007
do 22 września 2014
Poprzednik Jarosław Kaczyński
Następca Ewa Kopacz
Wicemarszałek Senatu IV kadencji
Przynależność polityczna Klub Demokratyczny Senatu (PO)
Okres urzędowania od 20 października 1997
do 18 października 2001
Wicemarszałek Sejmu IV kadencji
Przynależność polityczna Platforma Obywatelska
Okres urzędowania od 19 października 2001
do 18 października 2005
Przewodniczący Platformy Obywatelskiej
Przynależność polityczna Platforma Obywatelska
Okres urzędowania od 1 czerwca 2003
Poprzednik Maciej Płażyński
Przewodniczący Kongresu Liberalno-Demokratycznego
Przynależność polityczna Kongres Liberalno-Demokratyczny
Okres urzędowania od 19 maja 1991
do 24 kwietnia 1994
Poprzednik Janusz Lewandowski
Przewodniczący Klubu Parlamentarnego Platformy Obywatelskiej
Przynależność polityczna Platforma Obywatelska
Okres urzędowania od 9 kwietnia 2003
do 1 czerwca 2003
Poprzednik Maciej Płażyński
Następca Jan Rokita
Przewodniczący Klubu Parlamentarnego Platformy Obywatelskiej
Przynależność polityczna Platforma Obywatelska
Okres urzędowania od 5 listopada 2005
do 5 grudnia 2006
Poprzednik Jan Rokita
Następca Bogdan Zdrojewski
Donald Tusk Signature.svg
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Słońca Peru Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Zasługi Order Krzyża Ziemi Maryjnej I Klasy (Estonia)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Donald Tusk z Angelą Merkel oraz José Manuelem Barroso w czasie Kongresu Europejskiej Partii Ludowej w Warszawie
Desygnowanie na urząd premiera przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego (2007)
Donald Tusk i prezydent Stanów Zjednoczonych George W. Bush (2008)
Donald Tusk i prezes NBP Marek Belka

Donald Franciszek Tusk (ur. 22 kwietnia 1957 w Gdańsku) – polski polityk, w latach 2007–2014 prezes Rady Ministrów, w 2014 nominowany do objęcia stanowiska przewodniczącego Rady Europejskiej (od 1 grudnia 2014).

Z wykształcenia historyk. Współzałożyciel i od 2003 przewodniczący Platformy Obywatelskiej, w latach 2005–2006 przewodniczący klubu parlamentarnego tego ugrupowania. Wicemarszałek Senatu IV kadencji w latach 1997–2001, wicemarszałek Sejmu IV kadencji w latach 2001–2005, senator IV kadencji, poseł na Sejm I, IV, V, VI i VII kadencji. W 2005 kandydat na urząd Prezydenta RP. Był osobą najdłużej sprawującą urząd premiera w III RP.

Wykształcenie

W 1976 został absolwentem I Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Gdańsku. W 1980 ukończył studia historyczne na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Gdańskiego. Jego praca magisterska dotyczyła kształtowania się legendy Józefa Piłsudskiego w przedwojennych czasopismach.

Działalność opozycyjna w PRL

W działalność opozycyjną wobec komunistycznej władzy zaangażował się w czasie studiów na wydziale historii Uniwersytetu Gdańskiego, gdzie uczestniczył w tworzeniu Studenckiego Komitetu Solidarności, co było reakcją na zamordowanie w Krakowie przez Służbę Bezpieczeństwa Stanisława Pyjasa. Rozpoczął także współpracę z Bogdanem Borusewiczem i Wolnymi Związkami Zawodowymi Wybrzeża, organizując grupy samokształceniowe i kolportaż wychodzącej poza cenzurą prasy i literatury.

Był współtwórcą Niezależnego Zrzeszenia Studentów w Gdańsku. W trakcie strajku w sierpniu 1980 organizował grupy studenckie, by 30 sierpnia tego roku rozpocząć działania na rzecz nowej organizacji studenckiej. Stał się inicjatorem i jednym z pierwszych liderów Niezależnego Zrzeszenia Studentów Polskich (późniejszy NZS). Kilka miesięcy później został przewodniczącym „Solidarności” w Wydawnictwie Morskim i dziennikarzem wydawanego przez związek tygodnika „Samorządność”. Był jednym z najbliższych współpracowników jej naczelnego redaktora Lecha Bądkowskiego, pisarza, przywódcy ruchu kaszubskiego i pierwszego rzecznika „Solidarności”. Pisał do kaszubskiego miesięcznika „Pomerania”. Przez siedem lat utrzymywał się z pracy fizycznej w założonej przez Macieja Płażyńskiego spółdzielni „Świetlik”.

Działalność polityczna w III RP

Działalność do 2005

Należał do założycieli Kongresu Liberalno-Demokratycznego. W 1991 został przewodniczącym KLD, który w wyborach parlamentarnych w tym samym roku zdobył 37 mandatów w Sejmie, a Donald Tusk został jednym z posłów I kadencji. Kierowana przez niego partia znalazła się w opozycji wobec rządu Jana Olszewskiego. Po przegłosowaniu wotum nieufności wobec tego gabinetu w 1992 był jednym z inicjatorów zawiązania koalicji parlamentarnej siedmiu ugrupowań politycznych, która powołała rząd Hanny Suchockiej.

Kiedy po upadku rządu Hanny Suchockiej odbyły się w 1993 przedterminowe wybory, jego partia nie przekroczyła 5% progu i nie dostała się do Sejmu.

W kwietniu 1994 został jednym z wiceprzewodniczących Unii Wolności, powstałej po połączeniu się KLD z Unią Demokratyczną. W wyborach parlamentarnych w 1997 otrzymał mandat senatora z ramienia UW i znalazł się w koalicji popierającej rząd Jerzego Buzka. Został wicemarszałkiem Senatu IV kadencji. Na początku 2001 po przegraniu rywalizacji o stanowisko przewodniczącego UW z Bronisławem Geremkiem odszedł z partii.

24 stycznia 2001 wspólnie z Andrzejem Olechowskim i Maciejem Płażyńskim założył Platformę Obywatelską, działającą początkowo jako komitet wyborczy. W wyborach w tym samym roku PO uzyskała w sejmie 65 mandatów, stając się największym klubem opozycyjnym. Donald Tusk objął urząd wicemarszałka Sejmu IV kadencji. Maciej Płażyński, który został pierwszym przewodniczącym partii, odszedł z niej w 2003. Od 1 czerwca 2003 Donald Tusk sprawuje funkcję przewodniczącego PO.

Działalność w latach 2005–2007

2 maja 2005 zadeklarował zamiar ubiegania się o urząd Prezydenta RP w wyborach w tym roku z ramienia Platformy Obywatelskiej. Poparcia udzieliło mu Stowarzyszenie Młodzi Demokraci. Jego sztab wyborczy został zarejestrowany 23 czerwca. W pierwszej turze wyborów, 9 października, poparło go 5 429 666 wyborców (36,33%) i zgodnie z przedwyborczymi sondażami dało mu to nieznaczne zwycięstwo nad Lechem Kaczyńskim.

Kwestia biografii Józefa Tuska, dziadka Donalda Tuska, stała się przyczyną kontrowersji podczas kampanii wyborczej. Działacz PiS Jacek Kurski w wypowiedzi dla tygodnika „Angora” stwierdził, że poważne źródła na Pomorzu mówią, że dziadek Tuska zgłosił się na ochotnika do Wehrmachtu[1]. W rzeczywistości Józef Tusk, więzień Stutthofu, został w 1944 wcielony do armii niemieckiej[2] jako obywatel III Rzeszy (którym stał się automatycznie z chwilą aneksji Wolnego Miasta Gdańska), nie zaś jako ochotnik.

W drugiej turze, 23 października 2005, Donald Tusk otrzymał 7 022 319 głosów, czyli 45,96% ważnych głosów przy frekwencji 50,99%, przegrywając wybory z Lechem Kaczyńskim.

Również w wyborach parlamentarnych Platforma Obywatelska przegrała trzema punktami procentowymi z PiS i została partią opozycyjną do rządów Kazimierza Marcinkiewicza i Jarosława Kaczyńskiego. Po porażce wyborczej Donald Tusk pozostał liderem swojej partii (potwierdził to partyjny zjazd w maju 2006, na którym pokonał walczącego o przywództwo Andrzeja Machowskiego). Został posłem V kadencji, zdobywając w wyborach parlamentarnych 79 237 głosów[3]. Objął stanowisko przewodniczącego klubu parlamentarnego Platformy Obywatelskiej. Pełnił tę funkcję do 5 grudnia 2006, kiedy to zastąpił go Bogdan Zdrojewski. 9 listopada 2005 został członkiem Komisji Łączności z Polakami za Granicą.

Wybory 2007 i pierwszy rząd

W wyborach parlamentarnych w 2007 przewodniczący PO ubiegał się o mandat poselski w okręgu warszawskim, uzyskując 534 241 głosów[4] (tj. 46,62% wszystkich głosów oddanych w okręgu), co stanowi najlepszy indywidualny wynik w historii wyborów do Sejmu w III RP. Liderzy list wyborczych dwóch głównych konkurujących ugrupowań, tj. Jarosław Kaczyński (PiS) i Marek Borowski (LiD), otrzymali odpowiednio 273 684 oraz 75 493 głosów.

W trakcie kampanii wyborczej Donald Tusk uczestniczył w debatach telewizyjnych z Jarosławem Kaczyńskim i Aleksandrem Kwaśniewskim. Sztab wyborczy PO zwrócił się także do Radia Maryja, proponując debatę z udziałem Donalda Tuska na antenie rozgłośni[5], jednak nie uzyskał jasnej odpowiedzi od Radia Maryja i Telewizji Trwam.

23 października 2007 zarząd krajowy PO zdecydował, że Donald Tusk będzie kandydatem partii na urząd Prezesa Rady Ministrów. 9 listopada odebrał od prezydenta Lecha Kaczyńskiego akt desygnacji na premiera. 16 listopada wraz z proponowanym składem Rady Ministrów został powołany i zaprzysiężony na Prezesa Rady Ministrów. 24 listopada jego rząd uzyskał wotum zaufania od Sejmu.

W czerwcu 2010 został ponownie wybrany na konwencji krajowej na przewodniczącego PO (nie miał kontrkandydata).

Wybory 2011 i drugi rząd

Kandydował w wyborach parlamentarnych z 1. miejsca na liście komitetu wyborczego Platformy Obywatelskiej w okręgu wyborczym nr 19 w Warszawie i uzyskał mandat poselski. Oddano na niego 374 920 głosów (ponownie najwięcej w kraju)[6].

Na pierwszym posiedzeniu Sejmu VII kadencji Donald Tusk złożył dymisję Rady Ministrów (zgodnie z art. 162 ust. 1 Konstytucji RP). Tego samego dnia Bronisław Komorowski desygnował go na urząd premiera, powierzając mu misję utworzenia nowego rządu[7]. 18 listopada 2011 prezydent powołał go na urząd Prezesa Rady Ministrów[8], a następnie, na jego wniosek, ministrów wchodzących w skład jego gabinetu[9]. Tego samego dnia Donald Tusk wygłosił w Sejmie exposé.

W 2013 został ponownie wybrany na przewodniczącego PO. W bezpośrednich wyborach pokonał Jarosława Gowina, uzyskując 79,58% głosów[10].

Działalność w Radzie Europejskiej

30 sierpnia 2014 podczas spotkania Rady Europejskiej został zatwierdzony na stanowisku przewodniczącego Rady Europejskiej[11], które obejmie 1 grudnia 2014 na dwuipółletnią kadencję[12]. Zastąpi Belga Hermana Van Rompuya, który objął to stanowisko w grudniu 2009.

W związku z tym wyborem 9 września 2014 złożył dymisję z zajmowanego stanowiska[13]. Dymisja została przyjęta 11 września 2014 przez prezydenta Bronisława Komorowskiego, który powierzył Donaldowi Tuskowi dalsze sprawowanie obowiązków do czasu powołania nowej Rady Ministrów[14]. Donald Tusk zakończył urzędowanie na stanowisku premiera 22 września 2014, gdy powołany został rząd Ewy Kopacz.

Życie prywatne

Donald Tusk w 1978[15] ożenił się z Małgorzatą Sochacką[16], z którą ma dwoje dzieci. Jego syn Michał (ur. 1982) pracował w „Gazecie Wyborczej”, następnie został pracownikiem działu analiz i marketingu w Porcie lotniczym Gdańsk[17], prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie usług public relations. Córka Katarzyna (ur. 1987) brała udział w programie TVN Taniec z gwiazdami. Donald Tusk mieszka w Sopocie. Interesuje się piłką nożną i uprawia ją amatorsko[18].

Imię Donald nadał mu jego ojciec, również Donald (1930–1972), z zawodu stolarz. Ojciec zmarł w wieku 42 lat, gdy Donald Tusk kończył szkołę podstawową. Matka, Ewa Tusk (1934–2009), zmarła w wieku 75 lat[19]. Młodszym bratem jego ojca był gdański artysta rzeźbiarz Bronisław Tusk pseudonim Buni (1935–2000). Dziadek Józef Tusk (1907–1987) był polskim urzędnikiem kolejowym, więźniem obozu koncentracyjnego Stutthof, żołnierzem Armii Polskiej na Zachodzie, był także wcielony do Wehrmachtu. Po wojnie pracował jako lutnik. Drugi dziadek Franciszek Dawidowski jako robotnik przymusowy pracował przy Wilczym Szańcu, gdzie na skutek wypadku stracił oko[20].

Odznaczenia, nagrody i wyróżnienia

Donald Tusk po otrzymaniu Nagrody Karola Wielkiego
Ordery i odznaczenia
Nagrody i wyróżnienia

Publikacje

  • Był sobie Gdańsk, Gdańsk 1997
  • Idee gdańskiego liberalizmu, Gdańsk 1998
  • Solidarność i duma, Gdańsk 2005

Przypisy

  1. Jacek Kurski wyrzucony z PiS. wp.pl, 13 października 2005. [dostęp 13 października 2011].
  2. Dziadek Tuska wcielony do Wehrmachtu. wprost.pl, 14 października 2005. [dostęp 13 października 2011].
  3. Serwis PKW – Wybory 2005. [dostęp 13 października 2011].
  4. Serwis PKW – Wybory 2007. [dostęp 19 maja 2014].
  5. Tusk w Radio Maryja?. wp.pl, 8 października 2007. [dostęp 13 pażdzienika 2011].
  6. Serwis PKW – Wybory 2011. [dostęp 13 października 2011].
  7. Prezydent desygnował D. Tuska na premiera. prezydent.pl, 8 listopada 2011. [dostęp 13 października 2011].
  8. M.P. z 2011 r. Nr 102, poz. 1026
  9. M.P. z 2011 r. Nr 102, poz. 1027
  10. PO zdecydowało. Donald Tusk wygrywa wybory na szefa partii. wp.pl, 23 sierpnia 2013. [dostęp 30 sierpnia 2014].
  11. Tusk szefem Rady Europejskiej. tvn24.pl, 30 sierpnia 2014. [dostęp 30 sierpnia 2014].
  12. Donald Tusk w Brukseli – czym będzie się zajmował?. polityka.pl, 30 sierpnia 2014. [dostęp 30 sierpnia 2014].
  13. Premier Tusk „wręczył papiery” prezydentowi. Jest dymisja rządu. Prezydent przyjmie ją w czwartek. tvp.info, 9 września 2014. [dostęp 9 września 2014].
  14. Prezydent przyjął dymisję Rady Ministrów. prezydent.pl, 11 września 2014. [dostęp 11 września 2014].
  15. Mężowie i żony. polityka.pl, 22 września 2012. [dostęp 10 lutego 2013].
  16. Małgorzata Tusk – żona, matka, babcia. wp.pl. [dostęp 4 listopada 2012].
  17. Syn premiera, Michał Tusk, dostał nową pracę. wyborcza.pl, 18 kwietnia 2012. [dostęp 19 kwietnia 2012].
  18. Jak premier Tusk kiwa kolegów. dziennik.pl, 2 sierpnia 2008. [dostęp 13 października 2011].
  19. Zmarła matka Donalda Tuska. newsweek.pl, 7 kwietnia 2009. [dostęp 13 października 2011].
  20. Polityk straconych szans. wprost.pl, 24 października 2005. [dostęp 13 października 2011].
  21. Årsberetning 2012. Det kongelige hoff (norw.). kongehuset.no, marzec 2013. [dostęp 5 grudnia 2013]. s. 44–45.
  22. Bearers of decorations – Donald Franciszek Tusk – Maarjamaa Risti I klassi teenetemärk (ang. • est.). president.ee. [dostęp 2 czerwca 2014].
  23. Tusk człowiekiem roku według „Wprost”. rp.pl, 2 lutego 2009. [dostęp 13 października 2011].
  24. PAP: Tusk laureatem nagrody Karola Wielkiego. rp.pl, 16 stycznia 2010. [dostęp 13 października 2011].
  25. Donald Tusk nagrodzony w Pradze. wyborcza.pl, 28 lipca 2010. [dostęp 13 października 2011].
  26. Róża Romaniec: Donald Tusk Europejczykiem Roku 2011. dw-world.de, 18 listopada 2011. [dostęp 18 listopada 2011].
  27. Nagroda im. Walthera Rathenaua dla Donalda Tuska. premier.gov.pl, 31 maja 2012. [dostęp 5 czerwca 2012].

Bibliografia

Wikinews
Zobacz kategorię wiadomości w serwisie Wikinews na temat Donald Tusk