Przeminęło z wiatrem (film)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Przeminęło z wiatrem
Gone with the Wind
Przeminęło z wiatrem
Gatunek melodramat
Data premiery Stany Zjednoczone 15 grudnia 1939
Wielka Brytania 17 kwietnia 1940
Polska Styczeń 1963 [1]
Kraj produkcji  Stany Zjednoczone
Język angielski
Czas trwania 224 min.
Reżyseria Victor Fleming
Niewymienieni:
George Cukor
Sam Wood
Scenariusz Sidney Howard
Główne role Clark Gable,
Vivien Leigh,
Leslie Howard,
Olivia de Havilland,
Hattie McDaniel
Muzyka Max Steiner
Zdjęcia Ernest Haller
Scenografia Lyle Wheeler, William Cameron Menzies
Kostiumy Walter Plunkett
Montaż Hal C. Kern, James E. Newcom
Produkcja David O. Selznick
Wytwórnia Selznick International Pictures
Metro-Goldwyn-Mayer
Dystrybucja Warner Home Video (Polska)
Stany Zjednoczone Loew's
MGM
Budżet $ 3.900.000
Nagrody 8 Oscarów
Amerykański Film Narodowy (National Film Registry)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Przeminęło z wiatrem w Wikicytatach
Strona internetowa

Przeminęło z wiatrem (ang. Gone With the Wind) – klasyka amerykańskiego filmu melodramatycznego z 1939 w oficjalnej reżyserii Victora Fleminga.

Jeden z najsławniejszych melodramatów stawiany za wzór produkcji hollywoodzkich z I. połowy XX wieku. Scenariusz filmu został oparty na powieści "Przeminęło z wiatrem" Margaret Mitchell, do której prawa zakupił, za rekordową jak na owe czasy sumę 50 tys. dolarów, David O. Selznick.

Zdjęcia do filmu rozpoczęto 10 grudnia 1938 roku sceną pożaru Atlanty, a ukończono 11 listopada[potrzebne źródło] 1939. Premiera filmu miała miejsce w Atlancie 15 grudnia 1939 roku. Szacunkowy koszt produkcji film ocenia się na 4 mln dolarów, a zyski które film przyniósł (po uwzględnieniu inflacji) są największe w historii kina.

Film zarobił na świecie ponad 400 mln dolarów amerykańskich, z czego połowę w Stanach Zjednoczonych[2]. Według strony internetowej Box Office Mojo, film ten do dziś pozostaje najbardziej dochodowym filmem w USA jeżeli zostanie wzięta pod uwagę inflacja − przychód wynosiłby dzisiaj 1,5 mld dolarów (dla porównania, lider rankingu pod względem wartości bezwzględnej Avatar według tych danych osiągnął przychód ponad 760 mln; stan na 21 września 2010)[3]. Po polskiej premierze w 1963 roku, miał 7 719 000 widzów,[4] jako najbardziej udany film roku.[5] Do 1989 roku zostało sprzedanych łącznie 12 mln biletów kinowych.[6]

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

Fabuła filmu jest osadzona w czasach wojny secesyjnej i jest przedstawiana z pozycji pięknej Scarlett O'Hary, córki plantatora z Południa, Geralda O'Hary. Przegrana wojna z Jankesami doprowadza do wyzwolenia Murzynów, którzy z nagłym ogromnym poczuciem własnej wartości paradują między innymi po Atlancie, gdzie Scarlett zamieszkała. Z Północy nadchodzą ludzie o innych poglądach, kulturze i mentalności. Na tym tle rozgrywa się historia wielkiej miłości Rhetta Butlera do pięknej Scarlett.

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Aktor Rola
Clark Gable Rhett Butler, trzeci mąż Scarlett
Vivien Leigh Katie Scarlett O'Hara Hamilton Kennedy Butler
Leslie Howard Ashley Wilkes, szwagier Scarlett i jej "miłość"
Olivia de Havilland Melanie Hamilton Wilkes, szwagierka Scarlett
Hattie McDaniel Mammy, służąca Scarlett
Thomas Mitchell Gerald O'Hara, ojciec Scarlett
Barbara O'Neil Ellen Robillard O'Hara, matka Scarlett
Evelyn Keyes Suellen O'Hara, siostra Scarlett
Rand Brooks Charles Hamilton, pierwszy mąż Scarlett
Carroll Nye Frank Kennedy, drugi mąż Scarlett
Alicia Rhett India Wilkes
Jane Darwell Dolly Merriwether
Laura Hope Crews ciotka Pittypat Hamilton
Ona Munson Belle Watling, kierowniczka "Burdelu"
Butterfly McQueen Prissy
Oscar Polk Pork
Fred Crane Brent Tarleton
George Reeves Stuart Tarleton
Ann Rutherford Karina O'Hara
Victor Jory Jonasz Wilkerson
Everett Brown Duży Sam
Howard Hickman John Wilkes
Eddie Anderson Wujek Piotr
Harry Davenport Dr. Meade
Leona Roberts Pani Meade
Ward Bond Tom, jankeski kapitan
Cammie King "Bonnie Blue" Butler
Isabel Jewell Emma Slattery
Mary Anderson Maybelle Merriwether
Mickey Kuhn Beau Wilkes
Marcella Martin Cathleen Calvert
Jackie Moran Phil Meade
J.M. Kerrigan Johnny Gallagher

Ekipa[edytuj | edytuj kod]

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Oscary[edytuj | edytuj kod]

Podczas 12. ceremonii wręczenia Oscarów film zdobył 8 Oscarów spośród 13 nominacji:

Nagroda Wynik Laureat
Najlepszy film wygrana Przeminęło z wiatrem
Najlepszy reżyser wygrana Victor Fleming
Najlepszy aktor nominacja Clark Gable
Oscara wygrał Robert Donat, Żegnaj Chips
Najlepsza aktorka wygrana Vivien Leigh
Oscar za najlepszy scenariusz adaptowany wygrana Sidney Howard(pośmiertnie przyznana)
Najlepsza aktorka drugoplanowa wygrana Hattie McDaniel
Najlepsza aktorka drugoplanowa nominacja Olivia de Havilland
Najlepsze zdjęcia(kolor) wygrana Ernest Haller, Ray Rennahan
Najlepszy montaż wygrana Hal C. Kern, James E. Newcom
Najlepsza muzyka nominacja Max Steiner
Oscara wygrał Herbert Stothart za Czarnoksiężnik z krainy Oz
Najlepsze efekty specjalne nominacja Jack Cosgrove, Fred Albin, Arthur Johns
Najlepsza scenografia wygrana Lyle R. Wheeler
Nagroda za osiągnięcie techniczne wygrana R.D. Musgrave - pionierskie użycie sprzętu przy produkcji filmu (nagroda specjalna)
Nagroda honorowa William Cameron Menzies - wybitne osiągnięcie w użyciu koloru dla podkreślenia nastroju w filmie
Najlepszy dźwięk nominacja Thomas T. Moulton

People's Choice[edytuj | edytuj kod]

1989 wygrana Kryształowa Statuetka Ulubiony film wszech czasów

Amerykański Instytut Filmowy[edytuj | edytuj kod]

rok typ nagroda kategoria
1998 wygrana Lista 100 najlepszych amerykańskich filmów wszech czasów 004. miejsce
2002 wygrana Lista 100 najlepszych amerykańskich melodramatów wszech czasów 002. miejsce
2005 wygrana Lista 25 najlepszych filmowych ścieżek muzycznych wszech czasów 02. miejsce Max Steiner
2005 wygrana Lista 100 najlepszych kwestii filmowych wszech czasów 001. miejsce

Clark Gable-jako Rhett Butler: "Frankly, my dear, I don't give a damn."

2005 wygrana Lista 100 najlepszych kwestii filmowych wszech czasów 031. miejsce

Vivien Leigh - jako Scarlett O'Hara: "After all, tomorrow is another day!"

2005 wygrana Lista 100 najlepszych kwestii filmowych wszech czasów 059. miejsce Vivien Leigh - jako Scarlett O'Hara: "As God is my witness, I'll never be hungry again."
2006 wygrana Lista 100 najbardziej inspirujących filmów wszech czasów 043. miejsce
2007 wygrana Lista 100 najlepszych amerykańskich filmów wszech czasów 006. miejsce
2008 wygrana Lista 10 najlepszych filmów w 10 klasycznych gatunkach filmowych Film epicki - 04. miejsce

Satelity[edytuj | edytuj kod]

2009 wygrana Najlepsze wydanie DVD za wydanie dwupłytowej edycji z okazji 70-lecia filmu , Najlepsze wydanie DVD filmu dla młodych widzów za wydanie dwupłytowej specjalnej edycji z okazji 70-lecia filmu 2009 nominacja Najlepsze wydanie DVD klasyków kina za wydanie dwupłytowej edycji z okazji 70-lecia filmu |}

Stowarzyszenie Nowojorskich Krytyków Filmowych (NYFC)[edytuj | edytuj kod]

1939 wygrana Najlepsza aktorka pierwszoplanowa Vivien Leigh

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Za możliwość użycia przekleństwa "damn" w kwestii "Frankly, my dear, I don't give a damn!" producent David O. Selznick musiał zapłacić Biuru Haysa 5 tysięcy dolarów.
  • Początkowo rolę Jonasza Wilkersona miał zagrać Robert Gleckler, ale podczas kręcenia zmarł i zastąpił go Victor Jory, z którym nakręcono od początku wszystkie sceny.
  • Na planie pracowało 3 ważnych reżyserów. Na początku był George Cukor, ale po 10 dniach zrezygnował po kłótni z Selznickiem na temat scenariusza (który ostatecznie Selznick potem zaakceptował). Potem był Victor Fleming i to on nakręcił 45% filmu, dlatego figuruje w planszach jako reżyser. Pod koniec kręcenia zrezygnował ze względu na problemy zdrowotne, dzieło dokończył Sam Wood.
  • Hattie McDaniel była pierwszą czarnoskórą laureatką Oscara. Otrzymała tę nagrodę za najlepszą rolę drugoplanową w "Przeminęło z wiatrem".
  • Przesłuchano 1400 aktorek do odtwórczyni roli Scarlett O'Hary. Wśród nich znalazły się takie sławy jak: Bette Davis, Joan Crawford, Claudette Colbert, Carole Lombard, Katharine Hepburn, Margaret Sullavan i Tallulah Bankhead.
  • Norma Shearer odrzuciła propozycję wcielenia się w postać Scarlett.
  • Joan Fontaine oferowano rolę Melanii, którą odrzuciła, sugerując kandydaturę swojej siostry Olivii de Havilland.
  • Gary Cooper odrzucił rolę Rhetta Butlera, błędnie prorokując, że "Przeminęło z wiatrem" będzie największą klapą w historii Hollywood.
  • Film kręcono w USA, w stanach:Arkansas (miasto North Little Rock) oraz Georgia.
  • Miesiąc po opublikowaniu powieści Margaret Mitchell, producent filmowy David O. Selznick kupił prawa do filmu.
  • W czasie pierwszych pokazów filmu ludzie oburzeni cytatem "Frankly my dear, I don't give a damn", opuszczali kino.
  • Oscar za scenariusz dla Sidneya Howarda był pierwszą nagrodą Amerykańskiej Akademii Filmowej przyznanej laureatowi pośmiertnie. Jeszcze w czasie postprodukcji Howard uległ śmiertelnemu wypadkowi.
  • Leslie Howard był jedyną zaproszoną gwiazdą filmu, która nie pojawiła się na premierze w Atlancie.
  • Stacja telewizyjna CBS zapłaciła 35 milionów dolarów za możliwość wyemitowania "Przeminęło z wiatrem" na swojej antenie - była to najwyższa suma zapłacona za prawa do emisji pojedynczego obrazu w historii telewizji.

Przypisy

  1. "25 stycznia (1963) Byliśmy z Tomkiem na Przeminęło z wiatrem w kinie „Moskwa". Strasznie długi i banalny film." (Mieczysław Jastrun. Dziennik: 1955-1981. Literackie (2002). ISBN 9788308032831. s. 1005.)
  2. Gone with the Wind (ang.). Box Office Mojo. [dostęp 2010-02-21].
  3. DOMESTIC GROSSES Adjusted for Ticket Price Inflation (ang.). Box Office Mojo. [dostęp 2010-02-21].
  4. Stanisław Janicki, Irena Nowak-Zaorska. Film polski od A do Z. Wydaw-a Artystyczne i Filmowe (1977). OCLC 4133410. s. 152.
  5. Aleksander Wallis. Atlas kultury Polski: 1946-1980. Eco (1994). ISBN 9788390047263. s. 297.
  6. Marek Sadowski. Przeminęło z wiatrem. Rzeczpospolita, 26 lutego 2009.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]