Przeminęło z wiatrem (film)

Przeminęło z wiatrem Gone with the Wind
Gatunek	melodramat
Data premiery	15 grudnia 1939 17 kwietnia 1940 Styczeń 1963
Kraj produkcji	Stany Zjednoczone
Język	angielski
Czas trwania	224 min.
Reżyseria	Victor Fleming Niewymienieni: George Cukor Sam Wood
Scenariusz	Sidney Howard
Główne role	Clark Gable, Vivien Leigh, Leslie Howard, Olivia de Havilland, Hattie McDaniel
Muzyka	Max Steiner
Zdjęcia	Ernest Haller
Scenografia	Lyle Wheeler, William Cameron Menzies
Kostiumy	Walter Plunkett
Montaż	Hal C. Kern, James E. Newcom
Produkcja	David O. Selznick
Wytwórnia	Selznick International Pictures Metro-Goldwyn-Mayer
Dystrybucja	Warner Home Video (Polska) Loew's MGM
Budżet	$ 3.900.000
Nagrody	8 Oscarów Amerykański Film Narodowy (National Film Registry)

Vivien Leigh jako Scarlett O'Hara

Clark Gable jako Rhett Butler

Przeminęło z wiatrem (ang. Gone With the Wind) – klasyka amerykańskiego filmu melodramatycznego z 1939 w oficjalnej reżyserii Victora Fleminga.

Jeden z najsławniejszych melodramatów stawiany za wzór produkcji hollywoodzkich z I. połowy XX wieku. Scenariusz filmu został oparty na powieści "Przeminęło z wiatrem" Margaret Mitchell, do której prawa zakupił, za rekordową jak na owe czasy sumę 50 tys. dolarów, David O. Selznick.

Zdjęcia do filmu rozpoczęto 10 grudnia 1938 roku sceną pożaru Atlanty, a ukończono 11 listopada^{[potrzebne źródło]} 1939. Premiera filmu miała miejsce w Atlancie 15 grudnia 1939 roku. Szacunkowy koszt produkcji film ocenia się na 4 mln dolarów, a zyski które film przyniósł (po uwzględnieniu inflacji) są największe w historii kina.

Film zarobił na świecie ponad 400 mln dolarów amerykańskich, z czego połowę w Stanach Zjednoczonych. Według strony internetowej Box Office Mojo, film ten do dziś pozostaje najbardziej dochodowym filmem w USA jeżeli zostanie wzięta pod uwagę inflacja − przychód wynosiłby dzisiaj 1,5 mld dolarów (dla porównania, lider rankingu pod względem wartości bezwzględnej Avatar według tych danych osiągnął przychód ponad 760 mln; stan na 21 września 2010). Po polskiej premierze w 1963 roku, miał 7 719 000 widzów, jako najbardziej udany film roku. Do 1989 roku zostało sprzedanych łącznie 12 mln biletów kinowych.

Opis fabuły

Fabuła filmu jest osadzona w czasach wojny secesyjnej i jest przedstawiana z pozycji pięknej Scarlett O'Hary, córki plantatora z Południa, Geralda O'Hary. Przegrana wojna z Jankesami doprowadza do wyzwolenia Murzynów, którzy z nagłym ogromnym poczuciem własnej wartości paradują między innymi po Atlancie, gdzie Scarlett zamieszkała. Z Północy nadchodzą ludzie o innych poglądach, kulturze i mentalności. Na tym tle rozgrywa się historia wielkiej miłości Rhetta Butlera do pięknej Scarlett.

Obsada

Aktor	Rola
Clark Gable	Rhett Butler, trzeci mąż Scarlett
Vivien Leigh	Katie Scarlett O'Hara Hamilton Kennedy Butler
Leslie Howard	Ashley Wilkes, szwagier Scarlett i jej "miłość"
Olivia de Havilland	Melanie Hamilton Wilkes, szwagierka Scarlett
Hattie McDaniel	Mammy, służąca Scarlett
Thomas Mitchell	Gerald O'Hara, ojciec Scarlett
Barbara O'Neil	Ellen Robillard O'Hara, matka Scarlett
Evelyn Keyes	Suellen O'Hara, siostra Scarlett
Rand Brooks	Charles Hamilton, pierwszy mąż Scarlett
Carroll Nye	Frank Kennedy, drugi mąż Scarlett
Alicia Rhett	India Wilkes
Jane Darwell	Dolly Merriwether
Laura Hope Crews	ciotka Pittypat Hamilton
Ona Munson	Belle Watling, kierowniczka "Burdelu"
Butterfly McQueen	Prissy
Oscar Polk	Pork
Fred Crane	Brent Tarleton
George Reeves	Stuart Tarleton
Ann Rutherford	Karina O'Hara
Victor Jory	Jonasz Wilkerson
Everett Brown	Duży Sam
Howard Hickman	John Wilkes
Eddie Anderson	Wujek Piotr
Harry Davenport	Dr. Meade
Leona Roberts	Pani Meade
Ward Bond	Tom, jankeski kapitan
Cammie King	"Bonnie Blue" Butler
Isabel Jewell	Emma Slattery
Mary Anderson	Maybelle Merriwether
Mickey Kuhn	Beau Wilkes
Marcella Martin	Kasia Calvert
Jackie Moran	Phil Meade
J.M. Kerrigan	Johnny Gallagher

Ekipa

• Reżyseria – Victor Fleming
• Zdjęcia – Ernest Haller, Lee Garmes
• Scenariusz – Sidney Howard, Jo Swerling, Charles MacArthur
• Produkcja - Selznick International Pictures
• Producenci - David O. Selznick
• Scenografia - Lyle Wheeler, William Cameron Menzies
• Kostiumy - Walter Plunkett
• Muzyka – Max Steiner
• Montaż - Hal C. Kern, James E. Newcom

Nagrody

Oscary

Podczas 12. ceremonii wręczenia Oscarów film zdobył 8 Oscarów spośród 13 nominacji:

Nagroda	Wynik	Laureat
Najlepszy film	wygrana	Przeminęło z wiatrem
Najlepszy reżyser	wygrana	Victor Fleming
Najlepszy aktor	nominacja	Clark Gable Oscara wygrał Robert Donat, Żegnaj Chips
Najlepsza aktorka	wygrana	Vivien Leigh
Oscar za najlepszy scenariusz adaptowany	wygrana	Sidney Howard(pośmiertnie przyznana)
Najlepsza aktorka drugoplanowa	wygrana	Hattie McDaniel
Najlepsza aktorka drugoplanowa	nominacja	Olivia de Havilland
Najlepsze zdjęcia(kolor)	wygrana	Ernest Haller, Ray Rennahan
Najlepszy montaż	wygrana	Hal C. Kern, James E. Newcom
Najlepsza muzyka	nominacja	Max Steiner Oscara wygrał Herbert Stothart za Czarnoksiężnik z krainy Oz
Najlepsze efekty specjalne	nominacja	Jack Cosgrove, Fred Albin, Arthur Johns
Najlepsza scenografia	wygrana	Lyle R. Wheeler
Nagroda za osiągnięcie techniczne	wygrana	R.D. Musgrave - pionierskie użycie sprzętu przy produkcji filmu (nagroda specjalna)
Nagroda honorowa		William Cameron Menzies - wybitne osiągnięcie w użyciu koloru dla podkreślenia nastroju w filmie
Najlepszy dźwięk	nominacja	Thomas T. Moulton

People's Choice

1989 wygrana Kryształowa Statuetka Ulubiony film wszech czasów

Amerykański Instytut Filmowy

rok	typ	nagroda	kategoria
1998	wygrana	Lista 100 najlepszych amerykańskich filmów wszech czasów	004. miejsce
2002	wygrana	Lista 100 najlepszych amerykańskich melodramatów wszech czasów	002. miejsce
2005	wygrana	Lista 25 najlepszych filmowych ścieżek muzycznych wszech czasów	02. miejsce Max Steiner
2005	wygrana	Lista 100 najlepszych kwestii filmowych wszech czasów	001. miejsce Clark Gable-jako Rhett Butler: "Frankly, my dear, I don't give a damn."
2005	wygrana	Lista 100 najlepszych kwestii filmowych wszech czasów	031. miejsce Vivien Leigh - jako Scarlett O'Hara: "After all, tomorrow is another day!"
2005	wygrana	Lista 100 najlepszych kwestii filmowych wszech czasów	059. miejsce Vivien Leigh - jako Scarlett O'Hara: "As God is my witness, I'll never be hungry again."
2006	wygrana	Lista 100 najbardziej inspirujących filmów wszech czasów	043. miejsce
2007	wygrana	Lista 100 najlepszych amerykańskich filmów wszech czasów	006. miejsce
2008	wygrana	Lista 10 najlepszych filmów w 10 klasycznych gatunkach filmowych	Film epicki - 04. miejsce

Satelity

2009 wygrana Najlepsze wydanie DVD za wydanie dwupłytowej edycji z okazji 70-lecia filmu , Najlepsze wydanie DVD filmu dla młodych widzów za wydanie dwupłytowej specjalnej edycji z okazji 70-lecia filmu 2009 nominacja Najlepsze wydanie DVD klasyków kina za wydanie dwupłytowej edycji z okazji 70-lecia filmu |}

Stowarzyszenie Nowojorskich Krytyków Filmowych (NYFC)

1939 wygrana Najlepsza aktorka pierwszoplanowa Vivien Leigh

Ciekawostki

• Za możliwość użycia przekleństwa "damn" w kwestii "Frankly, my dear, I don't give a damn!" producent David O. Selznick musiał zapłacić Biuru Haysa 5 tysięcy dolarów.
• Początkowo rolę Jonasza Wilkersona miał zagrać Robert Gleckler, ale podczas kręcenia zmarł i zastąpił go Victor Jory, z którym nakręcono od początku wszystkie sceny.
• Na planie pracowało 3 ważnych reżyserów. Na początku był George Cukor, ale po 10 dniach zrezygnował po kłótni z Selznickiem na temat scenariusza (który ostatecznie Selznick potem zaakceptował). Potem był Victor Fleming i to on nakręcił 45% filmu, dlatego figuruje w planszach jako reżyser. Pod koniec kręcenia zrezygnował ze względu na problemy zdrowotne, dzieło dokończył Sam Wood.
• Hattie McDaniel była pierwszą czarnoskórą laureatką Oscara. Otrzymała tę nagrodę za najlepszą rolę drugoplanową w "Przeminęło z wiatrem".
• Przesłuchano 1400 aktorek do odtwórczyni roli Scarlett O'Hary. Wśród nich znalazły się takie sławy jak: Bette Davis, Joan Crawford, Claudette Colbert, Carole Lombard, Katharine Hepburn, Margaret Sullavan i Tallulah Bankhead.
• Norma Shearer odrzuciła propozycję wcielenia się w postać Scarlett.
• Joan Fontaine oferowano rolę Melanii, którą odrzuciła, sugerując kandydaturę swojej siostry Olivii de Havilland.
• Gary Cooper odrzucił rolę Rhetta Butlera, błędnie prorokując, że "Przeminęło z wiatrem" będzie największą klapą w historii Hollywood.
• Film kręcono w USA, w stanach:Arkansas (miasto North Little Rock) oraz Georgia.
• Miesiąc po opublikowaniu powieści Margaret Mitchell, producent filmowy David O. Selznick kupił prawa do filmu.
• W czasie pierwszych pokazów filmu ludzie oburzeni cytatem "Frankly my dear, I don't give a damn", opuszczali kino.
• Oscar za scenariusz dla Sidneya Howarda był pierwszą nagrodą Amerykańskiej Akademii Filmowej przyznanej laureatowi pośmiertnie. Jeszcze w czasie postprodukcji Howard uległ śmiertelnemu wypadkowi.
• Leslie Howard był jedyną zaproszoną gwiazdą filmu, która nie pojawiła się na premierze w Atlancie.
• Stacja telewizyjna CBS zapłaciła 35 milionów dolarów za możliwość wyemitowania "Przeminęło z wiatrem" na swojej antenie - była to najwyższa suma zapłacona za prawa do emisji pojedynczego obrazu w historii telewizji.

Linki zewnętrzne

• Przeminęło z wiatrem w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
• Przeminęło z wiatrem w bazie stopklatka.pl

Nagrody
Poprzednik Cieszmy się życiem	Oscar dla Najlepszego filmu 1939	Następca Rebeka