Pomnik Konfederacji Stone Mountain

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy pomnika w Georgii. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Pomnik Konfederacji
Stone Mountain
Pomnik KonfederacjiStone Mountain
Państwo  Stany Zjednoczone
Miejscowość Stone Mountain
Miejsce Stone Mountain (góra)
Typ pomnika płaskorzeźba
Całkowita wysokość 513 m
Ukończenie budowy 3 marca 1972
Położenie na mapie Georgii
Mapa lokalizacyjna Georgii
Pomnik KonfederacjiStone Mountain
Pomnik Konfederacji
Stone Mountain
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa lokalizacyjna Stanów Zjednoczonych
Pomnik KonfederacjiStone Mountain
Pomnik Konfederacji
Stone Mountain
Ziemia 33°48′21,40″N 84°08′43,52″W/33,805944 -84,145422Na mapach: 33°48′21,40″N 84°08′43,52″W/33,805944 -84,145422
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Stone mountain closeup mosaic.jpg

Pomnik Konfederacji Stone Mountainpłaskorzeźba na granitowej górze Stone Mountain w mieście o tej samej nazwie (hrabstwo DeKalb) w stanie Georgia, na przedmieściach Atlanty (hrabstwo Fulton). Wznosi się na wysokość 1683 stóp (prawie 513 m) n.p.m.

Jest pomnikiem trzech prominentnych postaci Skonfederowanych Stanów Ameryki: Prezydenta Jeffersona Davisa oraz generałów Roberta E. Lee i Thomasa Jacksona. Zarządza nim Stone Mountain Memorial Association w imieniu rządu stanowego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Autorką pomysłu była Helen Plane, członkini Zjednoczonych Córek Konfederacji. Przedstawiła go w 1909 roku przewodniczącemu rady miasta Atlanta w setną rocznicę urodzin Abrahama Lincolna. Podobny pomysł powstał pod koniec lat 60. XIX wieku. Został odrzucony z powodu wielkich kosztów. Pierwotnie planowano przedstawić Roberta E. Lee konno, a za nim armię. Później zdecydowano o zastąpieniu jej Davisem i Jacksonem.

Do idei pomnika powrócono w 1914 roku. Ówczesny senior rodu Venable, do której należała ziemia, zlecił kierowanie pracami Johnowi Gutzonowi (późniejszemu twórcy Mount Rushmore). Wstępny projekt był gotowy w 1917 roku. Nie udało się pozyskać sponsorów z powodu przystąpienia USA do I wojny światowej.

Na początku 1923 roku zbierano potrzebne fundusze i rozpoczęto roboty. Zostały przerwane z powodu kontrowersji zarówno w stanach północnych, jak i południowych. Nierealne było planowane zakończenie w 1927 roku w 120. rocznicę urodzin Roberta E. Lee. W lutym 1925 roku Gutzon popadł w konflikt ze sponsorami i jego kontrakt został anulowany. Zanim wyjechał z Georgii, zniszczył wszystkie modele. Dzieła próbował dokończyć Henry Augustus Lukeman, lecz miał za mało czasu. Zostało wysadzone w powietrze i powtórzono wszystko od zera. Trzy lata później, rodzina Venable wycofała się z udostępnienia swojej działki Ku Klux Klanowi. Ofertę kupna złożył rząd stanowy, lecz do transakcji doszło dopiero 11 kwietnia 1956 roku za kwotę 1 125 000 dolarów.

W 1958 roku z inicjatywy gubernatora Marvina Griffina parlament stanowy postanowił o finansowaniu ponownych prac. W 1963 roku zlecono kierowanie robotami Walkerowi Hancockowi. Od 1970 roku kierownictwo przejął Roy Faulkner, który później pracował w muzeum historii płaskorzeźby (obecnie zamknięte).

Prace wznowiono 4 lipca 1964 roku. Przerwano 9 maja 1970 roku, kiedy 100 000 ludzi protestowało przeciwko wojnie wietnamskiej na terenie Dystryktu Kolumbii. 3 marca 1972 roku, płaskorzeźbę uznano za skończoną.

Ku Klux Klan[edytuj | edytuj kod]

W tym miejscu 25 listopada 1915 roku reaktywowano Ku Klux Klan. Niektórzy członkowie dyskretnie uczestniczyli w projektowaniu i składaniu darów pieniężnych. Jedną z przyczyn była premiera kontrowersyjnego filmu Narodziny narodu w reżyserii Davida Warka Griffitha, a także zlinczowanie Leo Franka – mordercy dwunastoletniej Mary Phagan. William Joseph Simmons zorganizował spotkanie zakapturzonych ludzi, którzy założyli organizację Rycerze Mary Phagan. Odprawiono ceremonię spalenia krzyża i złożono przysięgę na pamięć generała Nathana Bedforda Forresta. W reakcji na to zdarzenie Martin Luther King miał rzec: Pozwólcie zabrzmieć Wolności ze Stone Mountain w Georgii.

W październiku 1923 roku senior rodu Venable, właściciel terenu, przyznał Klanowi prawo do wieczystego gloryfikowania Pomnika. Na decyzji zaważyło zasilenie budżetu przedsięwzięcia kwotą 250 000 dolarów oraz lobbowanie w parlamencie stanowym. Rozpoczęli jawną kampanię wraz ze Zjednoczonymi Córkami Konfederacji. John Gutzon został przyjęty do KKK. Część pieniędzy pochodziła z dotacji rządu federalnego, który w 1924 roku wypuścił kolekcjonerską monetę 50 centów, przedstawiającą Roberta E. Lee i Thomasa Jacksona.

W celu zapobieżenia kontrowersjom rząd stanowy odebrał Klanowi prawo do wieczystego kultywowania Pomnika. Od tego czasu nie odbył się przy nim żaden wiec.

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Podczas Letnich Igrzysk Olimpijskich 1996 w Atlancie rozgrywano w tych okolicach zawody w łucznictwie, tenisie ziemnym oraz wyścigi kolarskie.

16 września 2003 roku po przeciwnej niż pomnik stronie góry w bardzo trudno dostępnym terenie rozbił się mały samolot. Pilot zginął na miejscu. Oficjalny raport nie podaje przyczyn, lecz jeden ze świadków zeznał: Odgrażał się wiele razy, że popełni samobójstwo, rozbijając się o Stone Mountain. Wydobycie zwłok wymagało pomocy wspinaczy górskich.

Pozostałe atrakcje[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]