Pomnik Konfederacji Stone Mountain

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy pomnika w Georgii. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Stone mountain closeup mosaic.jpg
Stonemtn.jpg

Pomnik Konfederacji Stone Mountain, płaskorzeźba na granitowej skale w mieście Stone Mountain hrabstwa DeKalb stanu Georgia. Są to przedmieścia Atlanty (hrabstwo Fulton). Wznosi się na wysokość 1683 stóp (prawie 513 m) n.p.m.

Jest pomnikiem trzech prominentnych postaci Skonfederowanych Stanów Ameryki: Prezydenta Jeffersona Davisa oraz generałów Roberta E. Lee i Thomasa Jacksona. Zarządza nim Stone Mountain Memorial Association w imieniu rządu stanowego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Autorką pomysłu była Helen Plane, członkini Zjednoczonych Córek Konfederacji. Przedstawiła go w 1909 roku przewodniczącemu rady miasta Atlanta (wówczas naród świętował setną rocznicę urodzin Abrahama Lincolna). Ponoć podobny pomysł powstał przed końcem lat sześćdziesiątych XIX wieku. Został odrzucony z powodu wielkich kosztów. Pierwotnie planowano przedstawić Roberta E. Lee konno, a za nim armię. Później zdecydowano o zastąpieniu jej Davisem i Jacksonem.

Gazety w 1914 roku przyjęły pomysł z mieszanymi komentarzami. Ówczesny senior rodu Venable, do której należała ziemia, zlecił kierowanie pracami Johnowi Gutzonowi (późniejszemu twórcy Mount Rushmore). Wstępny projekt był gotowy w 1917 roku. Nie udało się pozyskać sponsorów z powodu przystąpienia USA do I wojny światowej.

Na początku 1923 r. zbierano potrzebne fundusze. Wtedy rozpoczęły się roboty. Zostały przerwane z powodu kontrowersji zarówno w stanach północnych, jak i południowych. Nierealne było planowane zakończenie w 1927 r. (120. rocznicę urodzin Roberta E. Lee). W 1925 Gutzon popadł w konflikt ze sponsorami. Jego kontrakt został anulowany w lutym. Zanim wyjechał z Georgii, zniszczył wszystkie modele. Dzieła próbował dokończyć Augustus Lukeman, lecz miał za mało czasu. Zostało wysadzona w powietrze i powtórzono wszystko od zera. Trzy lata później, rodzina Venable wycofałą się z udostępnienia swojej działki Ku Klux Klanowi. Ofertę kupna złożył rząd stanowy, lecz do transakcji doszło dopiero 11 kwietnia 1956 roku za kwotę 1 125 000 dolarów.

W 1958 z inicjatywy gubernatora Marvina Griffina parlament stanowy postanowił o finansowaniu ponownych prac. W 1963 zlecono kierowanie robotami Walkerowi Hancockowi. Od 1970 kierownictwo przejął Roy Faulkner, który później pracował w muzeum historii płaskorzeźby. Dziś jest zamknięte.

Prace wznowiono 4 lipca 1964 roku. Przerwano 9 maja 1970 roku, kiedy 100 000 ludzi protestowało przeciwko wojnie wietnamskiej na terenie Dystryktu Kolumbii. Dwa lata później 3 marca, płaskorzeźbę uznano za skończoną.

Ku Klux Klan[edytuj | edytuj kod]

William J. Simmons, organizator nowego Ku Klux Klanu
Plakat kinowy Narodzin narodu

W tym miejscu 25 listopada roku 1915 reaktywowano Ku Klux Klan. Niektórzy członkowie dyskretnie uczestniczyli w projektowaniu i składaniu darów pieniężnych. Jedną z przyczyn była premiera kontrowersyjnego filmu Narodziny narodu w reżyserii Davida W. Griffitha, a także zlinczowanie Leo Franka – mordercy dwunastoletniej Mary Phagan. William Joseph Simmons zorganizował spotkanie zakapturzonych ludzi, którzy założyli organizację Rycerze Mary Phagan. Odprawiono ceremonię spalenia krzyża i złożono przysięgę na pamięć generała Nathana Bedforda Forresta. W reakcji na to zdarzenie Martin Luther King miał rzec: Pozwólcie zabrzmieć Wolności ze Stone Mountain w Georgii.

W październiku 1923 roku senior rodu Venable, właściciel terenu, przyznał Klanowi prawo do wieczystego gloryfikowania Pomnika. Na decyzji zaważyło zasilenie budżetu przedsięwzięcia kwotą 250 000 dolarów oraz lobbowanie w parlamencie stanowym. Rozpoczęli jawną kampanię wraz ze Zjednoczonymi Córkami Konfederacji. John Gutzon został przyjęty do KKK. Część pieniędzy pochodziła z dotacji rządu federalnego, który w 1924 r. wypuścił kolekcjonerską monetę 50 centów, przedstawiającą Roberta E. Lee i Thomasa Stonewalla Jacksona.

W celu zapobieżenia kontrowersjom rząd stanowy odebrał Klanowi prawo do wieczystego kultywowania Pomnika. Od tego czasu nie odbył się przy nim żaden wiec.

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Podczas letnich Igrzysk Olimpijskich 1996 w Atlancie rozgrywano w tych okolicach zawody w łucznictwie, tenisie oraz wyścigi kolarskie.

16 września 2003 roku po przeciwnej niż pomnik stronie góry rozbił się mały samolot. Jest to teren bardzo trudno dostępny. Pilot zginął na miejscu. Oficjalny raport nie podaje przyczyn, lecz jeden ze świadków zeznał: Odgrażał się wiele razy, że popełni samobójstwo, rozbijając się o Stone Mountain. Wydobycie zwłok wymagało pomocy wspinaczy górskich.

Pozostałe atrakcje[edytuj | edytuj kod]

Sm skyride.JPG

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons